Điều đặc biệt ở Hưng Yên là quá trình sắp xếp lại thôn, tổ dân phố được tỉnh định hướng coi trọng tính dân chủ và bản sắc khi thực hiện.
Tỷ lệ đồng thuận cao
Những ngày này, Đề án của xã Nghĩa Trụ (Hưng Yên) về việc nhập toàn bộ 4 thôn Đại Tài, Lê Cao, Phúc Thọ, Tam Kỳ thành thôn/ tổ dân phố Xuân Cầu, tên gọi của thôn sau khi sáp nhập là thôn/tổ dân phố Xuân Cầu được người dân đồng tình cao. Theo nhiều người dân, từ xa xưa, các thôn kể trên cũng được cấu thành từ làng cổ Xuân Cầu nổi tiếng về truyền thống khoa bảng, truyền thống cách mạng, nhiều dòng họ lớn sinh sống lâu đời. Vì vậy, việc lấy lại tên Xuân Cầu rất hợp lý, đảm bảo yếu tố bản sắc và dân chủ trong quá trình thực hiện, khi tổ chức lại thôn theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Trên tinh thần đó, tính đến ngày 12/6, xã đã hoàn thành việc lấy ý kiến của hộ gia đình về việc tổ chức lại thôn trên địa bàn. Kết quả, có 99,96% số hộ được lấy ý kiến đồng ý về việc tổ chức lại thôn trên địa bàn.
Theo ông Nguyễn Quốc Chương, Chủ tịch UBND xã Nghĩa Trụ, qua ý kiến của người dân, chính quyền xã nhận thấy, sự đồng thuận của nhân dân rất cao về việc tổ chức lại thôn trên địa bàn. Mặt khác, kết quả cũng phản ánh nhận thức rất rõ của người dân về chủ trương và mục tiêu của việc sắp xếp thôn. Sự đồng thuận của người dân là tiền đề vững chắc, quan trọng để xã triển khai các bước tiếp theo trình cấp có thẩm quyền quyết định phương án sắp xếp, tổ chức lại thôn nhằm xây dựng bộ máy hành chính tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả nhằm xây dựng xã Nghĩa Trụ ngày càng phát triển. Xã đang thực hiện kiện toàn chức danh Bí thư, trưởng thôn sau sắp xếp, trên tinh thần nhân sự được bố trí có đủ trình độ năng lực, có uy tín, ứng dụng tốt công nghệ thông tin…trong thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao.
Xã Như Quỳnh (Hưng Yên) đang lấy ý kiến người dân về toàn bộ dự thảo Đề án sắp xếp, tổ chức lại các thôn, tổ dân phố trên địa bàn xã. Thời gian tổ chức lấy ý kiến nhân dân từ ngày 9/6 đến hết ngày 28/6/2026.
Tại các nhà văn hóa thôn, tổ dân phố đông đảo nhân dân đã đến tìm hiểu, nghiên cứu nội dung dự thảo Đề án. Công tác niêm yết được thực hiện công khai, đầy đủ, bảo đảm mọi người dân đều có điều kiện tiếp cận thông tin, nắm bắt các nội dung liên quan đến phương án sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố trên địa bàn xã.
Anh Đỗ Văn Sơn ở thôn Xuân Lôi (Như Quỳnh) chia sẻ, qua nghiên cứu được biết, thôn của anh không đủ dân số theo quy định nên sẽ sáp nhập với thôn bên cạnh đảm bảo các tiêu chí và lấy tên mới dự kiến là thôn Ngải Dương. Việc lấy tên thôn mới anh thấy phù hợp, vì 2 thôn thực chất đã không có nhiều khoảng cách về địa lý và văn hóa. Anh Sơn nói: “Mong mỏi của tôi và nhiều người dân khác là sau sắp xếp, xã sẽ tìm ra một đội ngũ lãnh đạo thôn đảm bảo có đủ các tiêu chí, tiêu chuẩn, trong đó chú trọng đến người trẻ, người có chuyên môn về chuyển đổi số để giúp các công tác của thôn được hiệu quả và nhanh chóng hơn”.
Giảm gần 50% thôn, tổ dân phố sau sắp xếp
Theo UBND tỉnh Hưng Yên, về phương án tổng thể sắp xếp lại thôn, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh năm 2026 có 358 thôn, tổ dân phố bảo đảm tiêu chuẩn không thực hiện sắp xếp, tổ chức lại; sắp xếp nguyên trạng 2.173 thôn, tổ dân phố; 56 thôn, tổ dân phố tổ chức lại một phần; 29 thôn, tổ dân phố thực hiện giải thể và 7 thôn, tổ dân phố có yếu tố đặc thù đề nghị không sắp xếp. Sau sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố, toàn tỉnh sẽ còn 1.322 thôn, tổ dân phố, giảm 1.301 thôn, tổ dân phố, tương ứng giảm 49,6% số thôn, tổ dân phố.
Mục tiêu của tỉnh Hưng Yên đề ra trong sắp xếp thôn, tổ dân phố dựa nguyên tắc: Việc bố trí, sắp xếp phải phù hợp điều kiện, đặc điểm tự nhiên của cộng đồng dân cư và đặc biệt không làm xáo trộn các yếu tố lịch sử, văn hóa, tín ngưỡng, tôn giáo, phong tục tập quán. Mọi quy trình phải bảo đảm công khai, dân chủ, minh bạch và lấy ý kiến của nhân dân, hướng tới mục tiêu là nâng cao chất lượng phục vụ người dân.
Cho biết rõ hơn quan điểm chỉ đạo của tỉnh trong sắp xếp thôn, tổ dân phố, ông Phạm Quang Ngọc, Bí thư Tỉnh ủy Hưng Yên yêu cầu, các xã, phường trong quá trình thực hiện phải bảo đảm phù hợp tiêu chí, điều kiện theo quy định của Trung ương; đồng thời xem xét đầy đủ các yếu tố đặc thù về lịch sử, văn hóa, phong tục, tập quán, điều kiện địa lý, quốc phòng, an ninh, yếu tố tôn giáo và sự gắn kết tự nhiên của cộng đồng dân cư; gắn với yêu cầu nâng cao hiệu quả quản trị ở cơ sở, thúc đẩy chuyển đổi số và nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân. Trong quá trình rà soát, xây dựng phương án phải bảo đảm giảm mạnh đầu mối thôn, tổ dân phố. Không thực hiện sắp xếp cơ học, chia cắt địa bàn hoặc giữ nguyên mô hình cũ dưới hình thức khác.
Bí thư Tỉnh ủy Hưng Yên chỉ đạo, đối với các xã đang hoàn thiện thủ tục, hồ sơ để phát triển lên phường, UBND tỉnh nghiên cứu, hướng dẫn cụ thể việc chuyển đổi mô hình tổ chức từ thôn sang tổ dân phố, bảo đảm phù hợp định hướng phát triển đô thị, ổn định lâu dài, tránh phải tiếp tục điều chỉnh nhiều lần.
Việc kiện toàn tổ chức đảng, Ban Công tác Mặt trận và các tổ chức chính trị - xã hội phải thực hiện đồng bộ với việc sắp xếp thôn, tổ dân phố. Ban Tổ chức Tỉnh ủy nghiên cứu, ban hành hướng dẫn tiêu chuẩn chức danh người hoạt động không chuyên trách ở thôn ngay sau khi sắp xếp để đảm bảo hoạt động ngay, không gián đoạn. HĐND tỉnh nghiên cứu, sớm ban hành chế độ hỗ trợ cho những người chịu tác động dôi dư do sắp xếp thôn, tổ dân phố. Bí thư Tỉnh ủy Hưng Yên cũng nhấn mạnh, các xã, phường cần làm tốt công tác tư tưởng tại cơ sở, đối thoại trực tiếp với nhân dân để tạo sự đồng thuận cao khi thực hiện sắp xếp thôn, tổ dân phố.
Việc sắp xếp lại thôn, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh Hưng Yên nói riêng và cả nước nói chung nhằm khắc phục tình trạng thôn, tổ dân phố có quy mô quá nhỏ, phân tán, qua đó nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị ở khu dân cư. Mặt khác, việc làm trên cũng không đơn thuần là điều chỉnh địa giới hay thay đổi tên gọi các khu dân cư mà còn là bước đi quan trọng nhằm tinh gọn tổ chức ở cơ sở, nâng cao hiệu quả quản lý, tập trung nguồn lực cho phát triển và xây dựng cộng đồng dân cư đoàn kết, văn minh, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
