Trong báo cáo thường niên mới nhất về chất lượng không khí và khí hậu, WMO nhấn mạnh mối liên hệ chặt chẽ giữa ô nhiễm không khí và biến đổi khí hậu. Theo giới khoa học, biến đổi khí hậu đang góp phần làm gia tăng tần suất và cường độ các đợt nắng nóng và cháy rừng, qua đó làm trầm trọng thêm tình trạng ô nhiễm không khí.
WMO cảnh báo các vụ cháy rừng dữ dội ngày càng gia tăng, kéo theo những tác động nghiêm trọng đối với sức khỏe do khói chứa nhiều chất độc hại. Trong khi các quy định kiểm soát phát thải tại châu Âu và Bắc Mỹ đã góp phần giảm lượng bụi mịn PM2.5 từ các ngành công nghiệp và giao thông, mức độ phơi nhiễm PM2.5 do cháy rừng lại tăng mạnh.
Đáng chú ý, WMO dẫn các nghiên cứu cho thấy những phương pháp đo lường rủi ro truyền thống dựa trên tổng nồng độ PM2.5 có thể đã đánh giá thấp tới 93% tác động thực tế của ô nhiễm từ cháy rừng đối với tỷ lệ tử vong. Tần suất các đợt khói theo mùa do cháy rừng gây ra đã tăng gấp 3 lần trên toàn cầu kể từ đầu những năm 1990, làm phát sinh thêm gần 100.000 ca tử vong mỗi năm trong giai đoạn 2010-2018.
Một nguồn ô nhiễm không khí khác cũng gây rủi ro lớn đối với sức khỏe là ozone tầng mặt đất. Loại khí này hình thành và tích tụ mạnh khi nhiệt độ tăng cao, khí quyển ít chuyển động và bức xạ Mặt Trời mạnh - những điều kiện thường xuất hiện trong các đợt nắng nóng.
Theo WMO, tình trạng này đã được ghi nhận tại nhiều khu vực như Trung Quốc, châu Âu và Đông Nam nước Mỹ. Phơi nhiễm ở mức cao với ozone có thể làm gia tăng nguy cơ tử vong sớm, đặc biệt do các bệnh về đường hô hấp. Bên cạnh đó, WMO cảnh báo những rủi ro sức khỏe và môi trường từ các hạt aerosol trong không khí, trong đó có muội than và vi nhựa.
Trước những diễn biến trên, WMO kêu gọi cộng đồng quốc tế tăng cường giám sát các chất ô nhiễm như muội than, ozone tầng mặt đất và các hạt vi nhựa trong không khí. Cơ quan này đồng thời nhấn mạnh sự cần thiết phải phối hợp chặt chẽ giữa các chính sách ứng phó biến đổi khí hậu và kiểm soát ô nhiễm không khí.
Việc xử lý đồng thời hai vấn đề trên sẽ giúp giảm nguy cơ đối với sức khỏe con người, hạn chế tác động đến hệ sinh thái và nâng cao hiệu quả của các nỗ lực toàn cầu nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu.
