Theo ông Lê Văn Chung, đại diện Vụ Bưu chính, Bộ KHCN, năm 2010 thị trường Việt Nam chỉ có 40 doanh nghiệp bưu chính thì hiện nay là 710 đơn vị, tăng gần 18 lần. Sản lượng bưu gửi từ 310 triệu bưu gửi lên hơn 5 tỷ bưu gửi, tăng hơn 15 lần. Quy mô thị trường mở rộng cùng sự thay đổi căn bản trong cách thức tổ chức, phương thức cung ứng dịch vụ đã khiến khuôn khổ pháp lý ban hành năm 2010 bộc lộ nhiều điểm không còn phù hợp.
Thực tiễn đó đặt ra yêu cầu phải đổi mới toàn diện phương thức quản lý nhà nước về bưu chính. Dự thảo Luật Bưu chính (sửa đổi) đã xác lập nguyên tắc quản lý theo đúng bản chất và phương thức tổ chức cung cấp dịch vụ. Dịch vụ bưu chính được định danh rõ là hoạt động cung cấp trên mạng bưu chính, từng bưu gửi được xử lý riêng lẻ, có mã định danh để theo dõi hành trình và phát đến tận tay người nhận theo địa chỉ thỏa thuận.
Cùng với việc phân định ranh giới dịch vụ, dự thảo chuyển từ cấp giấy phép bưu chính bản giấy sang phương thức đăng ký cung ứng dịch vụ điện tử. Doanh nghiệp chỉ cần thực hiện thủ tục đăng ký qua mạng trước khi cung cấp dịch vụ và tự chịu trách nhiệm về tính chính xác, trung thực của thông tin kê khai. Cơ quan nhà nước chỉ kiểm tra tính đầy đủ của hồ sơ, đồng thời chuyển trọng tâm quản trị sang công tác hậu kiểm.
Thay đổi này rút gọn toàn bộ 14 thủ tục hành chính phức tạp trước đây xuống còn duy nhất 1 thủ tục đăng ký, giúp tiết giảm tối đa thời gian, chi phí gia nhập thị trường cho cộng đồng doanh nghiệp.
Với sản lượng bưu gửi lên tới hàng triệu đơn mỗi ngày và hàng tỷ đơn mỗi năm, phương thức kiểm tra thủ công, đồng loạt của giai đoạn trước không còn khả thi. Để giải quyết bài toán an toàn an ninh, dự thảo luật định hướng chuyển sang phương thức quản lý dựa trên cơ sở dữ liệu số, gắn mã định danh, truy vết hành trình và phân tầng mức độ rủi ro.
Mỗi bưu gửi bắt buộc phải được gắn mã nhận dạng để quản lý xuyên suốt chu trình phục vụ, vừa nâng cao chất lượng vận hành vừa ngăn ngừa các đối tượng tội phạm lợi dụng mạng lưới để gửi hàng lậu, hàng cấm, vũ khí, vật liệu nổ hay công cụ hỗ trợ.
Doanh nghiệp bưu chính có trách nhiệm thu thập thông tin hợp lệ của người gửi và lưu trữ dữ liệu định danh, truy vết tối thiểu 1 năm kể từ ngày phát thành công.
