#nghề truyền thống

Sau sắp xếp đơn vị hành chính, không gian phát triển ở nhiều địa bàn bản Mông ở Phú Thọ được mở rộng, tạo thêm điều kiện liên kết nguồn lực, phát triển sản xuất và du lịch.

Chim yến và sản phẩm yến sào Khánh Hòa là nguồn tài nguyên sinh học đặc thù, có giá trị kinh tế cao, gắn với ngành nghề truyền thống đặc trưng của địa phương; đồng thời là sản phẩm mang thương hiệu quốc gia, có vị thế quan trọng trong chuỗi giá trị ngành yến sào Việt Nam. Thời gian gần đây, tình trạng săn bắt chim yến tại tỉnh Khánh Hòa diễn ra phức tạp, ảnh hưởng nghiêm trọng tới việc sinh trưởng, phát triển của loài chim quý này.

Nhiều nghề truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh Phú Thọ đang được duy trì theo cách phù hợp hơn với nhu cầu thị trường. Từ dệt thổ cẩm, đan lát tre trúc đến các sản phẩm thủ công, người dân không chỉ giữ cách làm truyền thống mà còn từng bước đổi mới mẫu mã, cách quảng bá và tiêu thụ sản phẩm. 

Từ những nan tre, lớp giấy và màu sơn rực rỡ, người thợ ở Cố đô Huế cần mẫn tạo nên những chiếc đầu lân mang đậm sắc màu truyền thống. Đằng sau mỗi chiếc đầu lân là câu chuyện về sự khéo léo, lòng yêu nghề và nỗ lực gìn giữ nét văn hóa dân gian giữa nhịp sống hiện đại.

Hơn 500 năm tồn tại, làng gốm Thanh Hà (phường Hội An Tây, thành phố Đà Nẵng) là nơi lưu giữ kỹ thuật làm gốm thủ công được truyền qua nhiều thế hệ và duy trì một không gian văn hóa đặc trưng, nơi nghề truyền thống vẫn hiện diện trong đời sống của người dân.

Theo bà Nguyễn Thị Hồng Huệ, Phó Vụ trưởng Vụ Chính sách, Bộ Dân tộc và Tôn giáo, những giá trị văn hóa, nghề truyền thống, tri thức bản địa và sản vật đặc hữu của vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi nếu được nhận diện đúng, tổ chức phù hợp và kết nối với thị trường sẽ trở thành nguồn lực nội sinh, tạo ra sản phẩm, thương hiệu, dịch vụ có giá trị gia tăng, việc làm và sinh kế bền vững cho cộng đồng.

Từ những cọng dừa khô tưởng chừng bỏ đi, người dân ấp Đông An, xã Phú Hòa, tỉnh An Giang đã làm nên những cây chổi mộc mạc, tạo việc làm và thu nhập cho người lao động ngay tại quê nhà. Với 215 hộ, 392 lao động tham gia sản xuất, nghề bó chổi cọng dừa truyền thống đang trở thành sinh kế phù hợp, giúp nhiều gia đình ổn định cuộc sống, góp phần giảm nghèo ở vùng nông thôn.

Bằng tư duy nhạy bén kết hợp thực tiễn ứng dụng, phụ nữ Cần Thơ đang khẳng định vai trò nòng cốt trong chuyển dịch sang nền kinh tế xanh.

Trên những triền đồi biên giới phía Tây Quảng Trị, bước chân của những người lính “quân hàm xanh” không chỉ in dấu trên đường tuần tra mà còn hòa cùng nhịp lao động của bà con dân bản.

Ở tuổi ngoài 60, bà Hoàng Thị Thoát xã Yên Châu (Sơn La) vẫn miệt mài truyền dạy chữ Thái, dân ca và nghề dệt thổ cẩm cho thế hệ trẻ. Từ tâm huyết của người "giữ lửa", việc thành lập Tổ Phụ nữ dệt thổ cẩm xã Yên Châu đang mở ra hướng đi mới, đưa nghề truyền thống gắn với sinh kế và phát triển du lịch cộng đồng.

Dọc hơn 80km bờ biển, Nghệ An có nhiều làng biển đã hình thành từ hàng trăm năm. Qua bao thế hệ, biển không chỉ là nguồn sinh kế mà còn nuôi dưỡng những giá trị văn hóa đặc sắc, từ nếp sống, tín ngưỡng đến các nghề truyền thống.

Không ít địa phương sở hữu cảnh quan đẹp, di sản quý hay những lễ hội đặc sắc nhưng không phải nơi nào cũng có thể biến những giá trị ấy thành động lực phát triển kinh tế bền vững. Với Tuyên Quang, văn hóa không còn chỉ hiện diện trong các bảo tàng, lễ hội hay ký ức cộng đồng mà đang từng bước khẳng định vai trò là nguồn lực nội sinh, tạo nên sức hấp dẫn riêng cho du lịch. 

Giữa những ngày nắng nóng gay gắt, trên cánh đồng muối Châu Hạ (xã Mai Phụ, tỉnh Hà Tĩnh), những diêm dân vẫn miệt mài từ sáng sớm đến chiều muộn để tạo ra những hạt muối trắng tinh khiết. Nghề làm muối đòi hỏi sự tỉ mỉ trong từng công đoạn, nhưng cũng là công việc nhọc nhằn khi người dân phải đối mặt với nắng nóng, thu nhập thấp và nỗi lo giữ nghề truyền thống đang dần mai một.

Bảo tồn và phát triển làng nghề truyền thống đang được Phú Thọ xác định là giải pháp quan trọng nhằm gìn giữ bản sắc văn hóa vùng Đất Tổ, đồng thời tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân nông thôn.

Giữa vùng biển Hải Châu, tỉnh Nghệ An, nơi đời sống người dân bao đời nay gắn liền với con sóng và mẻ cá, một cựu chiến binh đã chọn cách lập nghiệp lặng lẽ nhưng bền bỉ từ nghề truyền thống của quê hương. Không bắt đầu bằng những dự án lớn hay nguồn vốn dồi dào, ông Nguyễn Đức Hùng trở về sau gần ba thập kỷ quân ngũ với hành trang là ý chí của người lính và quyết tâm giữ gìn nghề làm nước mắm cá cơm gia truyền. Từ những chum mắm ủ trong vườn nhà, giọt mắm cánh gián sánh đậm dần khẳng định chất lượng, được người tiêu dùng tin chọn và trở thành sản phẩm OCOP 3 sao; góp phần mở ra hướng phát triển kinh tế mới cho địa phương ven biển.

Dỡ chà là một trong những phương thức đánh bắt thủy sản truyền thống, là nét văn hóa đặc trưng, gắn bó lâu đời với cư dân vùng sông nước miền Tây nói chung. Tại Đồng Tháp, nhiều người dân vẫn duy trì cách đánh bắt thuận theo tự nhiên này, vừa tạo sinh kế, vừa góp phần bảo tồn và tái tạo nguồn lợi thủy sản.

Tối 1/6/2026, tại Hà Nội, nhóm sinh viên Trường Đại học Văn hóa Hà Nội tổ chức chương trình nghệ thuật “Sấm Đọi Tam – Vang hồn Việt”, tái hiện hành trình của tiếng trống Đọi Tam qua dòng chảy lịch sử dân tộc.

Tận dụng nguồn nguyên liệu cỏ bàng sẵn có ở các vùng biên giới (giáp ranh Campuchia) thuộc tỉnh An Giang, người dân địa phương đã tạo ra nhiều sản phẩm thủ công mỹ nghệ như: túi xách thời trang, giỏ, ví và nhiều loại vật dụng gia đình, trang trí nội thất… tạo nguồn thu nhập phát triển kinh tế, ổn định cuộc sống.

Tại biên giới thuộc xã Bù Gia Mập (thành phố Đồng Nai), bà Thị Y Rơ (76 tuổi, người dân tộc M’nông) vẫn ngày đêm lặng thầm “giữ lửa” nghề dệt thổ cẩm truyền thống của đồng bào M’nông. Trong cuộc sống hàng ngày, người nghệ nhân ấy chưa bao giờ ngơi nghỉ hành trình truyền dạy đường nét, sắc màu văn hóa dân tộc qua từng tấm thổ cẩm cho thế hệ sau.

Giữa nhịp sống hiện đại đang đổi thay từng ngày, ở vùng núi Pà Cò của tỉnh Phú Thọ, những giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào Mông vẫn được gìn giữ bền bỉ qua đôi bàn tay khéo léo của người phụ nữ. Những tấm thổ cẩm rực rỡ sắc màu không chỉ là trang phục thường ngày mà còn là kết tinh của lao động, ký ức và bản sắc dân tộc được trao truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.