#bảo tồn văn hóa

Giá trị tri thức văn hóa của đồng bào dân tộc thiểu số cũng là một nguồn lực mạnh mẽ góp phần phát triển kinh tế, bảo tồn văn hóa dân tộc.

Quảng Ninh đang triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi theo hướng phát huy vai trò chủ thể của người dân, phát triển sinh kế gắn với bảo tồn văn hóa, nâng cao nhận thức pháp luật và khơi dậy nội lực cộng đồng.

Từ những bản làng vùng cao đến các không gian văn hóa trung tâm, tỉnh Điện Biên đang khẩn trương hoàn tất những phần việc cuối cùng, sẵn sàng đón gần 800 nghệ nhân, diễn viên, vận động viên và du khách về tham dự Ngày hội văn hóa dân tộc Mông lần thứ IV năm 2026. Điện Biên đang mở rộng không gian để những giá trị văn hóa Mông được trao truyền, trải nghiệm và trở thành nguồn lực cho phát triển du lịch, tạo sinh kế cho cộng đồng.

Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn khẳng định văn hóa không tách rời đời sống mà phải bắt nguồn từ nhân dân, phục vụ nhân dân và được chính nhân dân gìn giữ, phát huy.

Năm thứ 19, Giải thưởng Bùi Xuân Phái - Vì tình yêu Hà Nội của Báo Thể thao và Văn hóa (Thông tấn xã Việt Nam) tiếp tục ghi nhận những tác phẩm, việc làm, ý tưởng đóng góp thiết thực cho Thủ đô.

Những làng quê từ miền núi đến đồng bằng đang đưa nghề thủ công, nông nghiệp, kiến trúc và nếp sống bản địa vào sản phẩm du lịch. Khi người dân giữ vai trò chủ thể, dòng tiền từ lưu trú, ẩm thực và trải nghiệm được giữ lại cộng đồng, tạo việc làm và giữ văn hóa bản địa.

Hưởng ứng đợt cao điểm "100 ngày chuyển đổi số", Thủ đô Hà Nội đang ứng dụng mạnh mẽ công nghệ vào mọi mặt của đời sống xã hội; trong đó, công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa được đặc biệt chú trọng. 

Với cảnh quan thiên nhiên nguyên sơ, mộc mạc cùng với bản sắc văn hóa độc đáo của các dân tộc Tày, Nùng, Dao, du lịch cộng đồng đang là hướng đi giúp phát triển kinh tế ở địa phương và nâng cao đời sống người dân ở Lạng Sơn.

Từ ngày 15/8 - 12/9/2026, Sở Dân tộc và Tôn giáo TP Hồ Chí Minh tiếp tục triển khai chương trình đưa các đại biểu người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số TP Hồ Chí Minh đi làm việc, giao lưu và học tập kinh nghiệm.

Tỉnh Cà Mau hiện có 28 ngôi chùa của Phật giáo Nam tông Khmer. Trong nhiều năm qua, cứ vào dịp hè, các ngôi chùa Khmer tại Cà Mau mở các lớp dạy chữ Khmer, thu hút đông đảo học sinh tham gia.

Cộng đồng người Thu Lao ở Việt Nam chỉ sinh sống duy nhất tỉnh Lào Cai, thuộc vùng thượng nguồn sông Chảy các xã: Mường Khương, Pha Long, Sín Chéng... Mặc dù dân số rất ít nhưng đồng bào Thu Lao vẫn chú trọng gìn giữ và phát huy các nghề thủ công truyền thống như dệt vải, may trang phục truyền thống để sử dụng trong sinh hoạt, sản xuất hằng ngày và các hoạt động tín ngưỡng, tâm linh, tạo nên vẻ đẹp đặc sắc riêng có, góp phần bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa truyền thống của dân tộc.

Tây Ninh sẽ từng bước mở rộng dạy học tiếng Khmer tại các cơ sở giáo dục thuộc các xã biên giới và khu vực có đông đồng bào dân tộc Khmer trong giai đoạn 2026-2030, trên cơ sở nhu cầu tự nguyện của học sinh, sự đồng thuận của cha mẹ học sinh và điều kiện bảo đảm của từng địa bàn.

Ở tuổi ngoài 60, bà Hoàng Thị Thoát xã Yên Châu (Sơn La) vẫn miệt mài truyền dạy chữ Thái, dân ca và nghề dệt thổ cẩm cho thế hệ trẻ. Từ tâm huyết của người "giữ lửa", việc thành lập Tổ Phụ nữ dệt thổ cẩm xã Yên Châu đang mở ra hướng đi mới, đưa nghề truyền thống gắn với sinh kế và phát triển du lịch cộng đồng.

Giữa nhịp sống hiện đại, những điệu xòe, tiếng cồng chiêng và lời dân ca Thái vẫn hiện diện trong đời sống của đồng bào ở xã Mường Lát (Thanh Hóa). Từ sự tâm huyết của các nghệ nhân đến những chính sách hỗ trợ của địa phương, các giá trị văn hóa truyền thống đang được gìn giữ, trao truyền và từng bước trở thành nguồn lực cho phát triển cộng đồng.

Trí tuệ nhân tạo đang tạo ra những thay đổi sâu rộng trong lĩnh vực văn hóa và sáng tạo, từ cách nghệ sĩ sáng tác, sản xuất nội dung cho tới việc tiếp cận công chúng. Tuy nhiên, cùng với cơ hội là những vấn đề về đạo đức, quyền tác giả và bảo tồn bản sắc văn hóa.

Với quyết tâm cao của cả hệ thống chính trị trong triển khai các chương trình, dự án giảm nghèo, TP Cần Thơ đã đưa tỷ lệ hộ nghèo toàn thành phố xuống còn gần 0,6%, trong đó công tác giảm nghèo ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số đạt nhiều kết quả tích cực. Những chính sách hỗ trợ thiết thực đang từng bước cải thiện đời sống người dân, làm thay đổi diện mạo vùng đồng bào Khmer, đồng thời củng cố niềm tin của đồng bào đối với chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước.

Giữa đại ngàn Trường Sơn, tiếng sáo của đồng bào Bru Vân Kiều (xã Trường Sơn, Quảng Trị) vẫn ngân vang qua nhiều thế hệ như nhịp cầu kết nối con người với cội nguồn, núi rừng và đời sống tâm linh. 

Tỉnh Khánh Hòa tích cực triển khai số hóa, xây dựng “chủ quyền văn hóa số” nhằm khơi dậy nguồn lực văn hóa Chăm, mở rộng khả năng tiếp cận, tạo nền tảng cho văn hóa di sản chuyển mình từ “tài nguyên” thành “nguồn lực”, từ “tiềm năng” thành “sản phẩm văn hóa đặc sắc”. Việc này sẽ đóng góp trực tiếp vào sinh kế và tăng trưởng bền vững của tỉnh theo đúng tinh thần Nghị quyết 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam.

Tiếng trống Chhay-Dăm rộn ràng vang lên trong sân chùa của đồng bào dân tộc Khmer mỗi dịp Tết Chôl Chnăm Thmây hay lễ hội Ok Om Bok từ lâu đã trở thành âm thanh quen thuộc ở những phum, sóc Khmer An Giang. Nhưng phía sau những nhịp trống sôi động ấy là nỗi trăn trở của nhiều nghệ nhân lớn tuổi khi lớp kế cận thưa vắng, không gian diễn xướng dần thu hẹp trước nhịp sống hiện đại.

Sắc đỏ trên trang phục truyền thống của phụ nữ Pà Thẻn ở xã Tân Trịnh (tỉnh Tuyên Quang) hiện diện bền bỉ trong đời sống thường ngày, lễ hội, đám cưới hỏi và cả những buổi truyền dạy nghề thêu, dệt giữa các thế hệ. Từng đường kim, mũi chỉ, hoa văn không chỉ tạo vẻ đẹp độc đáo, riêng có cho bộ trang phục mà còn góp phần lưu giữ ký ức văn hóa, tín ngưỡng và tri thức dân gian của đồng bào.