Các hoạt động này thể hiện sinh động quyết tâm chung của ASEAN trong phát huy trí tuệ của giới doanh nghiệp và nhiệt huyết của thế hệ trẻ, góp phần định hình tương lai khu vực phát triển tự cường, bao trùm và bền vững.
Tại Phiên đối thoại với Hội đồng Tư vấn kinh doanh ASEAN với chủ đề “Thúc đẩy thịnh vượng cho tất cả”, các nhà lãnh đạo và đại diện cộng đồng doanh nghiệp thảo luận về bốn trụ cột, gồm con người, môi trường, nền tảng số và năng suất, trên cơ sở báo cáo và các dự án “di sản” của ASEAN-BAC năm 2026.
Trước những bất định của kinh tế thế giới, các nhà lãnh đạo đề cao vai trò của doanh nghiệp trong thúc đẩy tăng trưởng và đổi mới sáng tạo, đồng thời đề nghị cộng đồng doanh nghiệp tham gia triển khai hiệu quả Hiệp định khung ASEAN về Kinh tế số (DEFA). Các nhà lãnh đạo nhấn mạnh cần tăng cường đối thoại công-tư, tiếp thu ý kiến của doanh nghiệp trong quá trình hoạch định chính sách và cải thiện môi trường kinh doanh, nhất là đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Đánh giá cao báo cáo và các khuyến nghị của ASEAN-BAC, Thứ trưởng Đặng Hoàng Giang đề xuất ba trọng tâm hợp tác. Một là xây dựng thị trường khu vực thuận lợi và dễ tiếp cận hơn, đề nghị đơn giản hóa thủ tục, giảm chi phí, đẩy mạnh số hóa, nâng cấp Cơ chế một cửa ASEAN và triển khai hiệu quả DEFA; các chính phủ hỗ trợ doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa (MSME) tiếp cận vốn, công nghệ và tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị. Hai là tăng cường kết nối và nâng cao khả năng chống chịu của khu vực, đề nghị thúc đẩy kết nối đồng bộ hạ tầng giao thông, logistics, năng lượng và hạ tầng số, đồng thời tăng cường liên kết giữa chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu. Việt Nam ủng hộ các dự án kết nối xuyên biên giới như Lưới điện ASEAN (APG), đề nghị huy động nguồn lực tư nhân và hỗ trợ doanh nghiệp phát huy hiệu quả các hiệp định thương mại tự do (FTA) hiện có. Ba là duy trì và mở rộng các dự án có kết quả thiết thực, Việt Nam hoan nghênh ASEAN-BAC gắn các khuyến nghị chính sách với những dự án cụ thể như Liên minh An ninh lương thực ASEAN và Mạng lưới Đào tạo doanh nghiệp ASEAN 2.0; đề nghị duy trì và mở rộng các dự án này qua các nhiệm kỳ để bảo đảm tính liên tục và tạo kết quả cụ thể.
Thứ trưởng Đặng Hoàng Giang cũng đề nghị ASEAN-BAC tiếp tục phát huy vai trò cầu nối giữa chính phủ và doanh nghiệp, kịp thời phản ánh vướng mắc và đề xuất giải pháp khả thi, có tiêu chí đánh giá kết quả. Việt Nam sẽ tiếp tục đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp để triển khai các sáng kiến và đưa các cam kết vào thực tiễn, góp phần xây dựng Cộng đồng ASEAN năng động, bao trùm và tự cường.
Tại Phiên đối thoại với chủ đề “Thanh niên ASEAN định hướng tương lai tự cường, số và bao trùm”, các đại biểu trẻ đệ trình Tuyên bố Thanh niên ASEAN, đề xuất đẩy mạnh triển khai Chương trình nghị sự về Thanh niên, Hòa bình và An ninh (YPS), tăng cường sự tham gia của thanh niên vào xây dựng chính sách phòng ngừa xung đột và thúc đẩy xây dựng khung khu vực về quyền kỹ thuật số. Các đại biểu đề xuất xây dựng không gian số an toàn, tăng quyền kiểm soát của người dùng đối với dữ liệu cá nhân và nâng cao tính minh bạch của các quy trình số.
Các đại biểu khuyến nghị chính phủ các nước hỗ trợ các dự án do cộng đồng dẫn dắt nhằm nâng cao khả năng thích ứng với thiên tai, mở rộng tiếp cận tài chính vi mô cho thanh niên khởi nghiệp, bảo vệ quyền lợi người lao động trong nền kinh tế số và các ngành công nghiệp sáng tạo. Các đại biểu cũng đề nghị bảo đảm tiếp cận bình đẳng với dịch vụ chăm sóc sức khỏe tâm thần và mở rộng đào tạo kỹ năng về trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ cao và kinh tế xanh.
Các nhà lãnh đạo ASEAN đánh giá cao những đóng góp của thanh niên vào tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN và ghi nhận các khuyến nghị trong Tuyên bố. Các nhà lãnh đạo nhấn mạnh vai trò tiên phong của thanh niên trong chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, phát triển bao trùm và xây dựng hòa bình bền vững. Các nhà lãnh đạo cũng đề cao việc trang bị kỹ năng số, nâng cao năng lực làm chủ AI và tạo điều kiện để thanh niên tham gia bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu và thúc đẩy chuyển đổi xanh.
Phát biểu đại diện Việt Nam tại Phiên đối thoại, Thứ trưởng Đặng Hoàng Giang khẳng định thanh niên là chủ thể kiến tạo tương lai hòa bình, thịnh vượng của ASEAN và đề xuất ba hướng đồng hành của các chính phủ với thế hệ trẻ. Thứ nhất, đồng hành trong học tập và làm chủ tri thức, đề nghị đẩy mạnh trao quyền cho thanh niên, mở rộng cơ hội tiếp cận giáo dục mở và hạ tầng số, trang bị kỹ năng số, năng lực ứng dụng AI và tư duy phản biện để người trẻ chủ động thích ứng với những thay đổi của thị trường lao động. Thứ hai, đồng hành trong đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp, đề nghị tạo thuận lợi để thanh niên tiếp cận nguồn vốn, có môi trường làm việc an toàn trên không gian mạng và phát huy tinh thần đổi mới sáng tạo gắn với trách nhiệm và đạo đức. Thứ ba, đồng hành trong khát vọng cống hiến, đề nghị tạo điều kiện để thanh niên đi đầu trong chuyển đổi xanh, ứng phó với biến đổi khí hậu và phát triển cộng đồng. Việt Nam sẵn sàng tạo điều kiện cho thanh niên ASEAN giao lưu học thuật, kết nối trong lĩnh vực khoa học và công nghệ, đồng thời thúc đẩy giao lưu giữa các doanh nhân trẻ trong khu vực.
Các phiên đối thoại thể hiện quyết tâm chung của ASEAN, đó là lấy người dân và thế hệ tương lai làm trung tâm, lấy doanh nghiệp làm động lực tiên phong, vì sự chuyển mình bền vững của cả khu vực.
