Với quy mô từ cấp liên bang tới địa phương, đây được xem là một trong những sự kiện chính trị quan trọng của Nga năm 2026 trong bối cảnh đất nước tiếp tục phải xử lý đồng thời các vấn đề về kinh tế, an ninh, quan hệ đối ngoại và phát triển công nghệ.
Tổng cộng 450 đại biểu sẽ được bầu vào Duma Quốc gia khóa mới, gồm 225 đại biểu theo danh sách đảng liên bang và 225 đại biểu tại các khu vực bầu cử một đại biểu. Do đó, nếu bỏ phiếu trực tiếp tại điểm bỏ phiếu, mỗi cử tri sẽ nhận hai lá phiếu: một để lựa chọn đảng và một để lựa chọn ứng cử viên cụ thể.
Theo cơ chế bầu cử hiện hành, cuộc bầu cử sử dụng hệ thống hỗn hợp, kết hợp giữa đại diện theo tỷ lệ và bầu cử theo đa số. Đối với 10 đảng chính trị tham gia tranh cử theo danh sách liên bang, các đảng phải đạt ít nhất 5% số phiếu để được phân bổ ghế. Số ghế được phân chia tương ứng với tỷ lệ phiếu mà các đảng nhận được. Trong các khu vực bầu cử một đại biểu, ứng cử viên nhận được nhiều phiếu nhất sẽ giành ghế.
Ngoài bầu cử Duma Quốc gia, hơn 2.200 chiến dịch bầu cử ở các cấp khác nhau cũng diễn ra trong Ngày Bầu cử thống nhất, trong đó có bầu cử thống đốc tại 8 khu vực, bầu cử hội đồng lập pháp tại 39 khu vực và bầu cử cấp thành phố tại 10 trung tâm khu vực. Vì vậy, đợt bầu cử lần này có phạm vi rộng, tác động tới cả cơ quan lập pháp liên bang và các cơ quan quyền lực đại diện ở địa phương.
Điều này có nghĩa là kết quả bỏ phiếu sẽ quyết định không chỉ chương trình nghị sự liên bang mà còn cả ban lãnh đạo của các khu vực trọng điểm và thành phần của các nghị viện địa phương trong những năm tới. Như vậy, cuộc bầu cử năm 2026 sẽ “làm mới” hầu hết các cơ quan lập pháp từ trung ương đến địa phương, tuỳ theo kết quả bầu cử mà quyết định chính phủ sẽ hoạt động như thế nào, hướng phát triển của đất nước sẽ ra sao trong 5 năm tới.
Cuộc bầu cử năm 2026 diễn ra trong bối cảnh kinh tế và chính trị còn nhiều thách thức. Xung đột tại Ukraine kéo dài sang năm thứ năm, trong khi các biện pháp trừng phạt tiếp tục tác động tới nhiều lĩnh vực kinh tế của Nga. Một số quan hệ kinh tế truyền thống bị gián đoạn, thị trường xuất khẩu bị thu hẹp và các vấn đề liên quan đến thanh toán quốc tế vẫn đặt ra những thách thức đối với nền kinh tế đất nước. Trước những khó khăn, Nga tiếp tục thúc đẩy quan hệ với các đối tác mới, tăng cường các sáng kiến trong khuôn khổ Nhóm các nền kinh tế mới nổi hàng đầu BRICS, củng cố quan hệ với Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), đồng thời tăng cường hợp tác với Trung Quốc và Ấn Độ.
Các chỉ số kinh tế cũng cho thấy những sức ép đáng chú ý. Bộ Phát triển kinh tế Nga dự kiến tăng trưởng Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) khoảng 0,4% năm 2026, trong khi Ngân hàng Trung ương Nga đưa ra kịch bản tăng trưởng từ 0-1%. Lạm phát hằng năm tăng lên 6,32%, so với mức 5,98% vào cuối tháng 7, trong khi mục tiêu của Nga là đưa lạm phát về 4%.
Trong điều kiện trên, một số nhà phân tích nhận định cuộc bầu cử Duma Quốc gia năm nay còn được xem xét dưới góc độ duy trì sự ủng hộ của công chúng đối với hệ thống chính trị. Phát biểu tại Đại hội lần thứ XXIII của đảng Nước Nga Thống nhất, Tổng thống Vladimir Putin bày tỏ tin tưởng cuộc bầu cử sẽ thể hiện sức mạnh của quốc gia, sự trưởng thành của hệ thống chính trị và khả năng ứng phó với các nguy cơ, thách thức từ bên ngoài. Ông cũng nhấn mạnh ý nghĩa của cuộc bầu cử trong việc thể hiện nguyện vọng của cử tri liên quan đến bảo vệ chủ quyền và an ninh quốc gia.
Đáng chú ý, cuộc bầu cử lần này có sự tham gia của nhiều gương mặt mới. Trong danh sách ứng cử viên của đảng Nước Nga Thống nhất, tỷ lệ những người được xem là có thành tích trong các lĩnh vực như quốc phòng, ứng phó với các biện pháp trừng phạt, phát triển kinh tế và chủ quyền công nghệ được cho là sẽ tăng lên. Điều này có ý nghĩa trong bối cảnh Nga tìm cách bổ sung những nhân sự có kinh nghiệm thực tiễn vào quá trình hoạch định chính sách. Theo một số đánh giá, một trong những mục tiêu của quá trình này là hình thành đội ngũ chính trị gia có kinh nghiệm và khả năng tham gia giải quyết các vấn đề an ninh, kinh tế, công nghệ và xã hội trong điều kiện mới, từ đó bảo đảm khả năng chống chịu của Nga trước sự can thiệp từ bên ngoài, bảo đảm niềm tin của người dân vào chính quyền.
Trong thông điệp gửi tới người dân Nga trước bầu cử, Tổng thống Nga Vladimir Putin nhấn mạnh, mỗi lá phiếu của cử tri đều quan trọng, quyết định lực lượng chính trị nào sẽ đại diện cho lợi ích của người dân ở mọi cấp độ. Người đứng đầu nước Nga kêu gọi cử tri thực hiện quyền hiến định về bầu cử với trách nhiệm công dân, chọn được những ứng cử viên xứng đáng và có năng lực nhất, những người yêu nước chân chính, tận tụy với Tổ quốc, sẵn sàng phục vụ nhân dân và bảo vệ đất nước khỏi mọi mối đe dọa. Chính điều đó sẽ cho thấy "nước Nga là một dân tộc thống nhất, đoàn kết bởi các giá trị chung, ký ức lịch sử và tình yêu Tổ quốc".
Chủ tịch đảng Cộng sản LB Nga Gennady Zyuganov thì khẳng định cuộc bầu cử lần này không chỉ liên quan đến việc lựa chọn các nghị sĩ mà còn tới định hướng phát triển của đất nước. Ông nêu rõ nhu cầu chuẩn bị một thế hệ chính trị gia mới, có kinh nghiệm thực tiễn, thúc đẩy quan hệ đối tác với các nước và các sáng kiến đa cực, tăng cường vai trò của Nga trên trường quốc tế.
Với những mục tiêu vĩ mô đó, nhiều ý kiến chuyên gia cho rằng kết quả cuộc bầu cử Duma Quốc gia năm nay có thể dự đoán trước. Tiến sĩ khoa học chính trị Artur Zabbarov của Tập đoàn nghiên cứu Polylog nhận định về một kết quả không quá bất ngờ, thể hiện qua diễn biến tương đối ổn định của chiến dịch tranh cử và các số liệu thăm dò xã hội học.
Theo giới quan sát, sự cạnh tranh đáng chú ý có thể tập trung vào vị trí thứ hai. Bên cạnh cuộc cạnh tranh truyền thống giữa đảng Cộng sản LB Nga và đảng Dân chủ Tự do, đảng Những con người Mới, thành lập năm 2020, được đánh giá là một nhân tố thứ ba đáng chú ý trong giai đoạn cuối của chiến dịch. Đảng này tập trung vào nhóm doanh nghiệp vừa và nhỏ, với trọng tâm tranh cử là giảm áp lực hành chính đối với doanh nghiệp.
Chủ tịch Ủy ban Bầu cử Trung ương Nga Ella Pamfilova cho biết cuộc bầu cử diễn ra trong điều kiện chịu tác động mạnh của thông tin từ bên ngoài và đối mặt với những nguy cơ an ninh. Bà đồng thời nhấn mạnh vai trò của cử tri và cho rằng động lực tham gia bỏ phiếu gắn với mong muốn thể hiện quan điểm về tương lai đất nước. Và lá phiếu bầu là cơ hội để họ thể hiện trách nhiệm, đóng góp nỗ lực cho tương lai của đất nước và của chính mình, đưa nước Nga bước vào một giai đoạn phát triển mới, dựa trên các trụ cột con người yêu nước, năng lực và chủ quyền công nghệ, quan hệ đối tác quốc tế cùng có lợi, tiến tới thế giới đa cực và tương lai hoà bình, ổn định và phát triển.
