Không chỉ châu Âu, nghiên cứu chỉ ra rằng người dân tại 203 quốc gia đã phải đối mặt với ít nhất 30 ngày có mức nhiệt nguy cơ cao, trong đó 54 quốc gia ghi nhận giai đoạn tháng 6-8 nóng nhất từ trước đến nay. Tuy nhiên, trong số 10 quốc gia nóng bất thường nhất, có tới 7 quốc gia thuộc châu Âu. Trước tình hình này, việc chuyển đổi sang năng lượng sạch được xác định là yếu tố then chốt để giữ cho mức tăng nhiệt độ toàn cầu vượt ngưỡng 1,5 độ C ở mức "thấp và ngắn nhất có thể". Theo báo cáo của Chương trình Phát triển của Liên hợp quốc (UNEP), vào năm 2025, năng lượng tái tạo đóng góp gần 34% sản lượng điện toàn cầu; tuy nhiên, con số này cần được nâng lên mức 60–70% vào năm 2030 để giúp thế giới đạt được kịch bản vượt ngưỡng ở mức hạn chế.
Tại châu Âu, bất chấp khoản đầu tư kỷ lục 1.900 tỷ euro mỗi năm vào năng lượng sạch, nguồn điện xanh chỉ đáp ứng được khoảng 40% mức tăng nhu cầu năng lượng – vốn đang gia tăng mạnh mẽ do việc sử dụng hệ thống điều hòa không khí tiêu tốn nhiều điện năng và sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI), hiện chiếm khoảng 1,5 đến 2% tổng mức tiêu thụ năng lượng toàn cầu. Ngoài ra, hệ thống lưới điện đã lỗi thời của châu Âu đang gặp khó khăn trong việc đáp ứng sự bùng nổ của năng lượng tái tạo, dẫn đến việc lãng phí hoặc tắc nghẽn một lượng lớn điện năng từ năng lượng mặt trời và điện gió mỗi năm.
Không chỉ năng lượng tái tạo, tình trạng thời tiết nắng nóng cực đoan với những ngày nhiệt độ lên tới 40 độ C và đêm “siêu nhiệt đới” cũng đang đòi hỏi các quốc gia châu Âu, trong đó có Italy buộc phải tái tư duy căn bản về phương thức làm việc.
Theo phóng viên TTXVN tại Rome, nắng nóng tại Italy gây ra hơn 4.000 vụ tai nạn lao động mỗi năm, tập trung ở các ngành xây dựng, nông nghiệp và logistics. Các nghiên cứu đã cho thấy năng lực lao động phổ thông ngoài trời giảm tới 40% ở nhiệt độ 32 độ C và giảm 2/3 ở mức nhiệt 38 độ C. Không chỉ tác động đến khu vực ngoài trời, nhiệt độ cao còn ảnh hưởng nặng nề tới khối văn phòng. Khi nhiệt độ vượt quá 26 độ C, năng lực nhận thức bắt đầu suy giảm. Ở 29 độ C, mức độ mất tập trung lên tới 40%; ở 32 độ C, năng suất lao động giảm 29% và sự tập trung sụt giảm tới 200%. Dù có máy điều hòa, sự căng thẳng do điều hòa thân nhiệt vẫn khiến người lao động phản ứng chậm, dễ sai sót, tăng cáu gắt và xung đột.
Các biện pháp tình thế truyền thống như phát nước uống hay nghỉ giờ cao điểm đã không còn phù hợp. Dù quy định lao động trong thời tiết nắng nóng của Bộ Lao động Italy đã cho phép điều chỉnh giờ làm và áp dụng quỹ hỗ trợ mất việc tạm thời, tuy nhiên, quy định này mới chỉ bao quát lực lượng lao động ngoài trời. Trong khi đó, với thực tế biến đổi khí hậu không thể đảo ngược, mô hình làm việc cố định 9h-18h vào mùa Hè đã trở nên bất cập. Theo các chuyên gia, giải pháp sẽ nằm ở sự linh hoạt, với việc thời gian làm việc thành nhiều ca (từ sáng sớm), kéo dài thời gian nghỉ trưa, đẩy mạnh làm việc từ xa và áp dụng tuần làm việc rút ngắn. Tây Ban Nha đã đi tiên phong với mô hình “jornada intensiva”, rút giờ làm việc từ 8h đến 15h mỗi ngày trong thời gian tháng 6 đến tháng 9.
Bên cạnh sự linh hoạt, doanh nghiệp cũng cần đưa việc đánh giá rủi ro vi khí hậu thành trụ cột trong quản trị nhân sự. Về lâu dài, giải pháp không phải là tăng cường bật điều hòa mà là áp dụng kiến trúc khí hậu sinh học, tận dụng thông gió tự nhiên và hệ thống che nắng cho các tòa nhà. Thay vì thụ động coi nắng nóng là tình trạng khẩn cấp kéo dài, việc chủ động thích ứng với khủng hoảng khí hậu sẽ giúp xây dựng một môi trường lao động linh hoạt và nhân văn hơn.
