Sau khi nghe báo cáo và các ý kiến thảo luận tại cuộc làm việc, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà nhấn mạnh, việc phát triển, nâng cao đời sống cho đồng bào di dân nhường đất cho dự án thủy điện Sơn La là nhiệm vụ ưu tiên. Nhiệm vụ này đã được Đảng, Nhà nước Quốc hội, Chính phủ hết sức quan tâm, ban hành nhiều đề án, quyết định, nghị quyết, chính sách, nhưng đến nay vẫn chưa hoàn thành mục tiêu hỗ trợ toàn diện, dứt điểm về ổn định dân cư, phát triển kinh tế-xã hội vùng tái định cư thủy điện Sơn La.
Trong đó, Phó Thủ tướng thẳng thắn nêu rõ, "có nguyên nhân cơ bản là chưa bố trí đủ nguồn vốn thực hiện; cơ chế, chính sách không còn phù hợp, chưa theo kịp thực tiễn và còn lúng túng trong thực hiện ở các địa phương".
Phó Thủ tướng yêu cầu 3 tỉnh Sơn La, Điện Biên, Lai Châu khẩn trương rà soát các mục tiêu, nhiệm vụ, hạng mục đầu tư, nhu cầu vốn, phạm vi, đối tượng cần tiếp tục thực hiện của Đề án 666 để lập dự án theo pháp luật về đầu tư công và các quy định mới ban hành.
Đồng thời, Phó Thủ tướng giao Bộ Tài chính chịu trách nhiệm tổng hợp, đề xuất cơ cấu nguồn vốn Trung ương hỗ trợ cho các địa phương tiếp tục thực hiện, hoàn thành dứt điểm mục tiêu của Đề án 666.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Dân tộc và Tôn giáo tổng kết, đề xuất bổ sung một số nhiệm vụ của Đề án 666 vào 2 chương trình mục tiêu quốc gia nông thôn mới, phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
Trước đó, theo báo cáo tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Võ Văn Hưng cho biết, tổng nhu cầu vốn đầu tư thực hiện Đề án 666 là 6.945 tỷ đồng để hỗ trợ phát triển sản xuất (2.523 tỷ đồng); sửa chữa, nâng cấp các công trình cơ sở hạ tầng (2.654 tỷ đồng); sắp xếp, ổn định dân cư (400 tỷ đồng); hỗ trợ phát triển thương mại và du lịch (184 tỷ đồng); sửa chữa, nâng cấp, xây mới các công trình cơ sở hạ tầng (541 tỷ đồng).
Tuy nhiên, ngân sách nhà nước mới bố trí, giải ngân được 3.453 tỷ đồng để thực hiện và hoàn thành 133/528 dự án thành phần, gần 300 km đường giao thông, gần 100 công trình cấp nước sinh hoạt, thủy lợi. Các tỉnh đang tiếp tục triển khai 395 dự án gồm: Giao thông (287 dự án), nước sinh hoạt (69 dự án), thuỷ lợi (32 dự án) và 7 dự án khác.
Đến nay, Đề án 666 chưa hoàn thành các mục tiêu đặt ra. Nhiều nội dung có sự thay đổi so với thời điểm khảo sát, phê duyệt.
Về khó khăn trong quá trình thực hiện Đề án 666, Thứ trưởng Võ Văn Hưng cho biết, nguồn vốn hỗ trợ phát triển sản xuất, bảo đảm sinh kế cho người dân chưa được bố trí; có sự trùng lặp, chồng chéo về phạm vi, đối tượng với 3 chương trình mục tiêu quốc gia (phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững). Cùng với đó, cơ chế chính sách về đầu tư, xây dựng hạ tầng, đền bù giải phóng mặt bằng… có sự thay đổi.
Tại cuộc họp, Chủ tịch UBND tỉnh Sơn La Nguyễn Đình Việt cho biết, sau khi thực hiện (từ năm 2018), một số nội dung liên quan đến hỗ trợ phát triển sản xuất, sắp xếp, ổn định dân cư trong Đề án 666 cần được rà soát lại để tránh chồng chéo, trùng lặp với 3 chương trình mục tiêu quốc gia.
Đến nay tỉnh Sơn La mới được cấp 2.041/5.141 tỷ đồng theo Đề án 666. Nguồn kinh phí sự nghiệp chưa được bố trí để thực hiện hỗ trợ phát triển sản xuất cho các hộ dân tái định cư. Hiện vẫn còn 347/12.584 hộ dân cần được tái định cư lại do thiên tai, lũ lụt hoặc chưa đủ điều kiện ổn định, phát triển sản xuất.
Đồng quan điểm, đại diện lãnh đạo UBND tỉnh Lai Châu, tỉnh Điện Biên cho biết, thời gian qua, các địa phương đã lồng ghép một số nhiệm vụ của Đề án 666 vào 3 chương trình mục tiêu quốc gia và sử dụng ngân sách địa phương nhưng vẫn còn một số nội dung về hạ tầng, hỗ trợ phát triển sản xuất trong Đề án 666 không thuộc các chương trình mục tiêu.
Vì vậy, 3 tỉnh Sơn La, Lai Châu, Điện Biên kiến nghị Trung ương bố trí chương trình hỗ trợ có mục tiêu để hoàn thành dứt điểm các nội dung còn lại của Đề án 666, nhất là sửa chữa, nâng cấp công trình cơ sở hạ tầng để phục vụ phát triển sản xuất.
Về vấn đề này, Thứ trưởng Bộ Tài chính Đỗ Thành Trung đề nghị các địa phương rà soát hạng mục đầu tư đúng đối tượng của Đề án 666, lập 1 dự án thực hiện tại từng tỉnh để Trung ương hỗ trợ có mục tiêu nhằm hoàn thành sớm nhất những nhiệm vụ còn lại của Đề án, tránh trùng lặp với 3 chương trình mục tiêu. Đồng thời, các địa phương khẩn trương thống kê số hộ dân cần hỗ trợ sinh kế để bố trí ngân sách địa phương hoặc kiến nghị bổ sung vào chương trình nông thôn mới, phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
