Nếu thương vụ được thực hiện, Shell sẽ nối gót BP của Anh và Esso thuộc tập đoàn ExxonMobil của Mỹ, hai “ông lớn” dầu khí đã lần lượt rời thị trường bán lẻ nhiên liệu tại Pháp trong các năm 2023 và 2025.
Điều này đồng nghĩa TotalEnergies có thể sớm trở thành tập đoàn dầu khí lớn cuối cùng còn duy trì mạng lưới phân phối nhiên liệu quy mô lớn tại Pháp, bên cạnh một số doanh nghiệp nhỏ hơn như tập đoàn năng lượng Eni của Italy.
TotalEnergies hiện dẫn đầu thị trường Pháp với khoảng 3.300 điểm bán. Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc điều hành Patrick Pouyanné cho biết tập đoàn đang xem xét hồ sơ mua lại mạng lưới của Shell. Shell được cho là muốn nhanh chóng tìm được đối tác để đạt thỏa thuận trong quý III năm nay và hoàn tất việc chuyển nhượng vào đầu năm 2027.
Dù vậy, thương vụ này nhiều khả năng sẽ không tạo ra thay đổi lớn đối với người tiêu dùng Pháp trong ngắn hạn. Mạng lưới của Shell tại Pháp hiện chỉ còn hơn 80 trạm xăng, giảm mạnh so với hàng trăm điểm bán hồi đầu những năm 2000. Trong số này, khoảng 60 trạm nằm dọc các tuyến đường cao tốc.
Ngoài ra, phần lớn các trạm xăng mang thương hiệu Shell hiện không thuộc sở hữu trực tiếp của tập đoàn mà hoạt động theo mô hình nhượng quyền. Shell chủ yếu đảm nhiệm cung cấp nhiên liệu và các dịch vụ liên quan để đổi lấy phí khai thác thương hiệu.
Theo giới quan sát, quyết định của Shell phản ánh những biến động sâu sắc của thị trường nhiên liệu tại Pháp trong nhiều năm qua. Trong khoảng 40 năm qua, số lượng trạm xăng tại nước này đã giảm gần 4 lần. Ngược lại, các hệ thống siêu thị và đại siêu thị ngày càng chiếm ưu thế nhờ chiến lược bán nhiên liệu giá thấp để hút khách mua sắm.
Theo số liệu thống kê, năm 2025, cứ 3 lượt đổ xăng tại Pháp thì có 2 lượt diễn ra tại các trạm xăng của các siêu thị. Điều này tạo áp lực lớn lên biên lợi nhuận của các doanh nghiệp dầu khí truyền thống.
Cạnh tranh trên thị trường càng trở nên gay gắt sau khi TotalEnergies từ tháng 3 vừa qua áp dụng chính sách giới hạn giá bán xăng và dầu diesel tại các trạm của tập đoàn ở Pháp. Chính sách này đã thu hút lượng lớn khách hàng, đồng thời khiến nhiều đối thủ bất bình.
Tuy nhiên, theo các chuyên gia, yếu tố quan trọng nhất vẫn là xu hướng giảm dần nhu cầu sử dụng nhiên liệu hóa thạch tại Pháp và châu Âu. Dưới tác động của các chính sách giảm phát thải carbon và sự phát triển nhanh của xe điện, tiêu thụ dầu mỏ tại Pháp đã giảm gần 26% trong giai đoạn 2005-2024.
Chủ tịch Liên minh các doanh nghiệp dầu khí Pháp Olivier Gantois nhận định các tập đoàn dầu khí lớn hiện đánh giá việc đầu tư vào châu Á hoặc các khu vực có nhu cầu năng lượng tăng nhanh sẽ mang lại lợi nhuận cao hơn so với thị trường châu Âu.
Không chỉ lĩnh vực phân phối nhiên liệu, ngành lọc dầu của Pháp cũng đang thu hẹp mạnh. Từ năm 2010 đến nay, số lượng nhà máy lọc dầu tại Pháp đã giảm từ 14 xuống còn 6, khi nhiều tập đoàn chuyển hoạt động sang các quốc gia có quy định, thuế và chi phí lao động được đánh giá thuận lợi hơn.
Ông Frédéric Plan, cố vấn của Liên đoàn Nhiên liệu và Sưởi ấm Pháp, cho rằng khi Pháp đặt mục tiêu giảm mạnh việc sử dụng các sản phẩm dầu mỏ vào năm 2035, các doanh nghiệp ngày càng thận trọng hơn với các khoản đầu tư mới trong lĩnh vực này.
