Đó chính là giống ngựa Tarpan - loài động vật từng biến mất khỏi lịch sử tự nhiên nhưng nay đã trở lại, mang theo niềm hy vọng mới cho công cuộc bảo tồn đa dạng sinh học.
Ngựa Tarpan, tổ tiên hoang dã của nhiều giống ngựa hiện đại, đã tuyệt chủng từ thế kỷ XVIII do săn bắt quá mức và mất môi trường sống. Tuy nhiên, nhờ các chương trình lai tạo có chọn lọc được thực hiện tại Ba Lan vào thế kỷ XX, giống ngựa này đã được "hồi sinh" với đặc điểm di truyền và hình thái gần giống với tổ tiên tiền sử.
Theo phóng viên TTXVN tại Brussels, hiện nay, chúng đang sinh sống trong môi trường bán hoang dã tại nhiều khu bảo tồn thiên nhiên khắp châu Âu.
Điều đặc biệt khiến ngựa Tarpan trở thành "người hùng thầm lặng" của hệ sinh thái chính là vai trò sinh thái tự nhiên của chúng. Với tập tính gặm cỏ quanh năm, những chú ngựa này hoạt động như những "người làm vườn" tự nhiên, ngăn chặn sự xâm lấn của cây bụi và rừng rậm vào các đồng cỏ mở. Quá trình này không chỉ duy trì cảnh quan tự nhiên mà còn tạo điều kiện sống cho hàng trăm loài động thực vật khác - từ côn trùng, chim chóc đến các loài thực vật quý hiếm - những sinh vật chỉ có thể tồn tại trong môi trường đồng cỏ mở.
Ông Stéphane Delogne, một nông dân kiêm nhà tự nhiên học đang theo dõi đàn ngựa Tarpan tại Libin, chia sẻ: "Mặc dù có vóc dáng nhỏ bé, ngựa Tarpan lại sở hữu sức bền và khả năng thích nghi vượt trội. Chúng có thể sinh sống ngoài trời quanh năm, chịu đựng được mọi điều kiện thời tiết khắc nghiệt mà không cần sự can thiệp của con người".
Thức ăn chính của ngựa Tarpan là các loài cỏ và thực vật tầng thấp. Chính chế độ ăn đơn giản này lại mang lại hiệu quả sinh thái to lớn: hạn chế sự phát triển quá mức của thảm thực vật, tạo không gian sống đa dạng và duy trì sự cân bằng tự nhiên - tất cả diễn ra một cách hoàn toàn tự nhiên, không cần đến máy móc hay biện pháp can thiệp cơ giới tốn kém.
Sự trở lại của ngựa Tarpan được giới bảo tồn châu Âu đánh giá là một minh chứng thuyết phục cho hiệu quả của phương pháp "rewilding" - tái hoang hóa dựa vào tự nhiên. Trong mô hình này, con người chỉ đóng vai trò hỗ trợ ban đầu, còn hệ sinh thái sẽ tự vận hành và phục hồi theo quy luật vốn có. Đây là xu hướng đang được nhiều quốc gia châu Âu lựa chọn để bảo vệ lâu dài các không gian hoang dã và đa dạng sinh học.
