Theo hãng thông tấn nhà nước Iran IRNA ngày 29/9, phát biểu với các phóng viên Iran tại New York hôm 28/9, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết các cuộc thảo luận tập trung vào một số đề xuất mà Qatar sẽ chuyển tới phía Mỹ, sau đó Iran sẽ nhận được phản hồi của Washington.
Ông Araghchi nói: “Hôm nay, chúng tôi một lần nữa gặp và trao đổi với các nhà trung gian Qatar, đồng thời thảo luận một số đề xuất mà họ sẽ đưa ra với phía Mỹ. Sau đó, phản hồi cuối cùng của phía Mỹ sẽ được chuyển lại cho chúng tôi”.
Ngoại trưởng Iran cho biết một trong những mục tiêu chính của chuyến đi New York dự Khóa họp thứ 81 Đại hội đồng Liên hợp quốc là thông tin cho cộng đồng quốc tế về lập trường của Iran đối với cuộc chiến và đặc biệt là vấn đề eo biển Hormuz.
Ngoại trưởng Iran nói: “Có những điều kiện đã được Lãnh tụ Cách mạng Hồi giáo nhấn mạnh và những điều kiện này phải được thực hiện thì eo biển Hormuz mới được mở cửa trở lại”.
Ông Araghchi cho biết kế hoạch 7 điểm của Iran đã được chuyển tới Mỹ thông qua phía Qatar làm trung gian, đồng thời cho biết Tehran đang chờ phản hồi chính thức của Washington thông qua các bên trung gian.
Ông Araghchi chỉ rõ: “Nhiệm vụ của chúng tôi là thông báo những điều kiện này cho phía Mỹ, đồng thời thông tin cho tất cả các quốc gia khác và cộng đồng quốc tế, để mọi người thấy rõ rằng Iran có một kế hoạch cho vấn đề này” và mô tả các điều kiện của Tehran là “hoàn toàn công bằng và hợp lý”.
Ngoại trưởng Iran nói thêm rằng nếu Mỹ tuyên bố đang tìm kiếm một thỏa thuận hoặc một giải pháp hòa bình thì “chúng tôi đã đưa ra giải pháp này”.
Theo Ngoại trưởng Iran, những nỗ lực ngoại giao gần đây cho thấy Tehran sẵn sàng theo đuổi giải pháp ngoại giao, đồng thời cũng sẵn sàng cho khả năng đối đầu quân sự.
Ông Araghchi nói: “Ngày nay, mọi người đã thấy rõ rằng Cộng hòa Hồi giáo Iran, bất chấp tất cả những bất công mà nước này phải gánh chịu và những cuộc chiến mà nước này cho rằng đã bị áp đặt lên mình, vẫn có tiếng nói, có lập luận và có giải pháp trên mặt trận ngoại giao”.
Ngoại trưởng Iran cũng cho rằng các cuộc gặp của ông tại New York cho thấy Iran không bị cô lập, trái với những nỗ lực mà ông cho là của Mỹ và Israel nhằm cô lập Tehran.
Theo ông Araghchi, quan chức một số quốc gia đã bày tỏ sự đánh giá cao đối với sự kháng cự của Iran trong cuộc chiến mà Tehran gọi là “cuộc chiến tranh gây hấn của Mỹ - Israel”, đồng thời bày tỏ mong muốn tiếp tục hợp tác kinh tế và chính trị với Iran.
Ông Araghchi tuyên bố: “Một số ngoại trưởng đã trực tiếp nói điều này bằng chính lời của họ. Những gì diễn ra tại đây chứng minh rằng Iran không những không bị cô lập mà còn nhận được sự tôn trọng cao và sự quan tâm đáng kể”.
Trong diễn biến khác, trong cuộc trả lời phỏng vấn Al Jazeera ngày 27/9, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian nêu rõ lập trường của Iran về những vấn đề then chốt đồng thời vạch ra ranh giới rõ ràng về khả năng nối lại đối thoại ngoại giao với Mỹ.
Ông Pezeshkian viện dẫn những lần Mỹ liên tiếp vi phạm tiến trình ngoại giao, tiến hành các cuộc tấn công và áp đặt lệnh pháp trừng phạt sau mỗi vòng đàm phán với Tehran.
Tổng thống Pezeshkian tiết lộ Qatar và Pakistan hiện đóng vai trò trung gian giữa Iran và Mỹ, đồng thời chuyển tải các thông điệp từ Tehran tới Washington.
Ông Pezeshkian nói thêm rằng các cuộc trao đổi này dựa trên Bản ghi nhớ Islamabad đã được ký kết hồi tháng 6 giữa hai nước, đồng thời nhấn mạnh: “Phía Mỹ cần làm rõ lập trường của họ về vấn đề này".
Bên cạnh đó, Tổng thống Iran bác bỏ khả năng gặp gỡ người đồng cấp Mỹ Donald Trump, với quan điểm cho rằng cuộc gặp như vậy sẽ chẳng mang lại kết quả gì bởi phía Mỹ đã không tuân thủ thỏa thuận mà họ từng ký kết”.
Về phía Mỹ, Đại sứ nước này tại Liên hợp quốc Mike Waltz cho rằng Iran yêu cầu được dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt trước khi bước vào đàm phán, khiến Tổng thống Trump không tin Tehran thực sự muốn tìm kiếm một thỏa thuận chấm dứt xung đột.
Phát biểu trên truyền hình hôm 27/9, ông Waltz cho biết Iran đề nghị được giảm hoặc dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt trị giá hàng tỷ USD đang được Mỹ áp đặt trong khuôn khổ chiến dịch gây sức ép kinh tế nhằm buộc Tehran ngừng các cuộc tấn công nhằm vào tàu thuyền trên eo biển Hormuz.
Theo đại sứ Mỹ, “họ muốn có mọi thứ ngay từ đầu, với lời hứa rằng sau đó họ mới đàm phán” và Tổng thống Trump không tin Iran đang tiếp cận đàm phán với thiện chí và cho rằng Tehran chưa thực sự sẵn sàng thương lượng về việc chấm dứt chương trình hạt nhân.
Báo The Guardian cho rằng những tuyên bố của ông Waltz lặp lại quan điểm mà Tổng thống Trump đưa ra một ngày trước đó, khi ông nói đã từ chối đề xuất hòa bình của Iran được đưa ra bên lề Đại hội đồng Liên hợp quốc tại New York.
