Hướng đi của chị không chỉ mang lại nguồn thu nhập ổn định cho gia đình, góp phần giữ gìn và phát triển làng nghề mà còn tạo việc làm cho nhiều lao động địa phương, khẳng định khát vọng vươn lên của thế hệ trẻ.
Đổi mới sản phẩm, chinh phục thị trường quốc tế
Hết giờ lên lớp, cô giáo Trần Thùy Nhi, giáo viên Trường Tiểu học Kim Sơn, xã Kim Sơn, tỉnh Ninh Bình lại vội vã trở về xưởng sản xuất của mình tại xã Quang Thiện để kiểm tra các đơn hàng, chuẩn bị cho những chuyến xe chở sản phẩm “xuất ngoại”. Mỗi chuyến xe ấy mang theo tất cả đam mê, nhiệt huyết và khát vọng đưa sản phẩm thủ công truyền thống của quê hương ngày một vươn xa.
Chị Nhi chia sẻ, năm 2012, sau khi tốt nghiệp Trường Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương, chị trở về quê và nhận công tác tại Trường Tiểu học Hùng Tiến (nay là Tiểu học Kim Sơn, xã Kim Sơn). Với một người tuổi thơ gắn bó cùng nghề đan cói truyền thống, chị đã chứng kiến nhiều thế hệ người dân Quang Thiện nhờ nghề mà có của ăn, của để. Thế nhưng, trước những thay đổi của thị trường, các sản phẩm cói thủ công dần mất đi sức hút, nghề truyền thống của quê hương đứng trước không ít khó khăn. Trăn trở với nghề truyền thống của địa phương, với tinh thần dấn thân của tuổi trẻ, chị mạnh dạn sản xuất và kinh doanh các sản phẩm cói truyền thống song song với công việc chuyên môn.
Chị Nhi tâm sự, trước khi bắt tay vào thực hiện ý tưởng, chị đã nghiên cứu rất kỹ các xu hướng sản phẩm thủ công cũng như thị hiếu của thị trường. Chị nhận thấy các nước phát triển rất chú trọng đến các sản phẩm xanh, an toàn, sử dụng các vật liệu thân thiện môi trường. Điều này rất phù hợp với những gì địa phương chị đang có. Tuy nhiên, để tiếp cận thị trường, sản phẩm không thể chỉ dừng lại ở những mẫu mã quen thuộc mà cần liên tục đổi mới kiểu dáng, công năng.
Những ngày đầu, xưởng sản xuất của chị chỉ có 3 người. Chị vừa lên ý tưởng, trực tiếp tham gia làm sản phẩm, vừa quảng bá, tìm kiếm khách hàng. Nhớ lại thời gian đầu khởi nghiệp, chị Nhi chia sẻ, do thiếu kinh nghiệm sản xuất, hàng bị ẩm mốc, không đạt chất lượng. Nguồn vốn hạn hẹp, nhà xưởng chưa đáp ứng yêu cầu khiến chị không ít lần gặp thất bại. Tuy vậy, chị vẫn kiên trì tìm tòi, rút kinh nghiệm, từng bước hoàn thiện quy trình sản xuất, thay đổi mẫu mã, chất lượng sản phẩm. Từ các nền tảng mạng xã hội đến những hội chợ xúc tiến thương mại, chị đều sắp xếp tham dự để giới thiệu sản phẩm cói, kiên trì tìm kiếm cơ hội cho sản phẩm của mình. Nhờ đó, sản phẩm từng bước được khách hàng biết đến, chị có thêm các đơn hàng và dần tạo dựng chỗ đứng trên thị trường.
Năm 2015, chị cùng gia đình thành lập Công ty Trách nhiệm hữu hạn Vina Handicraft - Cói Việt chuyên sản xuất, kinh doanh các mặt hàng thủ công mỹ nghệ từ cây cói. Nhờ sự khéo léo và nhạy bén với thị trường, chị chủ động nghiên cứu xu hướng tiêu dùng, sáng tạo các mẫu sản phẩm cói đa dạng về kiểu dáng, công năng. Công ty cũng mở rộng diện tích nhà xưởng lên 4.000m2, đầu tư máy móc, ứng dụng công nghệ vào xử lý nguyên liệu, đồng thời kết hợp kỹ thuật đan lát truyền thống với tư duy sản xuất hiện đại để tạo ra những sản phẩm mang dấu ấn riêng, nâng cao sức cạnh tranh trên thị trường.
Năm 2018, đơn hàng đầu tiên của công ty được xuất khẩu, đánh dấu bước phát triển vượt bậc. Các sản phẩm của công ty được thiết kế tinh xảo từ chất liệu cói, bèo bồng vừa giữ nét mộc mạc truyền thống, vừa mang hơi thở thời trang hiện đại với đa dạng các sản phẩm túi, mũ, giỏ xách… Thay vì cung cấp các sản phẩm đơn lẻ, mẫu mã đại trà, công ty chủ động thiết kế những bộ sản phẩm đồng bộ về kiểu dáng, màu sắc và công năng, vừa thỏa mãn nhu cầu sử dụng, vừa mang tính trang trí, từ đó, gia tăng giá trị và tính cạnh tranh cho sản phẩm.
Đến nay, các sản phẩm của công ty đã có mặt tại 20 quốc gia, từng bước chinh phục những thị trường khó tính như, Nhật Bản, Hàn Quốc và các nước châu Âu. Với doanh thu khoảng 40 tỷ đồng mỗi năm, công ty đang tạo việc làm cho 100 lao động địa phương với mức lương từ 5 - 8 triệu đồng/người/tháng. Công ty liên kết với các xưởng sản xuất các sản phẩm cói truyền thống ở Hưng Yên, Thanh Hóa để gia công sản phẩm, tạo việc làm và thu nhập cho hàng trăm lao động thời vụ, góp phần duy trì nghề thủ công truyền thống tại các địa phương.
Bà Lê Thị Lụa, xóm 6, xã Quang Thiện, cho biết năm nay bà 67 tuổi, đã có 4 năm làm việc tại công ty. Công việc của bà là kiểm tra, cắt bỏ các phần thừa trên sản phẩm, bảo đảm tính thẩm mỹ trước khi hoàn thiện. Công việc này phù hợp với sức khỏe, giúp bà có thêm thu nhập và cải thiện đời sống gia đình.
Chia sẻ về kinh nghiệm lập nghiệp, chị Nhi cho rằng, thanh niên ngày nay hoàn toàn có thể lập nghiệp và phát triển ngay tại quê hương nếu có ý tưởng, đam mê và nghiên cứu xu hướng thị trường. Bên cạnh đó, thanh niên cần chủ động học hỏi, tích cực tham gia các lớp tập huấn, chương trình tham quan thực tế; đồng thời tranh thủ sự hỗ trợ của các ban, ngành, đoàn thể và địa phương để tiếp cận nguồn vốn, cơ hội quảng bá, tích lũy kiến thức, kinh nghiệm, từng bước hiện thực hóa ý tưởng của mình.
Hỗ trợ các dự án tiềm năng
Anh Vũ Trần Tùng Anh, Phó Bí thư Tỉnh đoàn, Chủ tịch Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam tỉnh Ninh Bình đánh giá, đoàn viên Trần Thùy Nhi là một trong những thanh niên năng động, sáng tạo, biết nắm bắt xu hướng thị trường để phát triển sản xuất, kinh doanh ngay trên quê hương. Mô hình của chị góp phần khẳng định rằng thanh niên không nhất thiết phải rời quê đến các thành phố lớn mới có thể thành công, bởi quê hương luôn có tiềm năng phát triển nếu biết khai thác hiệu quả các giá trị địa phương. Qua đó, mô hình khơi dậy niềm tự hào về truyền thống quê hương, khuyến khích thanh niên đổi mới tư duy, sáng tạo và ứng dụng công nghệ vào sản xuất, kinh doanh, truyền cảm hứng, tiếp thêm động lực để thanh niên hiện thực hóa khát vọng lập nghiệp bằng quyết tâm, phương pháp phù hợp và sự kiên trì.
Theo Chủ tịch Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam tỉnh Ninh Bình, 9 tháng của năm 2026, tỉnh đã có 68 hồ sơ dự án vay vốn khởi nghiệp và phát triển sản xuất, kinh doanh của thanh niên với tổng số vốn gần 11 tỷ đồng. Tỉnh có 13 dự án tham gia Vòng Bán kết Cuộc thi Dự án khởi nghiệp thanh niên nông thôn năm 2026 do Trung ương Đoàn tổ chức.
Thời gian tới, các cấp Hội tiếp tục tiếp tục phối hợp với Ngân hàng Chính sách xã hội mở rộng nguồn vốn vay, kết nối các quỹ đầu tư, nhà đầu tư và doanh nhân trẻ thành đạt để hỗ trợ các dự án tiềm năng. Công tác đào tạo, tư vấn khởi nghiệp được đẩy mạnh, tập trung vào kỹ năng số, thương mại điện tử, xây dựng thương hiệu sản phẩm OCOP; đồng thời hình thành mạng lưới chuyên gia, doanh nhân đồng hành cùng thanh niên. Bên cạnh đó, Hội chủ động tham mưu chính quyền địa phương ban hành các chính sách hỗ trợ về mặt bằng, thuế và công nghệ, khuyến khích thanh niên liên kết thành lập tổ hợp tác, hợp tác xã để nâng cao hiệu quả sản xuất, tạo điều kiện thuận lợi để thanh niên phát triển kinh tế tại quê hương.
