Báo The Kyiv Post tối 10/8, theo giờ địa phương, cho biết sự chia rẽ sâu sắc trong nội bộ Washington về cách đối phó với hành động của Liên bang Nga ở Ukraine đã bộc lộ rõ khi hai thượng nghị sĩ hàng đầu của Mỹ đưa ra những quan điểm trái ngược hoàn toàn về chính sách của chính quyền Trump.
Thượng nghị sĩ Jeanne Shaheen (D-NH), thành viên hàng đầu của đảng Dân chủ về chính sách đối ngoại, đã đưa ra tuyên bố gay gắt vào cuối tuần qua sau khi thời hạn chót tự đặt ra của Tổng thống Trump để áp đặt các biện pháp trừng phạt mới đối với Liên bang Nga trôi qua mà không có hành động nào được thực hiện.
Thượng nghị sĩ Shaheen cáo buộc Tổng thống Trump đã để Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Putin “vượt qua một trong những lằn ranh đỏ của ông ấy mà không chịu bất kỳ hậu quả nào”.
“Đặt ra thời hạn rồi bỏ qua chúng làm suy giảm nghiêm trọng uy tín của Mỹ”, Thượng nghị sĩ Shaheen nói, đồng thời cho rằng mô hình này làm xói mòn khả năng răn đe của Mỹ và khả năng đưa Liên bang Nga vào bàn đàm phán.
Bà Shaheen kêu gọi áp đặt “các biện pháp trừng phạt mạnh mẽ và hỗ trợ an ninh nhiều hơn cho Ukraine” với lập luận rằng đây là cách duy nhất để thể hiện quyết tâm với nhà lãnh đạo Liên bang Nga và buộc ông Putin phải bước vào đàm phán với thiện chí.
Bà Shaheen cảnh báo rằng nếu không có các biện pháp này, xung đột Nga-Ukraine sẽ “tiếp tục kéo dài và nhiều người Ukraine sẽ tiếp tục thiệt mạng”.
Thượng nghị sĩ Dân chủ cũng đe dọa nếu Tổng thống Trump “không áp đặt thêm các biện pháp trừng phạt” với Liên bang Nga thì Quốc hội sẵn sàng “thông qua dự luật Graham–Blumenthal với đa số áp đảo ngay khi chúng tôi trở lại làm việc”.
Trong khi đó, tại một cuộc phỏng vấn riêng với kênh NBC, Thượng nghị sĩ Lindsey Graham (R-SC), một đồng minh chủ chốt của Tổng thống Trump, lại đưa ra góc nhìn hoàn toàn khác khi bày tỏ hoàn toàn tin tưởng vào cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ-Nga sắp tới ở Alaska, cho rằng Tổng thống Trump sẽ “đi gặp ông Putin từ vị thế sức mạnh” và đạt được một kết thúc “danh dự” cho cuộc chiến.
Thượng nghị sĩ Graham nêu khả năng Ukraine sẽ phải từ bỏ một phần lãnh thổ – một gợi ý đã bị Kiev kiên quyết bác bỏ.
Ông Graham so sánh khả năng nhượng bộ lãnh thổ này với các tình huống lịch sử ở Berlin và Triều Tiên, cho rằng “sẽ có một số hoán đổi lãnh thổ khi mọi việc kết thúc”.
Về dự luật trừng phạt mang tên mình, Thượng nghị sĩ Graham bảo vệ việc trì hoãn đưa nó ra Thượng viện, lập luận rằng Tổng thống Trump hiện đang “làm tất cả những gì mà dự luật này đề cập” thông qua các hành động hành pháp.
Ông Graham dẫn ví dụ về việc áp thuế 50% với Ấn Độ vì nước này mua dầu của Liên bang Nga, cho rằng cách tiếp cận này mang lại cho Tổng thống Trump “đòn bẩy pháp lý mạnh hơn” cho chính sách thuế quan.
Thượng nghị sĩ Graham nói rằng hiện tại ông “chấp nhận điều đó” nhưng sẽ sẵn sàng thảo luận lại về dự luật vào tháng 9 tới.
Trước thềm cuộc gặp thượng đỉnh giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Nga Vladimir Putin, tối ngày 10/8, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã tiếp tục đưa ra tuyên bố mới.
Theo tờ The Kyiv Independent, phát biểu của ông Zelensky được đưa ra trước cuộc gặp dự kiến ngày 15/8 giữa hai tổng thống Mỹ và Nga tại Alaska, nơi hai nhà lãnh đạo sẽ thảo luận về một đề xuất hòa bình của Liên bang Nga, trong đó được cho là có điều khoản Ukraine phải nhượng thêm lãnh thổ cho Moskva.
Nhà lãnh đạo Ukraine khẳng định nước này đang “liên lạc thường xuyên” với các đối tác ở Mỹ để tìm cách bảo đảm hòa bình. Ông đồng thời cũng nhấn mạnh rằng Liên bang Nga đang tìm cách “lừa dối” Mỹ trong các cuộc đàm phán hòa bình sắp tới, nhưng Ukraine sẽ không để chiến lược này thành công.
Ông Zelensky đánh giá cao những cam kết của Tổng thống Trump trong việc cứu sống người dân Ukraine và nhấn mạnh “nguyên nhân gốc rễ duy nhất” của cuộc chiến xuất phát từ phía Liên bang Nga.
“Chúng tôi, những người Ukraine hiểu rất rõ về Nga, và đó là lý do tại sao trong điều kiện vô cùng khó khăn, người dân Ukraine đã kiên cường hơn ba năm qua trước cuộc chiến toàn diện. Chúng tôi chắc chắn sẽ bảo vệ đất nước và nền độc lập của mình”, ông khẳng định.
Tổng thống Ukraine cũng cho biết, phía Liên bang Nga chưa thể hiện bất kỳ dấu hiệu thực sự nào cho thấy họ muốn hòa bình khi dẫn chứng về một vụ tấn công mới đây tại Zaporizhzhia. “Vì vậy, chúng ta cần các biện pháp trừng phạt, cần phải gây áp lực. Cần phải có sức mạnh - trước hết là sức mạnh của Mỹ, sức mạnh của châu Âu, sức mạnh của tất cả các quốc gia mong muốn hòa bình và ổn định trong quan hệ quốc tế. Nếu Liên bang Nga không muốn dừng chiến tranh, chúng ta phải buộc kinh tế của họ dừng lại”, ông nói thêm.
Ông Zelensky cho biết Kiev đang hợp tác chặt chẽ “với tất cả những ai tôn trọng luật pháp quốc tế” để gia tăng sức ép lên Liên bang Nga và đạt được một nền hòa bình công bằng. Trước đó, một số đồng minh của nước này cũng từng khẳng định rõ rằng “mọi vấn đề liên quan đến Ukraine phải được quyết định với sự tham gia của Ukraine”.
