Mục tiêu cốt lõi là chuyển đổi quy mô kinh tế thành sự tinh vi trong công nghiệp, gia tăng giá trị nội địa và duy trì năng suất bền vững. Đây là nhận định của nhà kinh tế trưởng toàn cầu Shan Saeed thuộc tập đoàn công nghệ bất động sản IQI Juwai tại Malaysia trong trao đổi với phóng viên TTXVN.
Chuyên gia Shan Saeed ước tính, năm 2027, tổng GDP danh nghĩa của nhóm năm nền kinh tế xuất sắc trong ASEAN là 3.900 tỷ USD. Trong kịch bản đầu tư ông đưa ra, tổng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đổ vào khu vực này có thể đạt từ 125 tỷ USD đến 140 tỷ USD, với điều kiện các quốc gia này duy trì được sự ổn định kinh tế vĩ mô, độ tin cậy trong chính sách và năng lực thực thi hiệu quả. Theo ông Shan Saeed, thách thức chiến lược nằm ở việc chuyển đổi các dòng vốn này thành năng lực sản xuất, tiến bộ công nghệ và sự tăng trưởng thu nhập thực tế bền vững.
Trong nhóm 5 nền kinh tế xuất sắc của ASEAN, Việt Nam là quốc gia đang tăng tốc. Sự năng động trong lĩnh vực sản xuất và khả năng hội nhập xuất khẩu giúp Việt Nam ngày càng khẳng định vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Các số liệu gần đây cho thấy đà tăng trưởng mạnh mẽ này. Theo Cục Thống kê (Bộ Tài chính Việt Nam), tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam tính đến ngày 31/10/2026 bao gồm: Vốn đăng ký cấp mới, vốn đăng ký điều chỉnh và giá trị góp vốn, mua cổ phần của nhà đầu tư nước ngoài đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74% so với cùng kỳ năm 2025, cao nhất từ năm 2009 đến nay. Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài thực hiện tại Việt Nam trong 10 tháng kể từ đầu năm 2026 ước đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1% so với cùng kỳ năm trước. Kim ngạch xuất khẩu hàng hóa trong 10 tháng kể từ đầu năm 2026 ước đạt 499 tỷ USD, tăng 27,4%. Theo Bộ Công Thương Việt Nam, nhóm hàng công nghiệp chế biến tiếp tục giữ vai trò chủ lực, chiếm 87,4% tổng kim ngạch xuất khẩu. Để tận dụng tốt hơn các lợi thế kinh tế trong tương lai, Việt Nam cần củng cố mạng lưới nhà cung cấp trong nước, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và đảm bảo nguồn cung năng lượng ổn định. Việc nâng cao năng lực công nghệ và gia tăng giá trị nội địa sẽ giúp Việt Nam khẳng định vị thế sâu rộng hơn trong nền kinh tế toàn cầu.
Malaysia là nền kinh tế đang nâng cấp. Các lĩnh vực như bán dẫn, cơ sở hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI) và trung tâm dữ liệu đang là nền tảng cho quá trình nâng cấp công nghiệp của Malaysia. Việc phát triển lực lượng lao động có tay nghề, thúc đẩy lan tỏa công nghệ và tăng cường liên kết với các nhà cung cấp trong nước sẽ là những yếu tố quyết định hệ số nhân đầu tư tại quốc gia này.
Indonesia là nền kinh tế có quy mô lớn. Độ sâu của thị trường nội địa, quy mô dân số và nguồn tài nguyên thiên nhiên dồi dào mang lại tiềm năng công nghiệp to lớn cho quốc gia này. Việc đa dạng hóa sản xuất, gia tăng giá trị ở các công đoạn hạ nguồn và xây dựng uy tín thể chế là những yếu tố then chốt để Indonesia tối ưu hóa hiệu quả sử dụng vốn.
Thái Lan là nền kinh tế đang tái định hình. Hệ sinh thái công nghiệp lâu đời của Thái Lan tạo nền tảng cho sự đổi mới. Nâng cấp công nghệ, cải thiện năng suất lao động và chuyển đổi các dự án đã được phê duyệt thành tài sản vận hành thực tế sẽ là chìa khóa cho sự phục hồi năng lực cạnh tranh của nước này.
Philippines là nền kinh tế đang tái thiết. Hiện đại hóa cơ sở hạ tầng, đảm bảo tính dự báo được trong các quy định pháp lý và thúc đẩy hình thành vốn tư nhân là những yếu tố thiết yếu để giảm chi phí cơ cấu, củng cố năng lực cạnh tranh trong lĩnh vực sản xuất và đẩy nhanh tốc độ tăng năng suất tại Philippines.
Trong kịch bản tăng trưởng GDP thực tế năm 2027 ông Shan Saeed xây dựng cho 5 nền kinh tế xuất sắc trong ASEAN, Việt Nam đang dẫn đầu tốc độ tăng trưởng. Cụ thể, Việt Nam 8,2-9,5%, Malaysia 5,3-6,5%, Indonesia 5,3-6,1%, Thái Lan 2,7-3,9% và Philippines 2,5-3,7% (các dự báo mang tính tham khảo, không phải dự báo chính thức). Xếp hạng này phản ánh động lực tăng trưởng, quá trình nâng cấp công nghiệp và năng lực thực thi, thay vì kỳ vọng về lợi nhuận cổ phiếu. Các kịch bản này đưa ra biên độ tăng trưởng (với trọng số ngang nhau) từ 4,80% - 5,94%, với mức trung bình là 5,37%; đây không phải là dự báo tổng hợp có tính đến trọng số GDP.
Ông Shan Saeed lưu ý sự phân mảnh thương mại, cạnh tranh công nghiệp, biến động tiền tệ, chi phí tài chính và các hạn chế về năng lượng có thể làm suy yếu quá trình chuyển đổi vốn đầu tư. Cần phân biệt rõ ràng giữa vốn công bố, dự án được phê duyệt và FDI thực hiện. Thử thách quyết định đối với nhóm năm nền kinh tế xuất sắc trong ASEAN chính là khả năng chuyển đổi các cam kết vốn thành tài sản sản xuất, xây dựng năng lực công nghiệp chuyên sâu hơn và đạt được mức tăng năng suất bền vững. Đối với Việt Nam, thành công trong lĩnh vực này sẽ củng cố cả nền tảng kinh tế trong nước cũng như vị thế quốc gia trong các mạng lưới sản xuất toàn cầu. Quy mô kinh tế giúp thu hút vốn. Độ sâu công nghiệp giữ chân vốn. Năng suất giúp gia tăng giá trị vốn. Năng lực thực thi quyết định người chiến thắng.
