Đề tài nghiên cứu mà Phó Giáo sư, Tiến sĩ Hồ Thị Thanh Vân thực hiện được Hội đồng bình chọn, trao giải là “Đề án nghiên cứu tổng hợp xúc tác nano hợp kim Pt-Mo trên vật liệu nano Ti0,8W0,2O2, để nâng cao khả năng chịu đầu độc CO và giảm giá thành cho loại pin nhiên liệu sử dụng trực tiếp methanol là một dạng năng lượng tái tạo”. Đề tài đã mang đến lợi ích thiết thực trong việc sử dụng rộng rãi pin nhiên liệu, thay thế các loại nhiên liệu hóa thạch và giảm sự nóng lên toàn cầu do khí thải CO2.
Pin nhiên liệu methanol trực tiếp (DMFC) là một trong những thiết bị chuyển đổi năng lượng điện hóa tiềm năng nhất, do mật độ năng lượng cao, dễ sử dụng, thân thiện môi trường và nhiệt độ hoạt động thấp. Tuy nhiên, việc thương mại hóa loại pin nhiên liệu này bị cản trở bởi chi phí cao, trữ lượng thấp, tính không ổn định của chất xúc tác Pt, khả năng dễ bị đầu độc bởi các chất trung gian như CO hoặc CHO.
Vì vậy, Đề án nghiên cứu của Phó Giáo sư Tiến sĩ Hồ Thị Thanh Vân giúp giải quyết việc giảm sử dụng kim loại quý Pt, đồng thời cải thiện hiệu suất của hợp kim so với Pt nguyên chất, góp phần nâng cao hoạt tính và thời gian hoạt động của xúc tác điện hóa Pt, mang đến hiệu quả về chi phí, hoạt động và độ bền cao để có thể thương mại hóa được loại pin nhiên liệu thân thiện với môi trường này trong tương lai gần.
Đề cập về Giải thưởng L’Oréal - UNESCO, Phó Giáo sư Tiến sĩ Hồ Thị Thanh Vân cho biết: “Đối với tôi, giải thưởng là một vinh dự rất lớn cho bản thân, gia đình và đơn vị nơi tôi công tác, động viên những nhà nghiên cứu đang theo đuổi con đường khoa học. Giải thưởng cũng là nguồn hỗ trợ quý báu để tôi có điều kiện tiếp tục nghiên cứu sâu các dự án mang tính cấp thiết đóng góp cho xã hội, cũng như phát triển tiềm lực nhóm nghiên cứu đào tạo mô hình nghiên cứu khoa học cho sinh viên, học viên cao học và nghiên cứu sinh”.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Hồ Thị Thanh Vân chia sẻ, làm khoa học đã khó, phụ nữ làm khoa học còn khó khăn hơn rất nhiều. Song khó khăn lớn nhất là việc xin tài trợ cho các đề tài do giới nữ thực hiện. Trong khi điều kiện và môi trường nghiên cứu ở Việt Nam còn chưa thuận lợi, cả về kinh phí thực hiện các dự án và điều kiện trang thiết bị cho các nghiên cứu mới. Để có thể thúc đẩy việc phát triển các công trình mới, người nghiên cứu phải thật sự tâm huyết, chú trọng hợp tác xây dựng các nhóm nghiên cứu mạnh. Mặt khác chủ động hợp tác với doanh nghiệp trong nước và các đối tác nước ngoài, để thúc đẩy các nghiên cứu mang tính ứng dụng cao.
Là nhà khoa học chuyên nghiên cứu về công nghệ, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Hồ Thị Thanh Vân cho rằng, hiện rất nhiều vấn đề môi trường được xã hội quan tâm, như tình trạng ô nhiễm không khí, rác thải sinh hoạt, biến đổi khí hậu… Vì vậy, trước hết là quản lý chất thải rắn phải bằng mô hình phân loại tại nguồn triệt để, có các giải pháp xử lý tái chế tái sử dụng hiệu quả khả thi phù hợp với điều kiện Việt Nam. Việc đánh giá thực trạng ô nhiễm không khí đi kèm với quản lý chất lượng không khí hiệu quả, cũng như các giải pháp phát triển bền vững lâu dài bảo vệ môi trường không khí. Phát triển nguồn năng lượng tái tạo cũng như tiết kiệm năng lượng, để thích ứng và giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu. Đồng thời phát triển các vật liệu mới, vật liệu xanh thân thiện với môi trường hướng đến phát triển bền vững.
Đặc biệt, những thành quả nghiên cứu với ứng dụng thực tiễn trong các doanh nghiệp cần có sự kết nối của nhà khoa học và doanh nghiệp nhiều hơn nữa. Ví dụ như doanh nghiệp có thể đầu tư một khoản kinh phí dành cho nghiên cứu khoa học để các sinh viên, nhà khoa học tham gia đề tài mang tính ứng dụng cao, từ đó hỗ trợ cho doanh nghiệp phát triển, thay đổi công nghệ. Khi doanh nghiệp có nhu cầu đặt hàng đề tài, giải pháp công nghệ… nên thông tin đến các nhà khoa học, đơn vị nghiên cứu để hai bên cùng hỗ trợ nhau, tạo sự gắn kết cao trong việc nghiên cứu và ứng dụng.
Để có thể theo đuổi và gắn bó với con đường nghiên cứu khoa học, điều quan trọng nhất mà Phó Giáo sư, Tiến sĩ Hồ Thị Thanh Vân tâm đắc đó là niềm đam mê, nhiệt huyết và luôn hết sức mình trong công việc. Việc đặt mục tiêu khi chọn lựa thực hiện điều gì cũng phải có ý nghĩa thiết thực, đóng góp cho cộng đồng xã hội cũng như các thế hệ trẻ.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Hồ Thị Thanh Vân khẳng định: Để đạt được thành công trong nghiên cứu khoa học cần hội tụ đủ những yếu tố: Nền tảng kiến thức tốt; Sự đam mê tìm tòi cái mới; Khả năng học hỏi cao, làm việc nhóm tốt. Cùng với đó là mạnh dạn suy nghĩ, thay đổi tư duy mang đến điều tốt đẹp cho xã hội theo hướng “Khoa học làm thay đổi cả thế giới”.
