Tham gia cách mạng từ năm 18 tuổi, chiến đấu ở mặt trận B5 khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, Trung đoàn giải phóng tỉnh Quảng Trị và bảo vệ Thành cổ Quảng Trị, cụ Nguyễn Anh Trung (90 tuổi, trú tại thôn Bố Liêu, xã Triệu Hòa, huyện Triệu Phong) tâm sự: Trong chiến tranh, cụ đã cống hiến cả thanh xuân cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc. Ghi nhận sự hy sinh và cống hiến ấy, cụ đã được tặng 2 Bằng khen của Mặt trận B5 do Thủ tướng Phạm Văn Đồng ký và Huân chương Kháng chiến chống Mỹ. Tuy nhiên, do Bằng khen và Huân chương này đã cũ, hư hỏng nên vào năm 2009, khi có thông báo từ chính quyền địa phương, cụ nộp lại bản gốc cho xã để được cấp đổi. Thế nhưng suốt 15 năm qua, cụ vẫn chưa nhận được Bằng khen và Huân chương mới. Bây giờ ở tuổi “gần đất xa trời”, cụ chỉ mong sớm nhận lại được Bằng khen và Huân chương này, nếu không đổi mới được thì có thể trả bản gốc lại cho cụ. Cả cuộc đời tham gia kháng chiến, đây là niềm tự hào không chỉ của cụ mà còn của cả gia đình. Cụ muốn được lưu giữ để giáo dục truyền thống cách mạng cho các con cháu trong nhà.
Cũng giống như cụ Trung, ông Trần Văn Nghệ (67 tuổi, trú tại thôn An Lộng, xã Triệu Hòa) cũng đã nộp Huân chương Chiến sĩ vẻ vang vì có thành tích xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam giai đoạn 1975 - 1981. Ông Nghệ cho biết, ông tham gia kháng chiến suốt nhiều năm, muốn có kỷ niệm để lưu giữ cũng như cho con cháu biết công lao của thế hệ cha ông đi trước để học tập và phấn đấu. Huân chương của ông vì mưa lũ nên ẩm, giấy dính vào kính. "Năm 2009, nghe UBND xã thông báo nộp lại để đổi mới, tôi đã thực hiện. Thế nhưng đợi mãi đến nay vẫn không thấy đâu. Tôi đã nhiều lần đề xuất nguyện vọng tại các buổi tiếp xúc cử tri của HĐND, cũng như Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh mà vẫn không được. Tôi mong cấp trên xem xét cấp đổi cho bà con có kỷ vật lưu giữ, giáo dục con cháu về sau", ông Nghệ chia sẻ.
Đây là 2 trong số rất nhiều trường hợp gặp tình trạng này ở xã Triệu Hòa nói riêng và tỉnh Quảng Trị nói chung. Theo UBND xã Triệu Hòa, trên địa bàn có rất nhiều trường hợp đã nộp Huân, Huy chương Kháng chiến để được cấp đổi, nhưng 15 năm nay vẫn chưa được nhận lại. Tại các buổi tiếp xúc cử tri với Hội đồng nhân dân xã, huyện và Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh, người dân đã nhiều lần phản ánh và mong được giải quyết dứt điểm.
Ông Nguyễn Văn Đức, Chủ tịch UBND xã Triệu Hòa cho biết thêm: Năm nào xã cũng nhận được rất nhiều ý kiến phản ánh bức xúc của người dân. Tuy nhiên, xã chỉ có thẩm quyền tập hợp hồ sơ, giấy tờ, Bằng khen, Huân, Huy chương các loại để nộp lên theo trình tự. Việc chậm trễ trong việc cấp đổi lại khiến chính quyền xã lâm vào tình trạng khó xử, khi người dân cho rằng cán bộ xã tắc trách làm mất, chậm giải quyết cho bà con. Rất nhiều trường hợp đợi cấp đổi quá lâu đến nay đã mất như các ông: Nguyễn Văn Bảy, Lê Quang Lẫm, Hoàng Huỳnh… Xã mong các ngành chức năng có liên quan sớm xem xét, cấp đổi lại cho người dân.
Theo UBND huyện Triệu Phong, trên địa bàn huyện có 57 trường hợp đề nghị cấp đổi, cấp lại Huân chương, Huy chương Kháng chiến nhưng chưa được giải quyết. Trước tình trạng này, lãnh đạo địa phương đã ban hành nhiều văn bản gửi cấp trên nhưng vẫn chưa có kết quả.
Liên quan đến vấn đề trên, ông Trần Thắng Bình, Trưởng Ban Thi đua Khen thưởng tỉnh Quảng Trị cho biết: Trong những năm qua, Ban đã tiếp nhận khoảng 2.000 hồ sơ của người có công đề nghị cấp đổi, cấp lại Bằng khen, Huân chương, Huy chương Kháng chiến và một số bằng khen thưởng khác. Phần lớn các Bằng khen, Huân, Huy chương bị rách vì quá cũ hoặc bị hỏng do thiên tai. Đến thời điểm này, có khoảng 1/3 hồ sơ được giải quyết cấp đổi, cấp lại. Ban đã làm hết trách nhiệm, tham mưu cấp có thẩm quyền để rà soát, trình Ban Thi đua - Khen thưởng Trung ương cấp đổi. Tuy nhiên, nhiều trường hợp đang gặp khó khăn do vướng mắc văn bản theo Nghị định về quản lý và sử dụng con dấu, trong đó không sử dụng con dấu hết giá trị. Hiện tại toàn bộ Huân, Huy chương gốc đang ở Ban Thi đua - Khen thưởng Trung ương, đối với kiến nghị của một số người dân mong muốn nhận lại hồ sơ gốc, đơn vị sẽ liên hệ, đề xuất...
