Đưa công nghệ số đến từng nhà, từng khu phố

Thời gian gần đây, tại các khu dân cư, cơ sở tôn giáo có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống ở TP Hồ Chí Minh, các buổi tập huấn hướng dẫn sử dụng công nghệ số ngày càng trở nên quen thuộc với nhiều người dân. Với vai trò là lực lượng nòng cốt trong công tác chuyển đổi số cộng đồng, các thanh niên tình nguyện, người trẻ trong cộng đồng dân tộc đã phát huy sức trẻ, tận tình hướng dẫn bà con dân tộc cách thức cài đặt, sử dụng các ứng dụng dịch vụ công và tiện ích số trên điện thoại thông minh.

Bà Kiên Thị Ngọc Tài (người Khmer đang sinh sống tại khu phố 18, phường Xuân Hòa) chia sẻ: “Trước đây, tôi ít có điều kiện tiếp cận thông tin về các hoạt động của địa phương, chủ yếu nắm bắt thông qua những buổi họp khu phố hoặc thông báo của tổ trưởng. Giờ được các bạn thanh niên cùng đại diện khu phố hướng dẫn cài đặt ứng dụng ‘Xuân Hòa số’, tôi cảm thấy rất vui vì có thêm một kênh để tìm hiểu thông tin về địa phương của mình".

"Chẳng hạn, khi đi mua sắm các vật dụng cần thiết, tôi chỉ cần quét mã thanh toán qua ứng dụng của ngân hàng mà cũng không cần phải dùng tiền mặt. Khi vào bệnh viện, không cần mang theo chứng minh thư như ngày xưa nữa, tôi có thể sử dụng các ứng dụng VNeID, VssID trên điện thoại để đăng ký thông tin”, bà Tài chia sẻ thêm.

Theo bà Tài, ban đầu nghĩ việc cài đặt và sử dụng ứng dụng trên điện thoại sẽ khó khăn lắm vì mình cũng đã lớn tuổi. Tuy nhiên, sau khi được các cháu thanh niên tình nguyện hướng dẫn, bà cảm thấy các thao tác cũng khá đơn giản, chỉ cần cài đặt ứng dụng, nhập thông tin, địa chỉ và làm theo hướng dẫn là có thể sử dụng nhanh chóng các tiện ích trên ứng dụng.

"Tôi mong trong thời gian tới, chính quyền địa phương tiếp tục tổ chức những buổi tập huấn như thế này để những người lớn tuổi, đặc biệt là bà con dân tộc thiểu số có thêm cơ hội tiếp cận công nghệ, biết cách sử dụng các ứng dụng số và thuận tiện hơn trong sinh hoạt hằng ngày”, bà Tài nói.

Ông Nguyễn Văn Nghiêng, Trưởng khu phố 18, phường Xuân Hòa, cho biết khu phố hiện có 5 hộ đồng bào Chăm và khoảng 510 nhân khẩu là người Khmer. Sau khi được tập huấn về mô hình “Khu phố số”, Ban điều hành khu phố 18 đã phối hợp với các đoàn thể địa phương đã đến từng gia đình hướng dẫn cài đặt ứng dụng, cập nhật thông tin và thực hiện những thao tác cơ bản trên điện thoại cầm tay.

“Người trẻ thì tiếp cận công nghệ khá nhanh, nhưng với những chủ hộ từ 70 tuổi trở lên, nhiều thao tác phải hướng dẫn nhiều lần. Vì vậy, chúng tôi phải trực tiếp làm mẫu để bà con thực hành, ghi nhớ và làm theo. Điều đáng mừng là bà con trong khu phố, đặt biệt là các cộng đồng dân tộc thiểu số trên địa bàn đều rất đồng tình, tích cực phối hợp để thực hiện các công tác chuyển đổi số của khu phố”, ông Nghiêng chia sẻ.

Tham gia hỗ trợ bà con dân tộc thiểu số trong việc chuyển đổi số ở chùa Candaransi, bạn Hoàng Minh Anh, Bí thư Chi đoàn Thanh niên khu phố 12, phường Xuân Hòa. Minh Anh cho biết từ mùa hè đến nay, bạn đã cùng các đoàn viên, thanh niên “đi từng ngõ, gõ cửa từng nhà” hỗ trợ người dân cài đặt các tiện tích số trên điện thoại thông minh, sử dụng thành thục các ứng dụng VNeID, Công dân số TP Hồ Chí Minh và Xuân Hòa số.

“Chúng em hướng dẫn từng bước, từ việc cài đặt ứng dụng, đăng ký tài khoản đến cách thức sử dụng các tiện ích số. Nhiều cô chú sau khi được hỗ trợ đã chủ động hỏi thêm những tính năng mới để chủ động thực hiện sử dụng khi cần”, Minh Anh chia sẻ.

Phát huy vai trò của thanh niên, sinh viên dân tộc

Không chỉ diễn ra tại các khu dân cư, các buổi tập huấn công nghệ số còn được triển khai xuyên suốt trong các cơ sở sinh hoạt tôn giáo, tín ngưỡng. Tại Thánh đường Masjid Al Jamia’, phường Chợ Lớn, những thanh niên trong cộng đồng Chăm Islam đang là lực lượng tiên phong, hỗ trợ các tín đồ lớn tuổi cách cài đặt, sự dụng các ứng dụng số trên điện thoại thông minh.

Với những bạn trẻ người dân tộc Chăm, chuyển đổi số đã thật sự len lõi qua từng việc nhỏ nhất trong cuộc sống. Em Nour Zi Tar Amine, thanh niên trong cộng đồng Chăm Islam ở Thánh đường Masjid Al Jamia’, phường Chợ Lớn cho rằng, chuyển đổi số đang mang lại nhiều tiện ích thiết thực trong cuộc sống hằng ngày.

Trước đây, mỗi khi ra đường, em phải mang theo nhiều loại giấy tờ như căn cước công dân, giấy phép lái xe. Hiện nay, nhờ ứng dụng định danh điện tử VNeID trên điện thoại, em có thể sử dụng ứng dụng này để xuất trình khi cần thiết, chẳng hạn như khi tham gia giao thông, đi xe buýt, làm thủ tục đi máy bay hoặc thực hiện các thủ tục hành chính. Điều này giúp em tiết kiệm thời gian, hạn chế phải mang theo nhiều giấy tờ và thuận tiện hơn trong sinh hoạt hằng ngày.

Nour Zi Tar Amine chia sẻ thêm: “Tôi nhận thấy nhiều cô chú lớn tuổi trong cộng đồng Chăm Islam vẫn còn gặp khó khăn khi tiếp cận công nghệ số, các cô chú cũng chưa quen sử dụng điện thoại thông minh, chưa biết cách cài đặt hoặc thực hiện các thao tác trên những ứng dụng điện tử. Vì vậy, khi các cô chú cần hỗ trợ, tôi và các bạn trẻ trong cộng đồng sẵn sàng hướng dẫn, từ việc cài đặt, đến cách sử dụng các tiện ích số”.

Còn đối với ông Mohamed Azit, một tín đồ lớn tuổi của Thánh đường Masjid Al Jamia’, phường Chợ Lớn chia sẻ, trở ngại lớn nhất là phải sử dụng quá nhiều ứng dụng, mỗi ứng dụng lại có tài khoản và mật khẩu riêng. Ông cho rằng, các bạn trẻ thì tiếp thu nhanh, còn đối với những người lớn tuổi thì khả năng ghi nhớ cũng phần nào hạn chế, lâu lâu cũng rất dễ nhầm lẫn. “Tôi mong Ban Quản trị thánh đường, chính quyền địa phương tiếp tục tổ chức các buổi hướng dẫn trực tiếp để những người lớn tuổi có thể sử dụng công nghệ thành thạo hơn”, ông Azit bày tỏ.

Là người có uy tín trong cộng đồng Chăm Islam ở phường Chợ Lớn, ông M. Mohamed Amine, Chánh Văn phòng Ban Đại diện Cộng đồng Hồi giáo TP Hồ Chí Minh, Trưởng Ban Quản trị Thánh đường Masjid Al Jamia’, cho biết Ban Quản trị thường xuyên tổ chức các buổi tập huấn, chủ động hướng dẫn bà con người Chăm trong cộng đồng cách cài đặt và sử dụng ứng dụng VNeID, VssiD, Công dân số TP Hồ Chí Minh và các tiện ích số khác.

Ngoài ra, Ban Quản trị cũng thành lập nhóm Zalo chat để thông báo lịch sinh hoạt tôn giáo, chuyển tải thông tin về hoạt động của cộng đồng và các chủ trương, chính sách của Nhà nước đến tín đồ.

Theo ông M. Mohamed Amine, để công nghệ số đến gần hơn với đồng bào Chăm Islam, cần phát huy vai trò của thanh niên, sinh viên người dân tộc trong cộng đồng trong việc hướng dẫn, hỗ trợ người lớn tuổi sử dụng các ứng dụng công nghệ. Đây là các lực lượng có khả năng tiếp cận nhanh với công nghệ mới, đồng thời am hiểu đời sống, phong tục và sinh hoạt của cộng đồng Chăm Islam nên dễ dàng hướng dẫn, giúp bà con từng bước làm quen và sử dụng các tiện ích số.

Đại diện cho tuổi trẻ địa phương, chị Nguyễn Hồng Ngọc Bảo Trâm, Phó Bí thư Đoàn Thanh niên phường Xuân Hòa cho biết, từ tháng 6/2026 đến nay, Đoàn Thanh niên phường Xuân Hòa đã tích cực triển khai chương trình “Mùa hè số” gắn với Chiến dịch tình nguyện Mùa hè xanh, nhằm phát huy vai trò xung kích của đoàn viên, thanh niên trong việc hỗ trợ người dân tiếp cận công nghệ, sử dụng các nền tảng số và thực hiện dịch vụ công trực tuyến.

Đặc biệt, sau khi địa phương thực hiện sắp xếp từ 24 khu phố còn 18 khu phố, Đoàn phường đã triển khai mô hình “Đồng hành cùng khu phố số”. Theo đó, lực lượng đoàn viên, thanh niên, nhất là đoàn viên thuộc các chi đoàn giáo viên, được phân công về từng khu phố để trực tiếp hướng dẫn người dân cài đặt, sử dụng các ứng dụng thiết yếu như VNeID, VssID và ứng dụng Công dân số TP Hồ Chí Minh.

Mới đây, phường Xuân Hòa cũng ra mắt ứng dụng “Xuân Hòa số” trên nền tảng Zalo, tích hợp nhiều tiện ích, giúp người dân dễ dàng tiếp cận thông tin, thực hiện các thủ tục hành chính, gửi phản ánh, kiến nghị và theo dõi kết quả giải quyết của chính quyền địa phương. Đây là một trong những giải pháp nhằm tăng cường kết nối giữa chính quyền với người dân, từng bước đưa chuyển đổi số đi vào đời sống.

Bà Trâm chia sẻ thêm: “Đối với đồng bào dân tộc thiểu số và các cơ sở tôn giáo trên địa bàn, Đoàn phường xác định cần có phương pháp tiếp cận phù hợp với đặc điểm của từng nhóm đối tượng. Vì vậy, bên cạnh các hoạt động tuyên truyền chung, đoàn viên, thanh niên còn phối hợp với ban điều hành khu phố, trực tiếp đến từng hộ dân và các cơ sở tôn giáo để hướng dẫn cài đặt, sử dụng các ứng dụng số.

Chúng tôi chú trọng phương pháp hướng dẫn trực tiếp, thực hiện từng thao tác cụ thể để người dân dễ hiểu, dễ nhớ và có thể tự sử dụng sau khi được hỗ trợ. Đồng thời, Ban Thường vụ Đoàn phường cũng xây dựng các sản phẩm truyền thông dưới dạng infographic, đồ họa thông tin với nội dung ngắn gọn, trực quan, giúp người dân thuận tiện tìm hiểu và thực hiện”.

Trong Thời gian tới, Đoàn phường Xuân Hòa tiếp tục phối hợp xây dựng các video hướng dẫn sử dụng ứng dụng “Xuân Hòa số”. “Mục tiêu của chúng tôi không chỉ dừng lại ở việc hướng dẫn người dân cài đặt ứng dụng, mà quan trọng hơn là giúp người dân, đặc biệt là các vị chức sắc, chức việc, bà con dân tộc thiểu số trên địa bàn sử dụng thành thạo và thấy được lợi ích thiết thực mà chuyển đổi số mang lại cho bà con trong cuộc sống hàng ngày”, bà Trâm nhấn mạnh.