Từ nguồn chi trả dịch vụ môi trường rừng người dân có thêm nguồn tài chính để trang trải cuộc sống gia đình, vươn lên thoát nghèo, ổn định cuộc sống; đồng thời, nâng cao nhận thức của người dân về công tác bảo vệ và phát triển rừng.
Xã Sơn Tây Thượng, tỉnh Quảng Ngãi có 9 thôn, với hơn 90% là bà con đồng bào dân tộc thiểu số Ca Dong (một nhánh của dân tộc Xơ Đăng). Nơi đây có hơn 1.040 ha rừng được giao khoán quản lý, bảo vệ cho 172 hộ gia đình và 13 cộng đồng dân cư.
Theo ông Võ Thế Vinh, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Sơn Tây Thượng, ngay từ đầu năm, các cộng đồng dân cư và hộ gia đình đã lên kế hoạch đầy đủ, chi tiết, phân công công việc cụ thể cho từng thành viên trong công tác tuần tra, bảo vệ rừng. Đặc biệt, vào mùa khô, người dân tăng cường tuần tra, rà soát các vị trí có nguy cơ xảy ra cháy rừng để làm tường ranh cản lửa, quét dọn thực bì để giảm thiểu rủi ro cháy rừng.
“Nhờ làm tốt công tác quản lý, bảo vệ rừng, mỗi năm các cộng đồng dân cư và hộ gia đình trên địa bàn xã nhận được hơn 900 triệu đồng từ chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng. Từ số tiền này, bà con đã có thêm nguồn kinh phí để trang trải cuộc sống, mua sắm vật tư, trang thiết bị và cho con cái đi học, góp phần kéo giảm tỉ lệ hộ nghèo của xã xuống còn 4,84%. Không những vậy, nhận thức của người dân về công tác quản lý, bảo vệ rừng được nâng lên rõ rệt, nhiều năm liền trên địa bàn không xảy ra cháy rừng, thiệt hại về rừng và lấn chiếm đất rừng làm nông nghiệp”, ông Võ Thế Vinh cho biết thêm.
Đơn cử, gia đình ông Đinh Văn Rẫy, thôn Nước Min nhận quản lý, bảo vệ 3 ha rừng từ năm 2020. Cũng trong năm này, 25 hộ thuộc cộng đồng thôn Nước Min được giao 11 ha rừng để quản lý, bảo vệ. Ông Đinh Văn Rẫy cho biết, với vai trò là tổ trưởng tổ cộng đồng, ông đã lên kế hoạch, phân công cho các thành viên trong tổ đi tuần tra, kiểm soát rừng ít nhất 2 lần/tháng. Khi phát hiện dấu hiệu bất thường, các thành viên sẽ báo cho tổ trưởng để triển khai các biện pháp xử lý sớm.
“Năm 2025, cộng đồng thôn Nước Min nhận được 4,6 triệu đồng từ chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng; gia đình tôi nhận được hơn 2 triệu đồng từ diện tích rừng giao cho hộ gia đình. Số tiền này tuy không nhiều, nhưng đã phần nào giúp cho bà con có thêm nguồn thu nhập để trang trải cuộc sống, ổn định hơn về kinh tế; đồng thời, ý thức về bảo vệ rừng cũng được nâng lên rõ rệt, từ năm 2020 đến nay không để xảy ra cháy rừng, thiệt hại về rừng trong diện tích được giao”, ông Đinh Văn Rẫy nói.
Trong khi đó, xã Măng Ri, tỉnh Quảng Ngãi có hơn 4.000 ha rừng hưởng chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng; trong đó có trên 2.573 ha được giao cho 238 hộ gia đình quản lý, bảo vệ. Những năm qua, công tác quản lý, bảo vệ rừng luôn được các hộ gia đình triển khai thực hiện có hiệu quả, giúp người dân có thêm nguồn thu nhập ổn định, vươn lên thoát nghèo.
Gia đình ông A Giỏi, thôn Ba Tu 2, xã Măng Ri được giao khoán quản lý, bảo vệ 23,34 ha rừng. Với diện tích rừng lớn, ông đã thường xuyên đi tuần tra, kiểm soát. Đặc biệt, vào thời gian mùa khô, từ tháng 11 năm trước đến tháng 4 năm sau, gia đình ông đã tăng cường kiểm tra diện tích rừng, làm tường ranh cản lửa ở các vị trí có nguy cơ xảy ra cháy rừng. Nhờ đó, trong nhiều năm qua, diện tích rừng giao cho gia đình ông không xảy ra cháy rừng, thiệt hại về rừng.
“Năm 2025, gia đình tôi nhận được gần 34,5 triệu đồng từ chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng. Với những hộ gia đình như chúng tôi, đây là số tiền lớn, giúp cho gia đình mua sắm các trang, thiết bị phục vụ sinh hoạt, cho các con đến trường. Tôi cũng tích cóp thêm và mua bò để chăn nuôi, mua cây giống cà phê để trồng. Nhờ đó, gia đình tôi đã thoát nghèo bền vững, ổn định kinh tế, nỗ lực vươn lên trong cuộc sống”, ông A Giỏi vui mừng nói.
Theo ông Phạm Xuân Quang, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Măng Ri, Ủy ban nhân dân xã xác định công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng, khoán bảo vệ rừng và chi trả dịch vụ môi trường rừng là nhiệm vụ thường xuyên, có ý nghĩa quan trọng trong bảo vệ tài nguyên rừng, giữ gìn môi trường sinh thái và góp phần tạo sinh kế, nâng cao đời sống nhân dân.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Măng Ri đánh giá, chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng không chỉ mang lại hiệu quả trong việc phát triển kinh tế, tạo sinh kế bền vững cho người dân, mà còn nâng cao nhận thức của bà con nhân dân trong việc quản lý, bảo vệ rừng. Từ tập quán du canh, du cư, lấn chiếm đất rừng làm nông nghiệp, sau khi nhận thấy được hiệu quả từ rừng, nhận được lợi ích từ chính diện tích rừng, bà con đã không còn ý định phá rừng, mà quay sang bảo vệ rừng, bảo vệ nguồn sống của chính người dân.
“Năm 2025, toàn xã Măng Ri nhận được hơn 5,5 tỷ đồng tiền chi trả dịch vụ môi trường rừng; trong đó, 238 hộ gia đình, cá nhân nhận trên 3,45 tỷ đồng. Số tiền này đã giúp cho bà con nhân dân trên địa bàn có nguồn kinh phí trang trải cuộc sống, mua sắm vật dụng, trang thiết bị, giống cây trồng, vật nuôi để phát triển kinh tế, vươn lên thoát nghèo. Hiệu quả rõ rệt nhất là trước đây xã có hơn 50% hộ nghèo, đến năm 2024 giảm còn 17,6%, và đến cuối năm 2025 chỉ còn 9,73%”, ông Phạm Xuân Quang nhấn mạnh.
