Dự thảo Luật Đô thị đặc biệt đã thể hiện tư duy đổi mới mạnh mẽ trong việc trao quyền tự chủ, phân quyền và xây dựng các cơ chế vượt trội của Thành phố Hồ Chí Minh. Đặc biệt, dự thảo Luật đã đề cập đến việc giữ gìn bản sắc văn hóa, phát triển công nghiệp văn hóa, kinh tế đêm, du lịch đô thị và các khu phát triển thương mại - văn hóa. Đây là hướng tiếp cận cần thiết đối với một đô thị trung tâm có vai trò quốc gia và quốc tế.
Ngày 16/6, tại Thành phố Hồ Chí Minh, làm việc với Đoàn công tác của Bộ Tư pháp về góp ý, hoàn chỉnh dự thảo Luật Đô thị đặc biệt, Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Mạnh Cường nhấn mạnh Luật Đô thị đặc biệt có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển của Thành phố trong bối cảnh hiện nay.
Tròn 50 năm từ ngày chính thức mang tên Bác, Thành phố Hồ Chí Minh không chỉ khẳng định vị thế là trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước, mà còn để lại một dấu ấn riêng trong tiến trình phát triển của đất nước.
Luật Đô thị đặc biệt cùng với quá trình rà soát, hoàn thiện hệ thống pháp luật sẽ góp phần tháo gỡ các “điểm nghẽn” về thể chế, khơi thông nguồn lực phát triển, tạo nền tảng giúp Thành phố Hồ Chí Minh phát huy tiềm năng, lợi thế để phát triển bền vững, tiếp tục giữ vững vai trò đầu tàu kinh tế của cả nước.
Việc xây dựng Luật Đô thị đặc biệt không chỉ nhằm tạo khung pháp lý với các cơ chế, chính sách, thẩm quyền đột phá cho Thành phố Hồ Chí Minh mà còn hướng tới việc kiến tạo một mô hình quản trị và liên kết vùng, đặc biệt là liên kết, phát triển giữa đô thị đặc biệt với các địa phương trong vùng đô thị đặc biệt.
Luật Đô thị đặc biệt cần thể hiện phân quyền, phân cấp mạnh mẽ hơn nữa, đi kèm là cơ chế kiểm soát quyền lực hiệu quả, để đảm báo tính hợp hiến và mang lại lợi ích thụ hưởng cho người dân Thành phố Hồ Chí Minh. Đó là một trong những nội dung được nhiều đại biểu thống nhất tại Tọa đàm góp ý kiến dự thảo Luật Đô thị đặc biệt, do Hội Cựu chiến binh Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức sáng 9/6.
Sau nhiều năm được nhìn nhận chủ yếu dưới góc độ dự án giao thông, hệ thống metro TP Hồ Chí Minh đang được đặt vào trung tâm của chiến lược phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD), trở thành nền tảng để tổ chức lại không gian phát triển đô thị.
Tại Nghị quyết số 143/NQ-CP ngày 3/6/2026, Chính phủ thống nhất trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội bổ sung dự án Luật Đô thị đặc biệt vào Chương trình lập pháp năm 2026, trình Quốc hội xem xét, thông qua tại kỳ họp gần nhất trong năm 2026 theo trình tự, thủ tục rút gọn.
Luật Đô Thị đặc biệt sẽ tạo nền tảng pháp lý quan trọng để Thành phố Hồ Chí Minh phát huy vai trò đầu tàu kinh tế, trung tâm đổi mới sáng tạo và đô thị có năng lực cạnh tranh quốc tế.
TP Hồ Chí Minh đang bước vào giai đoạn vận hành của một siêu đô thị với quy mô hơn 14 triệu dân. Quy mô chưa từng có này mở ra dư địa lớn về tăng trưởng kinh tế, đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế nhưng đồng thời cũng tạo ra sức ép ngày càng lớn đối với bộ máy quản trị đô thị và hệ thống nhân lực chất lượng cao.
Chiều 29/5, Đoàn Kiểm tra, giám sát số 11 của Bộ Chính trị, Ban Bí thư do Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn làm Trưởng Đoàn đã chủ trì Hội nghị thông qua dự thảo Báo cáo kết quả kiểm tra, giám sát (đợt 2) đối với Ban Thường vụ Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh.
Các chuyên gia, nhà khoa học, đại diện nhân dân đóng góp nhiều ý kiến tâm huyết có giá trị trong công tác xây dựng Luật Đô thị đặc biệt, tập trung vào các nội dung liên quan đến phạm vi áp dụng luật; nguyên tắc phân quyền; mô hình thí điểm đột phá… tại Hội nghị góp ý Dự thảo Luật Đô thị đặc biệt. Sự kiện do Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Hồ Chí Minh tổ chức sáng 29/5, tại TP Hồ Chí Minh.
Nghị quyết số 09-NQ/TW ngày 19/5/2026 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thành phố Hồ Chí Minh trong kỷ nguyên mới (Nghị quyết 09) với những nội dung mang tính đột phá về thể chế tạo không gian mở cho sự phát triển của Thành phố Hồ Chí Minh đã nhận được sự ủng hộ từ giới chuyên gia, nhà nghiên cứu pháp luật tại Thành phố Hồ Chí Minh.
Tại Hội thảo góp ý của các nguyên lãnh đạo Trung ương và Thành phố Hồ Chí Minh, tỉnh Bình Dương, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu qua các thời kỳ cho dự thảo dự án Luật Đô thị đặc biệt, do UBND Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức chiều 28/5, nhiều ý kiến đề xuất nên đặt tên gọi cụ thể và rõ ràng cho luật mới này là Luật Đô thị đặc biệt Thành phố Hồ Chí Minh.
Sáng 27/5, UBND Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức Hội thảo lấy ý kiến doanh nghiệp về dự thảo dự án Luật Đô thị đặc biệt, nhằm tiếp tục hoàn chỉnh dự án luật trước khi báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Bộ Tư pháp cho ý kiến, trình Quốc hội xem xét.
Ngày 27/5, UBND TP Hồ Chí Minh tổ chức hội thảo lấy ý kiến doanh nghiệp đối với Dự thảo Luật Đô thị đặc biệt nhằm hoàn thiện cơ chế, chính sách đặc thù, tạo động lực phát triển mới cho Thành phố trong giai đoạn tới.
Việc xây dựng Luật Đô thị đặc biệt nhằm tạo lập khung pháp lý đồng bộ, thống nhất, tạo điều kiện để TP Hồ Chí Minh chủ động hơn trong quản lý, điều hành, phát huy hiệu quả các nguồn lực phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.
Cần thiết có Luật Đô thị đặc biệt cho TP Hồ Chí Minh, chính sách đột phá để tháo gỡ những điểm nghẽn, giúp khơi thông các nguồn lực và mở ra không gian phát triển cho Thành phố trong kỷ nguyên mới.
Ban Thường vụ Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh đã có quyết định thành lập Ban Chỉ đạo triển khai xây dựng Đề án đánh giá kết quả thực hiện Nghị quyết 31-NQ/TW của Bộ Chính trị về phương hướng, nhiệm vụ phát triển Thành phố Hồ Chí Minh đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 và nghiên cứu, đề xuất xây dựng Luật Đô thị đặc biệt.
