Sửa Luật Đất đai để giải quyết căn bản những vướng mắc trong thực tiễn

Bảo đảm thống nhất với các luật liên quan

Đại biểu Lương Đình Hưng (Đoàn ĐBQH tỉnh Nghệ An) cho rằng dự thảo Luật đã thể chế hóa đầy đủ được chủ trương, đường lối của Đảng; cơ bản bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, tính thống nhất với hệ thống pháp luật; tính tương thích với điều ước quốc tế có liên quan mà nước CHXHCN Việt Nam là thành viên; bảo đảm đáp ứng yêu cầu về quốc phòng, an ninh...

Tuy nhiên, do Luật Đất đai là đạo luật rất quan trọng, phức tạp, nhạy cảm, có tác động đến mọi mặt đời sống kinh tế - xã hội, chính trị, quốc phòng, an ninh của đất nước; có mối quan hệ và ảnh hưởng sâu sắc, lâu dài tới việc thực thi các chính sách, quy định trong nhiều đạo luật khác của hệ thống pháp luật Việt Nam; có tác động rất lớn đến định hướng, khả năng phát triển của đất nước.

Góp ý về thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh (Điều 33), đại biểu Quốc hội tỉnh Nghệ An đề nghị Quốc hội nghiên cứu, cân nhắc bổ sung một khoản vào Điều 33 (khoản 11) quy định về trường hợp thu hồi đất quốc phòng "Trong một số trường hợp khác do pháp luật quy định" nhằm bảo đảm dự liệu, bao quát được một số tình huống khẩn cấp, cấp bách liên quan tới hoạt động của Quân đội trong thực hiện nhiệm vụ quân sự, quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc có thể xảy ra trong tương lai.

Đồng thời, đại biểu cũng nhất trí cao với việc bổ sung cụm từ “doanh trại" vào khoản 1 Điều 33 và “trường hợp thu hồi đất để làm nhà ở tập thể, doanh trại" vào khoản 9 Điều 33 (luật hóa Nghị định số 05/2026/NĐ-CP).

Về căn cứ thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh (Điều 35), đại biểu Lương Đình Hưng nhất trí cao với việc quy định rõ căn cứ thu hồi đất tại khoản 2 Điều 35 và bỏ ngoại lệ đối với dự án tại điểm c, điểm d khoản 1 Điều 35 theo hướng “xác định rõ việc thu hồi đất quốc phòng, an ninh phải có sự đồng ý của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Bộ trưởng Bộ Công an; trường hợp không thống nhất thì thực hiện theo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ tại khoản 6 Điều 82".

Về quản lý đất quốc phòng, an ninh (Điều 88), đại biểu Lương Đình Hưng thống nhất với ý kiến thảo luận của các vị ĐBQH liên quan tới quy định tại Điều 88 dự thảo Luật. Quy định như vậy bảo đảm kế thừa, phát triển các chính sách còn phù hợp tại Điều 200 và Điều 201 Luật Đất đai năm 2024 về đất quốc phòng, an ninh và đất quốc phòng, an ninh kết hợp với hoạt động lao động sản xuất, xây dựng kinh tế. Tuy nhiên, để bảo đảm thực hiện chủ trương của Bộ Chính trị về đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trong quản lý nhà nước về đất đai, đại biểu đề nghị bổ sung quy định giao Chính phủ quy định chi tiết việc quản lý đối với đất quốc phòng, an ninh.

Với tính chất là đạo luật quan trọng, nền tảng của quốc gia, để bảo đảm tính thống nhất của Luật Đất đai và hệ thống pháp luật; bảo đảm tính khả thi của dự thảo Luật sau khi được Quốc hội thông qua, đại biểu đề nghị Quốc hội chỉ đạo Cơ quan chủ trì thẩm tra, Cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát kỹ lưỡng các nhóm pháp luật có liên quan mật thiết với Luật Đất đai (sửa đổi) như: Pháp luật về quy chế xác lập, quản lý, sử dụng tài sản (dân sự, quản lý, sử dụng tài sản công, công chứng); Pháp luật liên quan đến dầu tư có sử dụng đất (đầu tư, đầu tư công, đầu tư theo hướng đối tác công tư, quy hoạch, xây dựng, nhà ở, kinh doanh bất động sản, đấu thầu, đấu giá tài sản); Pháp luật về ngân sách, tài chính (ngân sách nhà nước, giá, thuế, phí, lệ phí); Pháp luật quy định chính sách ưu đãi về đất đai (di sản văn hóa, giáo dục, du lịch)...

Sửa luật phải bảo đảm đúng tinh thần Nghị quyết số 66 của Bộ Chính trị

Giải trình những ý kiến đóng góp của các ĐBQH, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng cho biết, Chính phủ đề xuất tại dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) là giao Chính phủ quy định loại hợp đồng thực hiện quyền của người sử dụng đất phải công chứng, chứng thực phù hợp với lộ trình chuyển đổi số và kết nối liên thông dữ liệu về quản lý đất đai. Như vậy, quy định này vừa bảo đảm đúng tinh thần Nghị quyết số 66 của Bộ Chính trị, vừa tạo tính chủ động, linh hoạt, giảm thủ tục tuân thủ của người dân, phù hợp với lộ trình chuyển đổi số và kết nối, liên thông dữ liệu về điều kiện phát triển kinh tế - xã hội của đất nước mà không làm mất quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên cho biết, qua thảo luận, hầu hết ý kiến của các ĐBQH thống nhất về sự cần thiết, cấp bách phải sửa đổi toàn diện Luật Đất đai năm 2024; đồng thời đề nghị tiếp tục rà soát, hoàn thiện dự án Luật, tập trung vào một số nội dung như: Tiếp tục nghiên cứu, quán triệt sâu sắc và thể chế hóa đầy đủ chủ trương, đường lối của Đảng, nhất là Nghị quyết 21 Ban Chấp hành Trung ương khóa XIV và các chủ trương chỉ đạo của cấp có thẩm quyền. Thực hiện nghiêm yêu cầu kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trong xây dựng pháp luật theo Quy định số 178 của Trung ương.

Bên cạnh đó, chú trọng nhận diện những chính sách, quy định có thể tạo ra sự không bình đẳng trong tiếp cận đất đai, làm gia tăng nguy cơ trục lợi chính sách, lợi ích nhóm, thất thu ngân sách Nhà nước và lãng phí nguồn lực đất đai.

Ngoài ra, các ĐBQH cũng nhấn mạnh việc cần bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, tính đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật, nhất là với dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) và dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi), tránh chồng chéo, mâu thuẫn, gây khó khăn trong thực thi. Quy định rõ, đầy đủ tại Luật các nguyên tắc, chính sách cốt lõi, những nội dung thuộc thẩm quyền của Quốc hội trực tiếp tác động đến quyền, lợi ích của người dân và doanh nghiệp. Tiếp tục rà soát, hoàn thiện các quy định cụ thể của dự thảo Luật, bảo đảm giải quyết thật sự căn bản các vướng mắc trong thực tiễn mà nguyên nhân là do các quy định của luật hiện hành về quản lý, sử dụng đất đai...