Theo trang Defense News, nỗ lực huy động ngành công nghiệp ô tô tham gia sản xuất thiết bị bay không người lái (UAV) quân sự của Pháp đang bước sang giai đoạn triển khai thực tế. Hàng loạt liên minh giữa các hãng xe, doanh nghiệp phụ tùng ô tô và tập đoàn quốc phòng được hình thành nhằm biến những bài học từ chiến trường Ukraine thành các dây chuyền sản xuất quy mô lớn.
Từ đầu năm đến nay, ít nhất sáu thỏa thuận hợp tác giữa ngành ô tô và quốc phòng đã được công bố. Đây là một phần trong chiến lược của chính phủ Tổng thống Emmanuel Macron nhằm tận dụng năng lực sản xuất hàng loạt, tự động hóa và kiểm soát chi phí của ngành ô tô để phát triển UAV - lĩnh vực đang tăng trưởng nhanh nhất của công nghệ quân sự.
Việc Ukraine và Nga sử dụng UAV với quy mô chưa từng có đã làm thay đổi cách thức tác chiến hiện đại, buộc Pháp và nhiều nước châu Âu phải ưu tiên phát triển năng lực sản xuất UAV. Sức ép từ Mỹ yêu cầu châu Âu tăng cường năng lực quốc phòng càng khiến quá trình này trở nên cấp bách hơn.
Các dự án đang triển khai cho thấy Pháp hướng tới xây dựng nền tảng công nghiệp có khả năng sản xuất hàng chục nghìn UAV mỗi năm - quy mô mà các công ty khởi nghiệp quốc phòng khó có thể tự đạt được, dù vẫn còn kém rất xa năng lực sản xuất của Ukraine và Nga.
Tận dụng sức mạnh ngành ô tô
"Vì sao là bây giờ? Bởi nhu cầu là ngay lúc này, và UAV là nhu cầu của hiện tại. Vì sao là tại Pháp? Bởi chúng tôi được yêu cầu phải bảo đảm chủ quyền quốc gia", ông Christophe Périllat, Tổng giám đốc tập đoàn phụ tùng ô tô Valeo, phát biểu với báo giới cuối tháng 7.
Giới chức quốc phòng Pháp cho biết nước này chưa dự báo sẽ sớm phải triển khai số lượng lớn UAV trên bầu trời trong nước, nhưng vẫn cần chuẩn bị sẵn năng lực cho các tình huống xung đột.
Mục tiêu của Paris là xây dựng khả năng sản xuất UAV nhanh chóng và có thể tăng tốc công suất khi xảy ra khủng hoảng. Báo cáo công bố tháng 7 của Ủy ban Quốc phòng Thượng viện Pháp nhận định kho UAV hiện chỉ ở mức vài nghìn chiếc là "không đủ để tạo ra năng lực răn đe cần thiết".
Theo kế hoạch, Valeo sẽ sản xuất động cơ điện cho UAV tại Pháp để cung cấp cho công ty công nghệ quốc phòng Harmattan AI.
Trong khi đó, Forvia tuần trước công bố hợp tác với một doanh nghiệp quốc phòng châu Âu chuyên về hệ thống chống UAV ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), đồng thời xem xét xây dựng dây chuyền tại Pháp có khả năng sản xuất 1.000 UAV đánh chặn mỗi tháng.
Hãng xe Renault, vốn đã hợp tác với Turgis & Gaillard phát triển UAV tầm xa, tiếp tục bắt tay với Thales hồi tháng 6 để công nghiệp hóa việc sản xuất UAV cảm tử Toutatis, với mục tiêu đạt sản lượng 1.000 chiếc/tháng từ năm 2027.
Cùng thời điểm, nhà sản xuất UAV Delair liên kết với nhà cung cấp linh kiện ô tô Đức Schaeffler xây dựng dây chuyền tại Pháp có công suất khoảng 100 UAV mỗi ngày từ tháng 11 năm nay.
Hướng tới sản xuất quy mô lớn
Nếu các kế hoạch của Renault, Schaeffler và Forvia được triển khai đúng tiến độ, tổng sản lượng có thể đạt khoảng 60.000 UAV mỗi năm. Tuy nhiên, trong điều kiện chiến tranh, con số này vẫn còn rất nhỏ so với nhu cầu thực tế.
Dù UAV đã xuất hiện trong chiến tranh nhiều thập kỷ qua, xung đột tại Ukraine đã làm thay đổi hoàn toàn quy mô sử dụng loại phương tiện này.
Hiện nay, UAV gần như quyết định cục diện chiến trường và được cho là gây ra phần lớn thương vong trong giao tranh. Tiền tuyến đã trở thành một "vùng chết", nơi binh sĩ phải ẩn dưới hầm tránh các cuộc tấn công liên tục từ trên không.
Sau khi Nga mở chiến dịch quân sự đặc biệt năm 2022, Ukraine nhanh chóng mở rộng việc sử dụng UAV cho trinh sát, tác chiến và tấn công tầm xa. Tổng thống Volodymyr Zelensky tuyên bố nước này đặt mục tiêu sản xuất 10 triệu UAV trong năm 2026.
Ukraine hiện có hàng trăm doanh nghiệp sản xuất UAV, từ quy mô nhỏ đến lớn. Một số công ty thậm chí có năng lực vượt quá nhu cầu mua sắm của quân đội, khiến chính phủ bắt đầu cân nhắc cho phép xuất khẩu một phần sản lượng dư thừa.
Ông Patrick Pailloux, người đứng đầu Cơ quan mua sắm quốc phòng Pháp, cho biết cơ quan này đang phối hợp chặt chẽ với các doanh nghiệp công nghiệp ô tô để thiết kế những mẫu UAV có thể sản xuất hàng loạt.
"Theo ông, việc chế tạo một UAV trong phòng thí nghiệm của một công ty khởi nghiệp quốc phòng hoàn toàn khác với việc tạo ra một sản phẩm có thể được robot trên dây chuyền lắp ráp sản xuất với số lượng rất lớn."
Tổng giám đốc Renault François Provost tiết lộ mẫu UAV cảm tử Toutatis đang được thiết kế lại theo hướng giảm số lượng linh kiện và chuyển sang sử dụng nhựa ép phun thay vì in 3D, qua đó giúp hạ giá thành và tăng đáng kể sản lượng.
Theo giới chức quốc phòng Pháp, thách thức lớn nhất hiện nay là mở rộng năng lực sản xuất nhưng không tạo ra lượng tồn kho quá lớn, bởi công nghệ UAV thay đổi rất nhanh và có nguy cơ lạc hậu chỉ sau thời gian ngắn.
Tổng giám đốc Thales Patrice Caine nhận định UAV là loại vũ khí liên tục được cải tiến nhờ những tiến bộ công nghệ.
Ông Patrick Pailloux cho rằng điều Pháp cần là duy trì số lượng UAV đủ để huấn luyện thường xuyên, đồng thời xây dựng năng lực sản xuất có thể tăng tốc ngay khi xảy ra khủng hoảng.
Tháng 12 năm ngoái, Bộ trưởng Quốc phòng Pháp Sébastien Lecornu cam kết đầu tư 150 triệu euro để phát triển ngành công nghiệp UAV chuyên biệt.
Tuy nhiên, ông Antoine Level, Chủ tịch Hiệp hội Công nghiệp UAV Pháp, cho rằng Đức hiện vẫn đi trước Pháp trong việc tài trợ phát triển UAV tầm ngắn, đồng thời nhận định số lượng đơn đặt hàng hiện nay "vẫn chưa đủ để thực sự tạo cú hích cho toàn ngành".
