Quang cảnh thủ đô Damascus, Syria. Ảnh: THX/TTXVN
Theo tuyên bố của Bộ Ngoại giao Syria ngày 18/8, Damascus “lên án mạnh mẽ các cuộc không kích của Israel” nhằm vào căn cứ Không quân Abu Duhur ở tỉnh Idlib, đồng thời cho rằng đây là “hành động xâm lược vô cớ”.
Syria kêu gọi cộng đồng quốc tế và Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc “có lập trường cứng rắn trước những hành động của Israel nhiều lần xâm phạm chủ quyền Syria”.
Các máy bay chiến đấu chưa rõ danh tính đã nhằm vào đường băng của căn cứ Không quân Abu Duhur đêm 17/8. Truyền hình Syria dẫn lời một nguồn tin quân sự giấu tên cho biết vụ tấn công đã gây thiệt hại về cơ sở vật chất tại căn cứ Không quân Abu Duhur nhưng không gây thương vong.
Syria cáo buộc Israel thực hiện cuộc không kích, trong khi Mỹ lên án động thái này. Cùng ngày 18/8, đặc phái viên Mỹ Tom Barrack chỉ trích "các cuộc không kích đã được xác nhận của Israel" nhắm vào căn cứ Không quân Abu Duhur, cho rằng chúng gây leo thang không cần thiết và không góp phần vào sự ổn định của khu vực.
Ông Tom Barrack - Đại sứ Mỹ tại Thổ Nhĩ Kỳ kiêm đặc phái viên tại Syria và Iraq - đánh giá chính quyền của Tổng thống lâm thời Syria Ahmed al-Sharaa không hề có thái độ gây hấn hay duy trì các lực lượng ủy nhiệm. Theo ông Tom Barrack, trên thực tế, Syria nhiều lần bày tỏ mong muốn giảm căng thẳng với Israel.
Vị đặc phái viên bổ sung rằng Mỹ tin tưởng rằng kiềm chế và đối thoại là hướng đi mang tính xây dựng hơn. Ông nêu bật: “Chúng tôi khuyến khích tất cả các bên ưu tiên thảo luận hợp lý thay vì để xảy ra thêm các vụ việc quân sự".
Theo Tổ chức Giám sát Nhân quyền Syria, các cuộc không kích diễn ra sau khi một phái đoàn quân sự Thổ Nhĩ Kỳ đến thăm Không quân Abu Duhur trong những ngày gần đây nhằm tái kích hoạt cơ sở này. Theo Times of Israel, Tel Aviv đã và đang tìm cách ngăn chặn ảnh hưởng của Thổ Nhĩ Kỳ tại Syria. Trước đây, Israel từng thực hiện các cuộc tấn công với mục đích ngăn chặn Thổ Nhĩ Kỳ hỗ trợ xây dựng lực lượng không quân cho chính quyền mới của Syria.
Căn cứ Không quân Abu Duhur đã ngừng hoạt động với tư cách là sân bay quân sự chuyên dụng từ năm 2013 và từng nhiều lần đổi quyền kiểm soát trong suốt cuộc nội chiến kéo dài 14 năm tại Syria giữa các lực lượng trung thành với cựu Tổng thống Bashar al-Assad và các phe đối lập. Theo một nguồn tin quân sự, kể từ cuối năm 2024, căn cứ này đã được sử dụng làm trung tâm huấn luyện cho quân đội mới của Syria.
Tuần trước, truyền thông Israel đưa tin rằng các quan chức an ninh nước này đã phát hiện dấu hiệu cho thấy Syria đang đẩy mạnh nỗ lực khôi phục lực lượng Không quân, bao gồm việc tuyển dụng phi công mới, tổ chức huấn luyện bay và tiến hành cuộc tập trận đầu tiên có sự tham gia của máy bay chiến đấu. Một nguồn tin an ninh Israel cho biết nước này đang theo dõi sát sao các diễn biến trên và bày tỏ quan ngại với Mỹ.
Vào đầu tháng 8, Syria đã tiến hành các cuộc tập trận trên không ở miền Bắc nước này với sự tham gia của các máy bay chiến đấu MiG-21 do Nga sản xuất.
Nếu được xác nhận là một cuộc không kích của Israel, đây sẽ là vụ tấn công đầu tiên thuộc loại này do Không quân Israel thực hiện kể từ tháng 3. Khi đó, Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) tuyên bố đã tấn công các cơ sở quân sự ở miền Nam Syria để đáp trả vụ tấn công nhắm vào người dân thường người Druze tại khu vực Sweida. Trước đó, vào tháng 7/2025, IDF đã ném bom tòa nhà chỉ huy Bộ Tổng tham mưu Syria ở Damascus, cũng nhằm đáp trả các cuộc tấn công nhắm vào cộng đồng người Druze.
Kể từ khi chính quyền cựu Tổng thống Assad sụp đổ vào tháng 12/2024, IDF đã được triển khai tới 9 vị trí bên trong miền Nam Syria, chủ yếu nằm trong khu vực đệm do lực lượng Liên hợp quốc tuần tra dọc biên giới giữa hai nước. Quân đội Israel đã hoạt động tại những khu vực nằm sâu tới khoảng 15 km trong lãnh thổ Syria, nhằm thu giữ các loại vũ khí mà Israel cho rằng có thể đe dọa an ninh quốc gia nếu rơi vào tay "lực lượng thù địch".