Kết quả nghiên cứu do Đại học Hebrew Jerusalem (HUJI) và Trung tâm Y khoa Đại học Hadassah thực hiện cho thấy, quá trình lão hóa diễn ra không đồng đều giữa các tế bào, trong đó một số tế bào có thể "già" nhanh hơn đáng kể so với những tế bào khác.
Nhóm nghiên cứu do Giáo sư Howard Cedar - một trong những chuyên gia hàng đầu thế giới về sinh học phân tử và quá trình methyl hóa ADN - dẫn đầu. Methyl hóa ADN là quá trình gắn một nhóm methyl lên ADN, hoạt động như một "công tắc" sinh học giúp bật hoặc tắt các gene mà không làm thay đổi mã di truyền.
Trong nhiều thập kỷ qua, Giáo sư Cedar là người tiên phong nghiên cứu cơ chế này và chứng minh rằng sự thay đổi bất thường trong methyl hóa ADN có liên quan trực tiếp đến sự hình thành và phát triển của ung thư.
Điểm đột phá của nghiên cứu lần này là các nhà khoa học không còn phân tích mô như một khối thống nhất gồm hàng triệu tế bào, mà theo dõi từng tế bào riêng lẻ. Qua đó, họ phát hiện quá trình tích lũy các dấu hiệu methyl hóa - được xem như "dấu vết phân tử" của lão hóa - diễn ra với tốc độ rất khác nhau giữa các tế bào.
Để minh họa, nhóm nghiên cứu ví cơ thể như một lớp học mà tất cả học sinh đều sinh cùng một ngày, nhưng mức độ trưởng thành của mỗi người lại rất khác nhau. Tương tự, các tế bào trong cùng một mô cũng không già đi đồng loạt.
Giáo sư Howard Cedar nhấn mạnh: "Nếu tuổi theo lịch của một người là 25, 50 hay 75 thì không có nghĩa tất cả tế bào trong cơ thể đều ở cùng 'độ tuổi sinh học'. Một số tế bào có thể già hơn rất nhiều so với các tế bào lân cận, và chính chúng có thể là nguyên nhân khiến các bệnh liên quan đến tuổi tác xuất hiện".
Minh họa cụ thể hơn, Giáo sư Cedar giải thích: "Cho đến nay, giới khoa học giống như chỉ quan sát một thành phố từ vệ tinh và cho rằng toàn bộ thành phố xuống cấp như nhau. Nhưng khi đi từng con phố và quan sát từng ngôi nhà, chúng tôi nhận thấy có những căn đã xuống cấp nghiêm trọng trong khi nhiều căn khác vẫn gần như mới nguyên. Đó là bức tranh hoàn toàn khác về quá trình lão hóa".
Theo các nhà nghiên cứu, phát hiện này cho thấy lão hóa không đơn thuần là hệ quả của sự hao mòn ngẫu nhiên theo thời gian mà có thể là một chương trình sinh học diễn ra có chọn lọc ở từng tế bào. Điều này mở ra hướng nghiên cứu hoàn toàn mới: thay vì chỉ đặt câu hỏi "một mô đã già đến đâu", các nhà khoa học có thể xác định chính xác "những tế bào nào đang già nhanh nhất" và tìm cách làm chậm quá trình này.
Nếu xác định được nguyên nhân khiến một số tế bào lão hóa nhanh hơn các tế bào xung quanh, các nhà khoa học kỳ vọng sẽ phát triển được những loại thuốc không chỉ điều trị các bệnh tuổi già mà còn trực tiếp làm chậm quá trình lão hóa của cơ thể.
