Theo Thương vụ Việt Nam tại Pháp, trong tháng 5/2026, Hội đồng Nhà nước Pháp (Conseil d’État) đã xác nhận tính hợp pháp của biện pháp do Chính phủ Pháp ban hành nhằm đình chỉ nhập khẩu, đưa vào lãnh thổ và lưu thông tại Pháp đối với một số thực phẩm có nguồn gốc ngoài EU nếu chứa dư lượng định lượng được của các hoạt chất bảo vệ thực vật đã bị cấm sử dụng trong khối.
Các hoạt chất thuộc diện kiểm soát gồm carbendazim, benomyl, glufosinate, thiophanate-methyl và mancozeb. Danh mục sản phẩm bị ảnh hưởng không áp dụng đại trà cho toàn bộ nông sản mà được xác định theo từng cặp “sản phẩm - hoạt chất” cụ thể. Trong đó có nhiều mặt hàng phổ biến như xoài, đu đủ, cà chua, đậu bắp, khoai tây, ớt, dưa, đậu tương, lúa mì, lúa mạch và yến mạch.
Đáng chú ý, mặc dù đây là biện pháp do riêng Pháp áp dụng, nhưng lại phản ánh xu hướng quản lý ngày càng chặt chẽ của thị trường EU đối với thực phẩm nhập khẩu. Thay vì chỉ kiểm soát theo ngưỡng dư lượng tối đa cho phép như trước đây, các cơ quan quản lý đang chuyển sang cách tiếp cận toàn diện hơn, yêu cầu minh bạch về nguồn gốc, quy trình sản xuất và trách nhiệm của các chủ thể tham gia chuỗi cung ứng.
Theo quy định hiện hành của Pháp, doanh nghiệp nhập khẩu và đưa hàng ra thị trường phải thực hiện nghĩa vụ thẩm tra hợp lý đối với hàng hóa. Điều này bao gồm việc thu thập thông tin về nguồn gốc sản phẩm, đánh giá khả năng sử dụng các hoạt chất bị cấm trong quá trình sản xuất và, khi cần thiết, phải thực hiện các xét nghiệm để chứng minh sản phẩm không chứa dư lượng định lượng được của các hoạt chất nằm trong danh mục cấm.
Cùng thời điểm, Hệ thống cảnh báo nhanh về thực phẩm và thức ăn chăn nuôi của EU (RASFF) tiếp tục ghi nhận một số thông báo liên quan đến hàng rau quả Việt Nam trong tháng 5/2026. Trong đó có trường hợp thanh long và dưa chuột bị cảnh báo do phát hiện dư lượng thuốc bảo vệ thực vật vượt yêu cầu của thị trường nhập khẩu.
Các cảnh báo này cho thấy rủi ro tuân thủ đối với nông sản Việt Nam tại thị trường EU vẫn hiện hữu, đặc biệt đối với nhóm rau quả tươi và trái cây nhiệt đới.
Theo các chuyên gia, doanh nghiệp cần chủ động kiểm soát chất lượng ngay từ vùng nguyên liệu, tăng cường quản lý vật tư đầu vào, tuân thủ quy trình sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, đồng thời hoàn thiện hệ thống truy xuất nguồn gốc. Việc duy trì đầy đủ nhật ký canh tác, mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói và thực hiện kiểm nghiệm trước khi xuất khẩu sẽ là những yếu tố quan trọng giúp giảm thiểu nguy cơ bị cảnh báo hoặc từ chối nhập khẩu.
Trong dài hạn, việc EU và các quốc gia thành viên liên tục nâng cao tiêu chuẩn an toàn thực phẩm không chỉ là thách thức mà còn là động lực để ngành nông sản Việt Nam chuyển mạnh sang sản xuất xanh, minh bạch và bền vững hơn. Đây được xem là điều kiện cần để duy trì năng lực cạnh tranh và khai thác hiệu quả các cơ hội từ thị trường châu Âu trong giai đoạn tới.
