Tại Phiên họp thứ hai của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam vừa qua, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chỉ rõ những tồn tại, hạn chế trong quá trình triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW, đồng thời xác lập các định hướng mang tính chiến lược cho giai đoạn phát triển mới của văn hóa Việt Nam.
Theo đó, việc nhận diện rõ "bốn khoảng trống" và thực hiện "ba chuyển dịch lớn" được xác định là những nhiệm vụ trọng tâm nhằm đưa văn hóa thực sự trở thành động lực phát triển quốc gia. Từ những định hướng này, thời gian tới, các bộ, ngành, địa phương sẽ chủ động và tiếp tục triển khai các giải pháp cụ thể để bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa.
Thời gian gần đây, Thành phố Hà Nội tiếp tục hoàn thiện hồ sơ các di sản như Phở, Múa rối nước, Áo dài Việt Nam và Khu di tích Cổ Loa để trình UNESCO xem xét ghi danh. Cùng với đó, Hà Nội đẩy mạnh số hóa di sản, ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và thực tế ảo trong công tác bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa.
Một số mô hình bảo tồn di sản trong cộng đồng cũng tiếp tục được duy trì hiệu quả, tiêu biểu là lớp học ca trù miễn phí tại Di tích lịch sử - văn hóa Bích Câu Đạo Quán. Lớp học được tổ chức thường xuyên với sự hướng dẫn của các nghệ nhân, thu hút đông đảo người dân và du khách quốc tế đến tìm hiểu, trải nghiệm nghệ thuật ca trù.
Tại Thành phố Hồ Chí Minh, nhiều nghệ sĩ trẻ đang triển khai các dự án âm nhạc kết hợp chất liệu truyền thống với phong cách hiện đại nhằm lan tỏa các giá trị văn hóa dân tộc trên các nền tảng số. Bên cạnh đó, các chương trình sáng tác và biểu diễn nhạc cách mạng, nhạc cổ động cũng không ngừng được đổi mới về hình thức thể hiện để tiếp cận công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.
Ở khu vực Nam Bộ, tỉnh An Giang đang tích cực phát huy các giá trị di sản văn hóa đặc sắc. Triển lãm chuyên đề "Sắc gốm Nam Bộ - Tích truyện, tín ngưỡng và đời sống" đã giới thiệu hơn 100 hiện vật gốm, góp phần quảng bá những giá trị văn hóa tiêu biểu của vùng đất Nam Bộ.
Cùng với đó, hồ sơ đề cử Khu di tích khảo cổ Óc Eo - Ba Thê đang được UNESCO và Hội đồng Di tích và Di chỉ quốc tế (ICOMOS) thẩm định để xem xét ghi danh là Di sản Văn hóa thế giới. Tỉnh cũng đang triển khai Đề án phát triển du lịch văn hóa Óc Eo giai đoạn 2026 - 2030 nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng di sản gắn với phát triển kinh tế - xã hội.
Những kết quả bước đầu trong bảo tồn di sản, chuyển đổi số, phát triển công nghiệp văn hóa và thúc đẩy sáng tạo nghệ thuật cho thấy Nghị quyết số 80-NQ/TW đang từng bước được triển khai hiệu quả trong thực tiễn. Nhiều hoạt động thiết thực tại các địa phương đã góp phần gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, đồng thời tạo thêm nguồn lực cho phát triển kinh tế - xã hội.
Trong giai đoạn phát triển mới của đất nước, văn hóa ngày càng khẳng định vai trò là nền tảng tinh thần của xã hội, đồng thời là nguồn sức mạnh nội sinh quan trọng cho sự phát triển bền vững. Việc ứng dụng công nghệ vào bảo tồn di sản, khuyến khích đổi mới sáng tạo và phát huy các giá trị văn hóa trong đời sống đang mở ra những cơ hội mới để văn hóa đóng góp sâu rộng hơn vào sự phát triển của đất nước. Với những định hướng đúng đắn và sự vào cuộc của các cấp, các ngành, văn hóa sẽ tiếp tục trở thành động lực quan trọng, góp phần xây dựng một Việt Nam phát triển nhanh, bền vững và giàu bản sắc.
