Nội dung đề xuất bị bác bỏ của Iran
Theo báo Thổ Nhĩ Kỳ Hôm nay, một quan chức cấp cao giấu tên của Iran nói với Reuters vào ngày 2/5 xác nhận rằng đề xuất chính thức của Iran được chuyển qua các bên trung gian Pakistan.
Đề xuất này bao gồm khuôn khổ sau:
Thứ nhất, chiến tranh sẽ kết thúc với một bảo đảm lẫn nhau rằng Israel và Mỹ sẽ không tấn công trở lại.
Thứ hai, Iran sẽ mở lại eo biển Hormuz.
Thứ ba, Mỹ sẽ dỡ bỏ phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran.
Thứ tư, các cuộc đàm phán trong tương lai sau đó sẽ giải quyết việc hạn chế chương trình hạt nhân của Iran để đổi lấy việc nới lỏng trừng phạt.
Thứ năm, Iran sẽ thực hiện quyền làm giàu uranium vì mục đích hòa bình, ngay cả khi Tehran đồng ý tạm ngừng làm giàu.
Theo quan chức cấp cao Iran, “trong khuôn khổ này, các cuộc đàm phán về vấn đề hạt nhân phức tạp hơn đã được chuyển sang giai đoạn cuối nhằm tạo ra bầu không khí mang tính xây dựng hơn”.
Quan chức này mô tả việc trì hoãn là “một thay đổi đáng kể nhằm tạo điều kiện đạt được thỏa thuận”.
Tổng thống Trump: “Họ đang yêu cầu những điều tôi không thể đồng ý”
Tehran tới nay vẫn chưa đưa ra bình luận tức thời với những tiết lộ nêu trên, nhưng nhà lãnh đạo Mỹ đã trực tiếp bác bỏ đề xuất này.
Trong một phát biểu với các phóng viên tại Nhà Trắng trước khi rời đi vào ngày 1/5, Tổng thống Trump nhấn mạnh: “Họ phải đưa ra một thỏa thuận đúng đắn. Tại thời điểm này, tôi không hài lòng”.
Khi được hỏi cụ thể về các điểm phản đối, ông Trump nói: “Họ đang yêu cầu những điều mà tôi không thể đồng ý”.
Nhà lãnh đạo Mỹ mô tả bức tranh đàm phán rộng hơn là hỗn loạn, nói rằng: “Hiện tại chúng tôi đang có các cuộc đàm phán. Họ không đạt được tiến triển. Họ rất rời rạc. Họ không thể phối hợp với nhau với tư cách là các lãnh đạo. Họ không biết ai là lãnh đạo. Tất cả đều muốn đạt thỏa thuận, nhưng mọi thứ đều rối loạn”.
Tổng thống Trump ca ngợi các bên trung gian Pakistan nhưng cảnh báo tiến trình diễn ra chậm: “Đây là một hành trình rất dài”.
Dù thừa nhận “có một số tiến triển”, nhưng ông Trump nói: “Tôi không chắc họ có bao giờ đạt được điều đó hay không”.
Phát biểu sau đó tại Florida, Tổng thống Trump cho biết Iran “không đưa ra loại thỏa thuận mà chúng ta cần có. Chúng ta sẽ không rút lui sớm để rồi vấn đề quay trở lại sau ba năm nữa”.
Ông Trump cũng liên hệ một thỏa thuận tiềm năng với giá năng lượng tiêu dùng: “Khi chiến tranh kết thúc, giá xăng sẽ giảm xuống thấp hơn mức trước đó”.
Mỹ và Israel đã tiến hành các cuộc tấn công chung nhằm vào Iran vào ngày 28/2, khiến Tehran đáp trả nhằm vào Israel và các đồng minh của Mỹ ở vùng Vịnh, đồng thời dẫn tới việc đóng cửa eo biển Hormuz.
Một lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần đã được công bố vào ngày 8/4 thông qua trung gian Pakistan, sau đó là các cuộc đàm phán trực tiếp tại Islamabad vào ngày 11-12 tháng 4, nhưng không đạt được thỏa thuận lâu dài.
Sau đó, vào ngày 21/4, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã gia hạn lệnh ngừng bắn mà không đặt ra thời hạn mới, theo đề nghị từ Pakistan.
Kể từ ngày 13/4, Mỹ đã áp đặt phong tỏa hải quân nhằm vào hoạt động hàng hải của Iran tại khu vực tuyến đường biển chiến lược này.
Vào sáng 28/4, Tổng thống Trump viết trên nền tảng mạng xã hội Truth Social rằng Tehran đã liên hệ để đề nghị Washington dỡ bỏ phong tỏa hải quân trong khi hai bên đàm phán chấm dứt cuộc chiến kéo dài hai tháng, vốn đã làm đảo lộn nguồn cung năng lượng toàn cầu.
Theo Tổng thống Trump, Tehran muốn tuyến đường thủy quan trọng này được mở lại “càng sớm càng tốt khi họ đang cố giải quyết tình hình lãnh đạo của mình”, đồng thời nói thêm rằng Iran đã tự mô tả mình đang ở trong “tình trạng sụp đổ”.
Tuy nhiên, theo báo Thổ Nhĩ Kỳ Hôm nay ngày 29/4, các quan chức Mỹ nói với báo The Wall Street Journal rằng Tổng thống Trump đã chỉ đạo đội ngũ an ninh quốc gia chuẩn bị một cuộc phong tỏa hải quân kéo dài nhằm bóp nghẹt nguồn thu từ dầu mỏ của Iran.
Báo The Wall Street Journal cho biết quyết định này được đưa ra trong các cuộc họp gần đây, bao gồm một phiên họp hôm thứ 27/4 tại Phòng Tình huống và theo các quan chức Mỹ, Tổng thống Trump cho rằng lựa chọn này ít rủi ro hơn so với việc nối lại các cuộc không kích hoặc rút Mỹ hoàn toàn khỏi cuộc xung đột.
