“Nếu Ukraine bị mất kết nối, sẽ có những hậu quả. Hãy nhớ lời tôi”, ông Fitzpatrick, nghị sĩ bang Pennsylvania, tuyên bố. Khi được hỏi cụ thể về những hậu quả này, ông trả lời: “Các cơ quan sẽ không được cấp ngân sách nếu không hoàn thành nhiệm vụ”.
Cảnh báo được đưa ra sau khi các biện pháp hạn chế kết nối làm gián đoạn hoạt động của thiết bị bay không người lái (UAV) Ukraine trong các đợt tấn công của Nga, đồng thời thúc đẩy các nghị sĩ thuộc cả hai đảng tại Mỹ yêu cầu điều tra.
Ngày 15/10, chín thượng nghị sĩ Mỹ, do Thượng nghị sĩ đảng Dân chủ Jeanne Shaheen và Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa Thom Tillis dẫn đầu, đã đề nghị Tổng thanh tra Bộ Quốc phòng Mỹ điều tra các sự cố gián đoạn dịch vụ Starshield, hoạt động liên lạc và chia sẻ tình báo tại Ukraine.
Trong thư, các thượng nghị sĩ dẫn những thông tin cho biết một số nhân viên ngoại giao, quân sự và an ninh Mỹ đã không thể tiếp cận các hầm trú ẩn được chỉ định trong các đợt không kích của Nga, khi hoạt động chia sẻ tình báo và năng lực cảnh báo sớm bị gián đoạn.
Các thượng nghị sĩ yêu cầu làm rõ liệu quan chức hoặc nhà thầu của Lầu Năm Góc có liên quan đến những sự cố này hay không, liệu giới chức Mỹ có biết hoặc phê duyệt các biện pháp hạn chế dịch vụ hay không. Họ cũng đề nghị làm rõ những biện pháp đang được triển khai để bảo vệ nhân viên Mỹ.
Trong diễn biến liên quan, truyền thông Anh ngày 15/10 dẫn lời hai quan chức Mỹ và một quan chức phương Tây cho biết quyết định hạn chế dịch vụ Starshield tại Ukraine được đưa ra từ bên trong Nhà Trắng. Tuy nhiên, các nguồn tin không tiết lộ danh tính người ra quyết định.
Các biện pháp hạn chế đã ảnh hưởng lớn đến việc kết nối vệ tinh phục vụ UAV tấn công và UAV đánh chặn của Ukraine. Theo các quan chức Ukraine, kết nối đang được khôi phục cho những thiết bị đầu cuối di chuyển với tốc độ tối đa 160 km/giờ. Tuy nhiên, giới hạn này vẫn gây trở ngại cho một số hoạt động quân sự.
Một nguồn tin Ukraine cho rằng kết nối cần duy trì ở tốc độ ít nhất 450 km/giờ để đối phó hiệu quả với các UAV Nga có tốc độ cao hơn.
Đô đốc Hải quân Mỹ đã nghỉ hưu Mark Montgomery, chuyên gia cấp cao tại Quỹ Bảo vệ các nền dân chủ (FDD), cho biết những hạn chế này còn làm giảm hiệu quả các nhiệm vụ UAV của Ukraine nhằm vào cơ sở hậu cần quân sự và sở chỉ huy của Nga nằm sâu khoảng 150 - 250 km bên trong phòng tuyến Nga.
Tác động của sự việc không chỉ dừng ở hiệu quả tác chiến. Trong cuộc phỏng vấn với nhà báo Piers Morgan ngày 14/10, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết các hạn chế đối với hệ thống Starlink đã khiến Ukraine phải trả giá bằng sinh mạng con người. Tuy nhiên, ông không nêu danh tính người ra lệnh áp dụng các biện pháp hạn chế.
Tỷ phú Elon Musk phân biệt Starlink, dịch vụ vệ tinh thương mại, với Starshield, hệ thống dành cho mục đích quân sự. Ông cho biết Starshield thuộc sở hữu và quyền kiểm soát của Chính phủ Mỹ, đồng thời nhấn mạnh các giới hạn vận hành do quân đội và Tổng thống Mỹ quyết định.
Các thượng nghị sĩ cho biết thỏa thuận cung cấp dịch vụ trước đây dành cho Ukraine không áp đặt giới hạn tốc độ kết nối. Họ cũng lưu ý ít nhất một phần dịch vụ được cung cấp theo các hợp đồng do Lực lượng Không gian Mỹ quản lý.
Ngày 15/10, Bộ trưởng Quốc phòng Anh Wes Streeting cho biết ông và Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth hoan nghênh việc khôi phục dịch vụ Starlink tại Ukraine.
Trước đó, các nguồn tin Ukraine cho biết dịch vụ đã được khôi phục một phần, song giới hạn tốc độ 160 km/giờ vẫn được áp dụng. Tuyên bố của ông Streeting không làm rõ liệu toàn bộ hạn chế về tốc độ kết nối đã được dỡ bỏ hay chưa.
