Phát biểu trước Ủy ban Môi trường của Nghị viện châu Âu (EP) tại Brussels ngày 10/9, Thư ký điều hành Công ước khung của LHQ về Biến đổi khí hậu (UNFCCC) Simon Stiell nhấn mạnh, biến đổi khí hậu đã trở thành “tình trạng khẩn cấp về an ninh kinh tế” đối với châu Âu. Ông cho biết, các đợt nắng nóng cực đoan trong mùa Hè vừa qua không chỉ gây thiệt hại về người mà còn làm gián đoạn hoạt động của doanh nghiệp, cơ sở hạ tầng và nhiều lĩnh vực kinh tế.
Theo ông Stiell, nắng nóng gay gắt đã buộc một số khu dân cư phải sơ tán, khiến nhiều nhà máy điện phải ngừng hoạt động, gây gián đoạn các tuyến giao thông và làm giảm năng suất cây trồng, qua đó có nguy cơ tiếp tục đẩy giá lương thực tăng. Tại nhiều khu vực khác, lũ lụt ở dãy Himalaya, tình trạng mất điện và thiếu nước do nắng nóng tại Bắc Phi cũng cho thấy tác động của thời tiết cực đoan đang ngày càng lan rộng, góp phần làm gia tăng tình trạng di cư cưỡng bức.
Dẫn một nghiên cứu mới, ông Stiell cho biết, thời tiết cực đoan trong mùa Hè năm nay có thể khiến châu Âu thiệt hại khoảng 180 tỷ euro do năng suất lao động giảm và hoạt động trong các lĩnh vực lương thực, năng lượng, giao thông vận tải bị đình trệ. Mức thiệt hại này tương đương khoảng 1 điểm phần trăm GDP, gần bằng toàn bộ mức tăng trưởng dự báo của nền kinh tế Liên minh châu Âu (EU) trong năm nay.
Ông Stiell cho rằng, những tổn thất trên cho thấy biến đổi khí hậu không nên bị xem là vấn đề của riêng một phe phái chính trị hay trở thành một “cuộc chiến văn hóa”. Theo ông, chậm trễ trong hành động khí hậu đồng nghĩa với việc chấp nhận nguy cơ lạm phát cao hơn, chi phí sinh hoạt gia tăng và những sức ép mới đối với an ninh năng lượng, việc làm và tăng trưởng kinh tế.
Người đứng đầu UNFCCC cho rằng chuyển đổi sang năng lượng sạch là một trong những giải pháp quan trọng đối với châu Âu. Năng lượng tái tạo hiện cung cấp khoảng một nửa sản lượng điện của châu lục. Riêng điện mặt trời được cho là đã giúp châu Âu tiết kiệm hơn 30 tỷ euro chi phí nhập khẩu khí đốt trong 6 tháng đầu xung đột tại Trung Đông. Trên toàn cầu, đầu tư vào năng lượng sạch trong năm qua đã vượt 2.000 tỷ USD, cao gấp đôi đầu tư vào nhiên liệu hóa thạch.
Ông Stiell cảnh báo nếu các nước không tăng cường hợp tác, nhiệt độ toàn cầu có thể tiếp tục tăng mạnh. Với các chính sách hiện hành, mức tăng nhiệt độ được dự báo khoảng 2,6°C, cao hơn đáng kể mục tiêu 1,5°C trong Thỏa thuận Paris năm 2015.
Trước thềm Hội nghị COP31 tại Thổ Nhĩ Kỳ vào cuối năm nay, ông kêu gọi EU đóng vai trò dẫn dắt trong đàm phán khí hậu và tập trung vào việc thực hiện các cam kết đã đưa ra. Ba lĩnh vực cần ưu tiên gồm cắt giảm phát thải methane, bảo đảm an ninh lương thực và nâng cao khả năng chống chịu của các đô thị trước tác động của biến đổi khí hậu.
