Theo trang tin New Arab ngày 22/9, Tổng thống Mỹ Donald Trump trong những ngày gần đây đã cẩn trọng thể hiện sự hài lòng với hiện trạng trong cuộc xung đột với Iran. Dựa trên tuyên bố được Trump và những cố vấn cấp cao của ông đưa ra, Washington đang thành công trong việc đảm bảo việc vận chuyển dầu mỏ ra khỏi eo biển Hormuz và làm suy yếu ảnh hưởng của Tehran đối với tuyến đường vận chuyển chiến lược này, trong khi các lệnh trừng phạt và phong tỏa kinh tế đang bóp nghẹt nền kinh tế Iran.
Nhưng thực tế trên thực địa phức tạp hơn nhiều. Sự leo thang căng thẳng giữa phong trào Houthi ở Yemen và Saudi Arabia đang gây áp lực mạnh mẽ lên thị trường năng lượng toàn cầu, và Iran, về phần mình, đang thể hiện sự cứng rắn. Trong hoàn cảnh này, những thành tựu mà Washington tuyên bố không đủ để nghiêng cán cân về phía họ.
“Tôi không nghĩ tình hình hiện tại phục vụ lợi ích của Mỹ, và rõ ràng là nó không bền vững”, Ryan Costello, Giám đốc chính sách tại Hội đồng Quốc gia Mỹ-Iran (NIAC), nói với New Arab.
Các quan chức cấp cao của chính quyền Mỹ khẳng định rằng lượng dầu vận chuyển qua eo biển mỗi ngày đang tiến gần đến mức trước chiến tranh, khoảng 20 triệu thùng/ngày. Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright tuyên bố trên kênh Fox News tuần này rằng "chúng ta đã tăng lượng dầu vận chuyển từ Vịnh Ba Tư lên mức cao kỷ lục. Khoảng 18 triệu thùng dầu đã được vận chuyển ngày hôm trước, một mức gần như như trước khi xung đột xảy ra". Tổng thống Trump và Phó Tổng thống J.D. Vance cũng đã đưa ra những tuyên bố tương tự.
Tuy nhiên, những con số này rất khó để xác minh độc lập. Nhiều tàu thuyền đi qua eo biển vào ban đêm mà không bật thiết bị phát tín hiệu, nhằm tránh bị lực lượng Iran phát hiện. Thực tế, bất chấp tuyên bố của Tổng thống Trump rằng eo biển Hormuz hiện nằm dưới sự kiểm soát của Mỹ - đến mức ông đã nói đùa hoặc nghiêm túc đề nghị gọi nó là "Eo biển Trump" – Iran khẳng định rằng họ đang kiểm soát hiệu quả tuyến đường này.
Văn phòng Thương mại Hàng hải Anh (UKMTO), cơ quan giám sát giao thông trong khu vực, đã ghi nhận một số vụ tấn công và âm mưu tấn công tàu chở dầu những ngày gần đây, đồng thời lưu ý rằng lưu lượng vận tải thương mại qua eo biển vẫn thấp hơn đáng kể so với năm 2025.
Do đó, ông Costello cho rằng chính quyền Mỹ đang lợi dụng "màn sương mù chiến trường" và việc thiếu dữ liệu đáng tin cậy để thổi phồng số liệu về lượng dầu vận chuyển. Chuyên gia trên lưu ý: "Có nhiều dấu hiệu cho thấy có sự phong tỏa nghiêm ngặt ở eo biển và việc chuyển dầu qua đây liên quan đến một quy trình phức tạp và kéo dài”.
Nếu Mỹ thực sự thành công trong việc ổn định nguồn cung dầu mỏ, điều này lẽ ra phải được phản ánh trên thị trường, nhưng giá một thùng dầu vẫn duy trì ở mức khoảng 100 USD/thùng trong nhiều tuần. Tại chính nước Mỹ, giá dầu diesel đã phá kỷ lục trong tháng này, đạt mức 6,50 USD/gallon, trong khi giá xăng trung bình tăng lên 4,47 USD/gallon – tăng mạnh so với mức giá dưới 3 USD/ gallon trước khi cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran diễn ra vào cuối tháng 2/2026.
Negar Mortazavi, nhà nghiên cứu cấp cao tại Trung tâm Chính sách Quốc tế (CIP) có trụ sở tại Mỹ nói với New Arab rằng, việc từng tàu chở dầu riêng lẻ đi qua eo biển không tương đương với việc khôi phục hoạt động vận tải biển. Bà giải thích: “Các tàu thương mại vẫn không thể đi qua đó thường xuyên, với số lượng lớn, hoặc nếu không có sự bảo vệ quân sự đặc biệt”.
Chính quyền Trump còn đối mặt với thách thức từ chính trong lòng nước Mỹ. Các cuộc thăm dò dư luận tại Mỹ cho thấy sự ủng hộ của công chúng đối với cuộc chiến ở Iran đang giảm mạnh, trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ quốc hội vào tháng 11 năm nay. Một cuộc khảo sát của Viện Quan hệ Toàn cầu (IGA) cho thấy 60% cử tri không hài lòng với cách ông Trump điều hành chiến dịch tranh cử, và 81% cho rằng cuộc xung đột sẽ làm tăng chi phí sinh hoạt.
“Có một khoảng cách rất lớn giữa Nhà Trắng và công chúng. Đây là một trong những cuộc chiến tranh không được lòng dân nhất. Mục tiêu của cuộc chiến không nhận được sự đồng thuận từ công chúng, và công chúng đơn giản là rất hoài nghi và không thấy được lối thoát nào”, Jonathan Guyer, Giám đốc chương trình tại Viện Các vấn đề Toàn cầu (IGA), kết luận.
