Trong bối cảnh này, hợp tác giữa các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp Việt Nam - Trung Quốc được đánh giá có nhiều tiềm năng để mở ra bước phát triển mới cho cả hai nước.
Trao đổi với phóng viên TTXVN tại Trung Quốc, ông Lưu Khai Nam, Hiệu trưởng điều hành của Trường Cao đẳng Khoa học và Công nghệ số Nam Ninh đã nhấn mạnh mối quan hệ hợp tác chặt chẽ giữa nhà trường với Việt Nam trong nhiều năm qua. Ông chia sẻ: “Trong trường chúng tôi có nhiều giảng viên từng học tập, nghiên cứu tại Việt Nam, trong đó có cả Phó Viện trưởng là tiến sĩ tốt nghiệp ở Việt Nam. Hiện nay, chúng tôi đã có nhiều chương trình hợp tác với Việt Nam. Đơn cử, tại Thái Bình, nhà máy ô tô Geely đang được xây dựng, và trường chúng tôi trực tiếp đảm nhận công tác đào tạo kỹ thuật và ngoại ngữ cho đội ngũ công nhân cũng như cán bộ quản lý của nhà máy”.
Theo ông Lưu Khai Nam, trường đang coi ngành công nghệ ô tô là chuyên ngành chủ lực, đồng thời còn mở rộng đào tạo ở nhiều lĩnh vực nghệ thuật, nhân văn và ngôn ngữ, trong đó có cả ngành tiếng Việt. Điều này cho thấy định hướng hợp tác với Việt Nam không chỉ dừng lại ở lĩnh vực công nghệ mà còn mở rộng sang văn hóa và giáo dục, tạo ra sự gắn kết bền vững.
Không chỉ tập trung vào hợp tác sản xuất, ông Lưu Khai Nam còn đặc biệt nhấn mạnh đến tiềm năng ứng dụng AI trong lĩnh vực ô tô. Ông nhận định: “AI là ngành công nghiệp mới nổi, ai nắm bắt được xu thế này sẽ có cơ hội phát triển nhảy vọt. Nếu nhìn lại quá trình phát triển của Trung Quốc, từ khoảng năm 2000, kinh tế Internet đã bùng nổ và tạo nền tảng cho sự tăng trưởng nhanh chóng. Việt Nam hiện nay cũng đang đứng trước một cơ hội lớn trong kỷ nguyên AI”.
Theo các chuyên gia, AI trong ngành ô tô mang lại nhiều ứng dụng tiềm năng như hệ thống lái tự động, quản lý dữ liệu lớn về giao thông, phát triển xe điện thông minh và cải tiến dây chuyền sản xuất. Đây đều là những lĩnh vực mà cả Việt Nam và Trung Quốc đang quan tâm nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường khu vực cũng như toàn cầu.
Điểm đặc biệt là, khác với thời kỳ công nghiệp nặng vốn đòi hỏi lượng vốn đầu tư khổng lồ, AI lại thiên về đầu tư trí tuệ. Ông Lưu Khai Nam phân tích: “AI không giống như thời kỳ công nghiệp nặng cần vốn đầu tư khổng lồ mà cần đầu tư về trí tuệ. Xét về trí tuệ thì trong lĩnh vực AI, mọi người gần như đều ở vị thế ngang nhau, không có khác biệt quá lớn. Do đó, tôi nghĩ đây là cơ hội chung, mọi quốc gia đều đang đứng cùng một vạch xuất phát”.
Trong đánh giá của Hiệu trưởng Lưu Khai Nam, kinh tế Việt Nam và Trung Quốc có nhiều điểm tương đồng, đặc biệt là ở khả năng tiếp cận công nghệ mới và sự năng động của doanh nghiệp vừa và nhỏ. Ông cho rằng việc tận dụng AI sẽ giúp hai nền kinh tế bổ sung cho nhau, tạo ra động lực phát triển chung: “Việt Nam và Trung Quốc có rất nhiều điểm có thể tham khảo, học hỏi lẫn nhau. Nếu tận dụng tốt công nghệ, nền tảng và các nguồn lực của AI, tôi tin rằng triển vọng hợp tác và phát triển trong tương lai sẽ vô cùng lớn”.
Việt Nam hoàn toàn có thể đi tắt đón đầu trong lĩnh vực AI nhờ nguồn nhân lực trẻ, tốc độ số hóa nhanh và sự hỗ trợ ngày càng mạnh mẽ từ chính phủ trong chiến lược chuyển đổi số quốc gia. Trong khi đó, Trung Quốc lại có ưu thế về kinh nghiệm phát triển công nghiệp và hệ sinh thái công nghệ quy mô lớn. Sự kết hợp này, nếu được khai thác hiệu quả, sẽ mang lại lợi ích song phương.
Tuy vậy, để phát triển mạnh AI trong lĩnh vực ô tô, Việt Nam cần giải quyết một số thách thức lớn. Đó là việc xây dựng hành lang pháp lý cho các ứng dụng mới, bảo đảm an toàn dữ liệu và quyền riêng tư, đồng thời đầu tư hơn nữa vào nghiên cứu cơ bản. Ở chiều ngược lại, Trung Quốc có thể hỗ trợ Việt Nam về công nghệ, kinh nghiệm quản lý dự án và chia sẻ nguồn lực dữ liệu lớn. Đây cũng chính là những yếu tố có thể thúc đẩy hợp tác giáo dục - nghiên cứu giữa các trường đại học hai nước, từ đó nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong tương lai.
