Tây Ninh sẽ từng bước mở rộng dạy học tiếng Khmer tại các cơ sở giáo dục thuộc các xã biên giới và khu vực có đông đồng bào dân tộc Khmer trong giai đoạn 2026-2030, trên cơ sở nhu cầu tự nguyện của học sinh, sự đồng thuận của cha mẹ học sinh và điều kiện bảo đảm của từng địa bàn.
Đây là một trong những giải pháp góp phần nâng cao chất lượng giáo dục vùng biên giới, bảo tồn và phát huy tiếng nói, chữ viết, bản sắc văn hóa dân tộc Khmer.
Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh Phạm Tấn Hòa, triển khai dạy học tiếng Khmer giai đoạn 2026-2030, tỉnh Tây Ninh hiện có 19 xã biên giới với 121 cơ sở giáo dục phổ thông, 1.844 lớp và 58.843 học sinh. Trong số 2.071 học sinh dân tộc thiểu số tại các xã biên giới, có 1.210 học sinh dân tộc Khmer. Đây là cơ sở để tỉnh xác định lộ trình ưu tiên tổ chức dạy học tiếng Khmer trong những năm tới.
Hiện tiếng Khmer đang được tổ chức giảng dạy tại 3 trường gồm Trường Tiểu học Tân Đông, xã Tân Đông; Trường Tiểu học Hòa Đông, xã Phước Vinh và Trường Tiểu học La Văn Cầu, phường Bình Minh. Trong năm học 2026-2027, tỉnh xác định duy trì ổn định hoạt động tại các cơ sở này, đồng thời ưu tiên triển khai tại Trường Trung học phổ thông Dân tộc Nội trú tỉnh khi bảo đảm đầy đủ điều kiện về đội ngũ giáo viên, chương trình, sách giáo khoa, cơ sở vật chất và nhu cầu học tập của học sinh.
Cũng theo ông Phạm Tấn Hòa, lộ trình năm học 2026-2027, ngành Giáo dục tập trung khảo sát nhu cầu học tiếng Khmer tại các xã biên giới còn lại, đồng thời bước đầu rà soát những xã nội địa có đông người dân tộc Khmer. Kết quả khảo sát sẽ là căn cứ xác định trường học, khối lớp, số lượng học sinh, nhu cầu giáo viên, kinh phí và thời điểm triển khai.
Từ năm học 2027-2028, tỉnh ưu tiên mở rộng tại các xã biên giới có đông học sinh dân tộc Khmer hoặc có nhu cầu học tiếng Khmer rõ ràng và đủ điều kiện, trong đó dự kiến xem xét các địa bàn như Hòa Hội, Tân Hòa, Ninh Điền. Đến năm học 2028-2029, việc mở rộng tiếp tục được xem xét tại Tân Lập, Long Chữ, Long Thuận, Bến Cầu và các địa bàn khác có nhu cầu; đồng thời nghiên cứu mở rộng sang các xã nội địa có đông người dân tộc Khmer. Năm học 2029-2030, tỉnh rà soát, đánh giá toàn diện và hoàn thiện việc mở rộng theo nhu cầu thực tế, làm cơ sở xây dựng định hướng cho giai đoạn sau năm 2030.
Điểm đáng chú ý, việc học tiếng Khmer không giới hạn đối với học sinh dân tộc Khmer. Học sinh dân tộc Kinh và các dân tộc khác nếu có nhu cầu đều có thể tham gia trên tinh thần tự nguyện, bảo đảm bình đẳng và phù hợp với điều kiện tổ chức của từng cơ sở giáo dục. Môn tiếng Khmer được thực hiện theo chương trình do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành và là môn học tự chọn trong Chương trình giáo dục phổ thông.
Cô Thạch Thị Phắt Cà Đi từng ngày miệt mài gieo chữ trên mảnh đất vùng biên Tây Ninh. Ảnh tư liệu: Giang Phương/TTXVN
Tỉnh yêu cầu việc triển khai không làm ảnh hưởng đến việc thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông và các nhiệm vụ giáo dục của nhà trường. Các trường chỉ tổ chức dạy học khi bảo đảm các điều kiện tối thiểu về giáo viên, cơ sở vật chất, thiết bị, sách giáo khoa, học liệu và công tác quản lý chuyên môn; không triển khai dàn trải.
Theo ông Bùi Tuấn Hải, Phó Giám đốc Sở Giáo dục- Đào tạo tỉnh Tây Ninh, để đáp ứng yêu cầu mở rộng, ngành Giáo dục sẽ rà soát, tạo nguồn, tuyển dụng, bố trí và bồi dưỡng giáo viên tiếng Khmer. Trước mắt, tỉnh ưu tiên sử dụng hiệu quả đội ngũ giáo viên hiện có, giáo viên dân tộc Khmer, giáo viên có khả năng sử dụng tiếng Khmer và giáo viên đã được đào tạo, bồi dưỡng. Trường hợp chưa đủ giáo viên cơ hữu, có thể nghiên cứu điều phối giáo viên giữa các cơ sở, tổ chức dạy học liên trường, thỉnh giảng, hợp đồng giáo viên hoặc kết hợp trực tiếp với trực tuyến theo quy định.
Cùng với đội ngũ, tỉnh chú trọng bảo đảm sách giáo khoa, học liệu, phòng học và thiết bị dạy học; khuyến khích khai thác học liệu số, thư viện điện tử, bài giảng và video phục vụ việc nghe, nói, đọc, viết tiếng Khmer. Các trường cũng được khuyến khích xây dựng môi trường sử dụng tiếng Khmer thông qua câu lạc bộ, góc học tập, đọc sách, kể chuyện, viết chữ Khmer, tìm hiểu văn hóa và các hoạt động trải nghiệm phù hợp.
Việc dạy học tiếng Khmer được xác định không chỉ đáp ứng nhu cầu học tập mà còn góp phần hình thành nguồn nhân lực có khả năng sử dụng ngôn ngữ Khmer trong giao tiếp, học tập, lao động và công tác; tăng cường hiểu biết, đoàn kết giữa học sinh các dân tộc. Đối với địa bàn biên giới, hoạt động này còn hướng tới tăng cường giao lưu nhân dân, hợp tác giáo dục, văn hóa, kinh tế - xã hội giữa Tây Ninh với các địa phương giáp biên của Vương quốc Campuchia./.