Tên lửa hành trình siêu thanh BrahMos được trưng bày tại một sự kiện ở New Delhi, Ấn Độ. Ảnh tư liệu: AFP/TTXVN (Ảnh không cho phép bên thứ ba khai thác, chia sẻ lại)
BrahMos đã trở thành biểu tượng cho những gì Ấn Độ có thể tự chế tạo và bán ra thế giới. Tuy nhiên, giai đoạn tiếp theo của xuất khẩu quốc phòng Ấn Độ có thể sẽ không còn xoay quanh một loại vũ khí đắt giá duy nhất, mà tập trung nhiều hơn vào thế hệ mới của thiết bị bay không người lái, vũ khí chính xác, thiết bị điện tử và các hệ thống tự hành.
Sự chuyển dịch này bắt đầu
Xuất khẩu quốc phòng của Ấn Độ đạt mức kỷ lục 4,6 tỷ USD trong tài khóa 2025-2026, tăng 62,66% so với mức của một năm trước đó. Hiện Ấn Độ xuất khẩu trang thiết bị quốc phòng sang hơn 80 quốc gia, trong khi số doanh nghiệp xuất khẩu đã tăng từ 128 lên 145.
Những con số này rất ấn tượng. Nhưng điều đáng chú ý hơn có lẽ nằm ở những gì Ấn Độ đang ngày càng đẩy mạnh xuất khẩu. Và chính tại đây, sự thay đổi của chiến tranh hiện đại bắt đầu bộc lộ rõ.
Chiến trường ngày nay không còn chỉ xoay quanh chiến đấu cơ, xe tăng hay những tên lửa đắt đỏ.
Những cuộc chiến trong vài năm qua đã đưa thiết bị bay không người lái (UAV), đạn tuần kích, vũ khí tấn công chính xác, tác chiến điện tử và hệ thống phòng không trở thành những thành phần trọng yếu trong hoạch định quân sự. Các nước đang tìm kiếm những vũ khí có khả năng vươn tầm xa hơn, chính xác hơn, hoạt động tự chủ và đặc biệt là có giá thành thấp hơn so với các hệ thống vũ khí truyền thống.
Ngành công nghiệp quốc phòng Ấn Độ cũng đang chuyển dịch theo chiều hướng này. Đơn cử như thiết bị bay không người lái KAL tấn công một chiều tầm xa do công ty IG Defence có trụ sở tại Noida phát triển.
IG Defence tuyên bố KAL có tầm hoạt động lên tới 1.000 km, khả năng duy trì bay từ 7-8 giờ và mang theo tải trọng 50 kg. IG Defence hiện đang định hướng đưa KAL ra thị trường quốc tế, tùy thuộc vào việc nhận được các phê duyệt cần thiết từ chính phủ.
Điều này mang ý nghĩa quan trọng bởi thị trường toàn cầu về các hệ thống tấn công tự hành tầm xa đã thay đổi mạnh mẽ. Thiết bị bay không người lái giá rẻ chứng minh rằng quân đội không nhất thiết phải dùng đến tên lửa trị giá hàng triệu USD để đe dọa một mục tiêu cách xa hàng trăm km. Bản chất kinh tế của chiến tranh đang thay đổi.
CEO của IG Defence - ông Bodhisattwa Sanghapriya tin rằng sự chuyển dịch này sẽ mở ra cơ hội cho các nhà sản xuất Ấn Độ. IG Defence đặt kỳ vọng các quốc gia thân thiện đang có nhu cầu hiện đại hóa quân đội sẽ quan tâm đến những hệ thống do chính Ấn Độ sản xuất, có chi phí hợp lý và khả năng triển khai nhanh chóng.
Vũ khí đang ngày càng thông minh hơn
Tên lửa Akash. Ảnh: Wikipedia
Theo kênh NDTV (Ấn Độ), KAL chỉ là một ví dụ. Danh mục sản phẩm xuất khẩu đang phát triển của Ấn Độ bao gồm thiết bị bay không người lái (UAV), hệ thống chống UAV, radar, pháo binh, hệ thống phòng không, đạn dược, thiết bị bảo vệ và linh kiện chiến đấu cơ.
Hệ thống pháo phản lực phóng loạt Pinaka và lựu pháo ATAGS đã tìm được khách hàng nước ngoài. Tên lửa phòng không Akash và hệ thống radar Swathi cũng nằm trong số các sản phẩm đang được đẩy mạnh xuất khẩu.
Vấn đề rất đơn giản: BrahMos có thể đã mở ra cánh cửa, và giờ đây, nhiều loại công nghệ khác của Ấn Độ có thể bước qua cánh cửa đó.
Tuy nhiên, còn một mảnh ghép khác của câu chuyện này rất dễ bị bỏ qua: công nghệ nằm bên trong vũ khí. Đạn pháo hay tên lửa có thể là thứ gây chú ý nhất, nhưng độ chính xác và hiệu quả của nó lại phụ thuộc rất nhiều vào ngòi nổ, hệ thống dẫn đường, cảm biến và các thiết bị điện tử.
Đây chính là lĩnh vực mà công ty khởi nghiệp Ammunic Systems nhìn thấy cơ hội. CEO của Ammunic Systems - cô Priyanka Singhal cho rằng câu chuyện xuất khẩu quốc phòng của Ấn Độ không nên chỉ được nhìn nhận qua những nền tảng vũ khí hoàn chỉnh.
“BrahMos thu hút mọi sự chú ý, nhưng một phần lớn tiềm năng xuất khẩu quốc phòng của Ấn Độ nằm ở các hệ thống điện tử giúp đạn dược trở nên thông minh hơn”, cô Singhal nói.
Lập luận của cô là Ấn Độ đã tích lũy được chuyên môn đáng kể về khía cạnh phần cứng của các loại vũ khí. Bước tiếp theo là phát triển "bộ não" điều khiển cơ chế hoạt động của chúng, bao gồm hệ thống ngòi nổ và linh kiện điện tử chính xác.
Ammunic Systems đã hợp tác với lực lượng vũ trang Ấn Độ cùng Tổ chức Nghiên cứu và Phát triển Quốc phòng Ấn Độ để phát triển công nghệ liên quan đến đạn dược và ngòi nổ điện tử. Bên cạnh đó, Tổ chức Nghiên cứu và Phát triển Quốc phòng Ấn Độ cũng đang phối hợp với IIT Madras và Munitions India trong việc chuyển đổi đạn pháo thông thường thành đạn dẫn đường chính xác.
Điều này rất quan trọng vì cơ hội xuất khẩu trong tương lai có thể không chỉ giới hạn ở việc bán toàn bộ hệ thống tên lửa hay pháo binh. Ấn Độ còn có thể bán cả những công nghệ then chốt bên trong các hệ thống đó và đây có tiềm năng trở thành thị trường lớn hơn nhiều.
Ấn Độ đã đặt mục tiêu đạt kim ngạch xuất khẩu quốc phòng ở mức 5,3 tỷ USD trong giai đoạn 2029-2030. Gần đây, Bộ trưởng Quốc phòng Ấn Độ nhận định mục tiêu này hoàn toàn có thể đạt được một cách dễ dàng. Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu đó,
Ấn Độ không thể chỉ dựa vào việc bán một vài dòng vũ khí chủ lực. Nước này cần một hệ sinh thái công nghiệp quốc phòng rộng lớn hơn nhiều, với các doanh nghiệp trong nước đủ sức cung cấp từ tên lửa, rocket, pháo, UAV đến thiết bị điện tử, cảm biến, đạn dược, linh kiện và các hệ thống phụ trợ.