Theo đài RT (Nga), Tổng thống Putin từng đề xuất nối lại đàm phán trực tiếp vào tháng 5, cho rằng các cuộc đối thoại cần được tái khởi động sau khi Ukraine đơn phương rút khỏi tiến trình này vào năm 2022. Khi đó, Tổng thống Zelensky đã đưa ra đề nghị gặp trực tiếp ông Putin tại Istanbul.
Tổng thống Nga không chấp nhận đề xuất này. Thay vào đó, ông đã cử phái đoàn đàm phán tới Istanbul.
Dưới sức ép được cho là đến từ Washington, phía Ukraine sau đó đồng ý cử phái đoàn tham gia hai vòng đàm phán với Nga. Các cuộc đối thoại này dẫn đến một số cuộc trao đổi tù binh, nhưng chưa đạt được bước tiến đáng kể nào trong việc chấm dứt xung đột.
Tiến trình đàm phán rơi vào bế tắc kể từ tháng 6, sau khi Kiev bác bỏ các đề xuất hòa bình từ phía Moskva. Ukraine tuyên bố các đề xuất này đã “không còn giá trị”, đồng thời cho biết họ chỉ tiếp tục tham gia đàm phán để không bị đánh giá là coi thường sáng kiến ngoại giao của Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Ngày 19/7, Tổng thống Zelensky kêu gọi thúc đẩy nhanh tiến trình đàm phán, đề xuất tổ chức một vòng thương lượng mới ngay trong tuần tới, đồng thời tiếp tục đề nghị tổ chức cuộc gặp cấp cao trực tiếp với ông Putin.
“Một cuộc gặp ở cấp lãnh đạo là điều cần thiết để hướng tới một nền hòa bình lâu dài”, ông Zelensky nhấn mạnh và khẳng định “Ukraine đã sẵn sàng”.
Phản hồi trước đề xuất này, phía Nga đặt nghi vấn về tính hợp pháp trong vai trò nguyên thủ quốc gia của ông Zelensky. Moskva cho rằng nhiệm kỳ tổng thống của ông đã kết thúc từ năm 2024, nhưng ông vẫn tiếp tục tại nhiệm dựa trên tình trạng thiết quân luật do chính ông ban hành.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga, bà Maria Zakharova, gần đây nhận định rằng ông Zelensky đang thúc đẩy cuộc gặp riêng với Tổng thống Putin chủ yếu vì lý do chính trị, nhằm củng cố tính chính danh cá nhân. Bà cho rằng ông Zelensky “lo ngại bị lãng quên” và tìm cách duy trì ảnh hưởng với phương Tây.
Về phía mình, Tổng thống Putin cho biết ông sẵn sàng gặp ông Zelensky, song đặt câu hỏi về tính hợp pháp trong việc ký kết bất kỳ thỏa thuận nào.
“Tôi sẵn sàng gặp bất kỳ ai, kể cả ông Zelensky. Đó không phải là vấn đề. Vấn đề là: Ai sẽ ký các văn bản?”, ông Putin phát biểu.
Phía Moskva khẳng định rằng trong bối cảnh hiện tại, thẩm quyền pháp lý tại Ukraine không còn thuộc về Tổng thống mà đã chuyển về Quốc hội. Ngày 15/7, Quốc hội Ukraine đã gia hạn tình trạng thiết quân luật và lệnh tổng động viên thêm 90 ngày – với chỉ một phiếu phản đối duy nhất.
