Dẫn nguồn thạo tin, truyền thông Qatar đưa tin hàng nghìn binh sĩ Mỹ cũng đang được điều tới khu vực này, chỉ một tháng trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11. Cách Chính quyền Tổng thống Donald Trump xử lý cuộc chiến đang không được lòng nhiều người dân Mỹ, qua đó có thể tác động đáng kể tới đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử sắp tới.
Vậy đợt tăng quân mới của Mỹ có ý nghĩa gì và liệu đây có phải dấu hiệu cho thấy chiến sự với Iran sắp bước vào một giai đoạn leo thang mới?
Những lực lượng và khí tài nào được triển khai tới khu vực?
Một quan chức Mỹ cho biết nhóm tác chiến tàu sân bay USS Theodore Roosevelt đã rời căn cứ ở San Diego ngày 27/9, hướng tới Trung Đông. Một ngày sau, Đơn vị Viễn chinh Thủy quân lục chiến Makin Island (MEU) cũng lên đường, mang theo khoảng 2.000 lính thủy đánh bộ.
Theo truyền thông Mỹ, đợt triển khai nhóm tác chiến tàu sân bay và các lực lượng hải quân này có thể đưa thêm khoảng 9.000 -10.000 quân nhân Mỹ tới khu vực, gồm thủy thủ và lính thủy đánh bộ thuộc nhóm tác chiến tàu sân bay và các tàu khác.
Quan chức Mỹ trên cho biết đến cuối tháng 11, ba tàu sân bay và hai nhóm tàu đổ bộ của Mỹ sẽ được bố trí gần Iran.
Ông cho hay việc tập trung lực lượng quy mô lớn này sẽ giúp Tổng thống Trump có thêm phương án nếu quyết định hành động.
Đợt triển khai mới, trong đó có các máy bay chiến đấu F-35, sẽ bổ sung vào khoảng 50.000 quân nhân Mỹ hiện có mặt tại khu vực. Mục tiêu là duy trì các phương án quân sự “trên bàn đàm phán” cho Tổng thống Trump, bất kể các nỗ lực ngoại giao diễn biến ra sao. Lầu Năm Góc hiện không có kế hoạch rút bất kỳ lực lượng hay khí tài nào, ngay cả khi Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận.
Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth tuyên bố các lực lượng Mỹ đã “sẵn sàng hành động” nếu Tổng thống Trump ra lệnh tiến hành những cuộc tấn công mới.
Mỹ đã tăng cường lực lượng tại Trung Đông ra sao?
Mỹ đã duy trì lực lượng quân sự tại Trung Đông trong nhiều thập kỷ. Theo Hội đồng Quan hệ Đối ngoại (CFR), Washington vận hành mạng lưới các cơ sở quân sự, gồm cả căn cứ thường trực và địa điểm tạm thời, tại ít nhất 19 vị trí trong khu vực. Tám căn cứ thường trực nằm ở Bahrain, Ai Cập, Iraq, Jordan, Kuwait, Qatar, Saudi Arabia và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE).
Tính đến giữa năm 2025, Mỹ có khoảng 40.000 - 50.000 binh sĩ đồn trú tại Trung Đông. Từ đầu năm nay, Tổng thống Trump tiếp tục tăng cường hiện diện quân sự tại khu vực, trước hết bằng việc điều các tàu chiến, trong đó có tàu sân bay USS Abraham Lincoln, tới Biển Arab.
Theo các nhà phân tích tình báo nguồn mở và dữ liệu theo dõi hoạt động bay quân sự, Mỹ đã triển khai hơn 120 máy bay tới khu vực kể từ đầu tháng 2. Đây là đợt tăng cường sức mạnh không quân lớn nhất của Mỹ tại Trung Đông kể từ cuộc chiến Iraq năm 2003.
Lực lượng được triển khai gồm máy bay cảnh báo sớm và chỉ huy trên không E-3 Sentry (AWACS), máy bay chiến đấu tàng hình F-35, F-22, F-15 và F-16. Dữ liệu theo dõi chuyến bay cho thấy nhiều máy bay rời các căn cứ tại Mỹ và châu Âu, với sự hỗ trợ của máy bay vận tải và máy bay tiếp dầu trên không. Theo các chuyên gia quân sự, quy mô triển khai cho thấy Mỹ đang chuẩn bị cho hoạt động quân sự kéo dài, thay vì chỉ luân chuyển lực lượng thông thường.
Tháng 3, Lầu Năm Góc tiếp tục điều thêm lực lượng tới vùng Vịnh, gồm hai nhóm sẵn sàng đổ bộ với các đơn vị thủy quân lục chiến và khoảng 2.000 binh sĩ thuộc Lực lượng Phản ứng tức thời của Sư đoàn Dù số 82.
Tổng cộng, gần 7.000 binh sĩ Mỹ đã được bổ sung tới Trung Đông kể từ khi cuộc chiến với Iran nổ ra.
Đợt triển khai mới phát đi tín hiệu gì?
Chưa thể khẳng định đợt tăng quân mới có báo hiệu bước leo thang trong chiến sự hay không. Tuy nhiên, trong cuộc phỏng vấn với tạp chí Time được công bố ngày 1/10, Tổng thống Trump cho biết “có khả năng” ông sẽ tăng cường các cuộc không kích nhằm vào Iran sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.
Khi được Time hỏi cụ thể hơn, ông Trump đáp: “Tôi không thể tiết lộ điều đó”.
Một số nhà phân tích cho rằng việc đưa thêm quân tới khu vực này có thể là cách Washington gia tăng sức ép trong đàm phán với Tehran.
Tuần trước, Iran đưa ra đề xuất mở lại eo biển Hormuz trong vòng 7 ngày, với điều kiện Mỹ dỡ bỏ các lệnh trừng phạt, giải tỏa các tài sản của Iran đang bị phong tỏa và bảo đảm chấm dứt các cuộc tấn công. Tuy nhiên, Chính quyền Tổng thống Trump đã bác bỏ đề xuất này.
Theo các nhà phân tích, Mỹ muốn đưa những vấn đề khác, trong đó có chương trình hạt nhân của Iran, vào đàm phán trước khi chấp thuận bất kỳ thỏa thuận nào.
Trong cuộc phỏng vấn với Time, Tổng thống Trump nói ông đã bác bỏ đề xuất ngừng bắn mới nhất của Iran vì trong đó có những “điều” mà ông “sẽ không chấp thuận cách đây một năm” và “hiện nay cũng không chấp thuận”.
Song song với việc phô diễn sức mạnh quân sự, Washington cũng gia tăng sức ép kinh tế đối với Tehran. Trong tuần này, Mỹ áp đặt các biện pháp trừng phạt nhằm vào các tập đoàn đường sắt và ô tô của Iran. Bộ Tài chính Mỹ cho biết những biện pháp mới nhằm làm suy giảm nguồn thu còn lại của Tehran.
Tháng trước, Washington cũng công bố loạt biện pháp trừng phạt trên diện rộng nhằm vào Iran và các quốc gia giao thương với nước này.
Nỗ lực ngoại giao đang ở giai đoạn nào?
Các cuộc đàm phán gián tiếp giữa Mỹ và Iran, với sự trung gian của các bên thứ ba, vẫn tiếp diễn nhưng chưa đạt đột phá. Tại các cuộc tiếp xúc bên lề kỳ họp Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York tháng trước, do Qatar làm trung gian, việc mở lại eo biển Hormuz tiếp tục là điểm bế tắc.
Iran đã đưa ra lộ trình 7 ngày, theo đó Tehran sẽ mở lại eo biển Hormuz và nối lại đàm phán hạt nhân để đổi lấy việc Mỹ chấm dứt phong tỏa hải quân, nới lỏng trừng phạt và đạt lệnh ngừng bắn trong khu vực, bao gồm Liban và Yemen. Tổng thống Donald Trump đã bác bỏ kế hoạch này.
Đại sứ Mỹ tại Liên hợp quốc Mike Waltz nói yêu cầu giải phóng các nguồn tiền bị phong tỏa và nới lỏng trừng phạt là điều không thể thương lượng. Ông nhấn mạnh đây không chỉ là các biện pháp trừng phạt của Mỹ mà còn là “các lệnh trừng phạt toàn cầu”, đồng thời viện dẫn 7 nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc liên quan tới chương trình vũ khí hạt nhân của Iran.
Đáp lại, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi nói Tehran “hoàn toàn sẵn sàng” nối lại chiến tranh. Tuy nhiên, sau đó ông viết trên mạng xã hội X rằng Iran “không đến New York để rao bán chiến tranh. Chúng tôi đến để kiến tạo hòa bình”.
Trong khi đó, Washington tiếp tục duy trì sức ép. Cuối ngày 1/10, Tổng thống Trump cảnh báo cuộc đối đầu sẽ kết thúc “rất sớm” và Tehran sẽ phải đối mặt với hậu quả nghiêm trọng nếu không đạt thỏa thuận. Ông đồng thời đặt câu hỏi về khả năng Iran tuân thủ cam kết, cho rằng “rất có khả năng” Tehran sẽ không thực hiện thỏa thuận đã ký.
