Thổ Nhĩ Kỳ, Saudi Arabia và Pakistan nhất trí lập tức thực hiện các cam kết phòng thủ tập thể và đẩy nhanh việc triển khai lực lượng quân sự tới Saudi Arabia, đồng thời bổ nhiệm một tướng Pakistan đã nghỉ hưu làm Tổng Thư ký đầu tiên của liên minh trong cuộc họp khẩn cấp tại Riyadh.
Theo truyền thông vùng Vịnh, vào hôm 5/10, Ủy ban Chính trị và Quốc phòng Chiến lược của Liên minh Phòng thủ Mecca đã họp khẩn cấp tại Riyadh và nhất trí lập tức kích hoạt các cam kết phòng thủ tập thể cũng như triển khai năng lực quân sự tới Saudi Arabia.
Cuộc họp khẩn cấp
Ủy ban Chính trị và Quốc phòng Chiến lược đã nhóm họp tại thủ đô Riyadh của Saudi Arabia để thảo luận những diễn biến an ninh đang đe dọa Vương quốc này và đưa hiệp ước phòng thủ ký ngày 7/8 vào triển khai trên thực tế.
Tuyên bố chung đưa ra sau cuộc họp cho biết: "Ủy ban quyết định ngay lập tức chuyển sang triển khai trên thực tế các cam kết phòng thủ tập thể", đồng thời nói thêm rằng các lực lượng sẽ được triển khai theo những cơ chế đã được phê duyệt và phù hợp với pháp luật của từng quốc gia nhằm tăng cường khả năng phối hợp quân sự.
Triển khai quân sự
Theo tuyên bố, các bộ trưởng nhất trí "thực hiện những biện pháp cần thiết để cung cấp các lực lượng và năng lực quân sự đã được thống nhất, đồng thời bảo đảm việc triển khai nhanh chóng các lực lượng và năng lực này tới Vương quốc Saudi Arabia".
Số lượng binh sĩ cụ thể và thời gian triển khai không được công bố, mặc dù việc triển khai nhằm tăng cường trạng thái sẵn sàng và năng lực tập thể trong việc đối phó với các mối đe dọa.
Ba nước "lên án mạnh mẽ nhất âm mưu nhằm vào" Mecca và Medina, cùng với các cuộc tấn công đang tiếp diễn nhằm vào những thành phố khác và cơ sở hạ tầng dân sự của Saudi Arabia.
Trong cuộc họp, ủy ban đã bổ nhiệm Trung tướng Pakistan đã nghỉ hưu Nauman Mahmood làm Tổng Thư ký đầu tiên của liên minh với nhiệm kỳ ba năm, qua đó thiết lập vị trí lãnh đạo thường trực đầu tiên trong khuôn khổ phòng thủ mới được hình thành này.
Ngày 7/8/2026, tại thành phố Mecca, Thái tử Saudi Arabia Mohammed bin Salman cùng Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif và Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan đã ký Hiệp ước Phòng thủ chung Mecca, thiết lập một cơ chế phòng thủ tập thể mới kết nối Trung Đông với Nam Á.
Hiệp ước này quy tụ ba quốc gia có thế mạnh khác nhau nhưng có thể bổ trợ cho nhau.
Saudi Arabia có nguồn lực tài chính, vị trí địa chiến lược và ảnh hưởng trên thị trường năng lượng thế giới. Nước này cũng có nhu cầu lớn trong việc bảo vệ cơ sở hạ tầng và các dự án đầu tư gắn với quá trình chuyển đổi kinh tế trong nước. Những cuộc xung đột và vụ tấn công liên tiếp trong khu vực cho thấy bất ổn có thể nhanh chóng đe dọa các mục tiêu này.
Thổ Nhĩ Kỳ sở hữu một trong những lực lượng quân sự lớn nhất NATO, đồng thời có ngành công nghiệp quốc phòng đang mở rộng, với khả năng sản xuất thiết bị bay không người lái (UAV), tên lửa, xe bọc thép và các phương tiện, khí tài hải quân. Tham gia thỏa thuận giúp Ankara nâng cao vai trò trong an ninh vùng Vịnh, đồng thời mở thêm cơ hội về xuất khẩu vũ khí, chuyển giao công nghệ và hợp tác sản xuất.
Pakistan có lực lượng quân sự lớn, giàu kinh nghiệm, cùng quan hệ an ninh lâu năm với Saudi Arabia và quan hệ quốc phòng ngày càng chặt chẽ với Thổ Nhĩ Kỳ. Đây cũng là quốc gia duy nhất trong ba nước sở hữu vũ khí hạt nhân. Với Islamabad, thỏa thuận có thể giúp thu hút đầu tư, hỗ trợ ngành công nghiệp quốc phòng và nâng cao vai trò ngoại giao của Pakistan ngoài khu vực Nam Á.
Điểm đáng chú ý của Hiệp ước Phòng thủ chung Mecca là cam kết: một cuộc tấn công vũ trang nhằm vào bất kỳ nước nào trong ba nước sẽ được coi là cuộc tấn công nhằm vào tất cả các thành viên.
Hiệp ước Phòng thủ chung Mecca cho thấy các cường quốc khu vực đang thay đổi cách tiếp cận vấn đề an ninh, hướng tới tăng cường khả năng tự chủ chiến lược trong bối cảnh tình hình khu vực bất ổn sâu sắc.
Việc kích hoạt cơ chế phòng thủ tập thể và chuẩn bị triển khai lực lượng cho thấy Hiệp ước Mecca đang chuyển từ một cam kết chính trị - quân sự sang giai đoạn thực thi. Với điều khoản coi một cuộc tấn công nhằm vào một thành viên là cuộc tấn công nhằm vào cả ba nước, những bước đi tiếp theo của Saudi Arabia, Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan có thể trở thành một nhân tố mới trong cấu trúc an ninh Trung Đông và khu vực lân cận.
