Nhân dịp Lễ hội Văn hóa thế giới tại Hà Nội lần thứ hai diễn ra từ ngày 1 - 4/10/2026, phóng viên báo Tin tức và Dân tộc (Thông tấn xã Việt Nam) đã trao đổi với bà Nguyễn Phương Hòa, Cục trưởng Cục Hợp tác quốc tế về thông điệp và những điểm mới trong Lễ hội năm nay.
Thưa bà, Lễ hội Văn hóa Thế giới tại Hà Nội lần thứ hai diễn ra đúng dịp kỷ niệm 50 năm Việt Nam gia nhập UNESCO. Ban Tổ chức muốn gửi gắm thông điệp gì thông qua chủ đề “Hội tụ di sản - Kiến tạo tương lai”?
Lễ hội Văn hóa Thế giới tại Hà Nội lần thứ hai trở lại với chủ đề “Hội tụ di sản - Kiến tạo tương lai”. Thông qua chủ đề này, chúng tôi muốn nhấn mạnh, di sản không chỉ được lưu giữ trong các bảo tàng hay khu di tích, mà còn là nguồn cảm hứng, nguồn lực và động lực thúc đẩy phát triển bền vững, đồng thời hiện diện sống động trong đời sống đương đại.
Đặc biệt, Lễ hội năm nay là một trong những hoạt động mở đầu cho thập kỷ quốc tế về văn hóa vì phát triển bền vững, sáng kiến do Việt Nam đề xuất, được Đại hội đồng Liên Hợp quốc đã thông qua.
So với lần thứ nhất, Lễ hội năm nay được mở rộng cả về quy mô và loại hình hoạt động, với sự tham gia của 50 quốc gia và tổ chức quốc tế. Đâu là những điểm mới nổi bật của Lễ hội lần này, thưa bà?
Năm nay, Lễ hội Văn hóa thế giới tại Hà Nội lần thứ hai có sự phát triển về quy mô, với sự tham gia của nhiều quốc gia và nền văn hóa đến từ năm châu lục. Thời gian tổ chức cũng kéo dài hơn so với năm trước, đồng thời không gian lễ hội được mở rộng. Bên cạnh các hoạt động tại 45 không gian văn hóa của các quốc gia, Lễ hội còn tổ chức diễu hành trang phục dân tộc truyền thống của các nước trên phố đi bộ hồ Hoàn Kiếm, đưa văn hóa, nghệ thuật thế giới đến gần hơn với công chúng Việt Nam.
Một điểm mới, mang tính sáng tạo của Lễ hội năm nay là không gian trải nghiệm trò chơi trực tuyến lấy cảm hứng từ di sản. Chẳng hạn, Di sản thiên nhiên thế giới Phong Nha - Kẻ Bàng của Việt Nam được đưa vào các trải nghiệm thực tế ảo (VR). Bên cạnh đó, các hoạt động như trò chơi Audition, cosplay… cũng hứa hẹn tạo nên những không gian trải nghiệm hấp dẫn, đặc biệt dành cho thanh thiếu niên.
Với tư cách nước chủ nhà, Việt Nam mang đến Lễ hội Văn hóa thế giới tại Hà Nội lần thứ hai những điều gì, thưa bà?
Thông qua Lễ hội, Việt Nam, với tư cách nước chủ nhà, muốn gửi đến bạn bè quốc tế thông điệp về một đất nước mến khách, cởi mở, khoan dung và tôn trọng sự đa dạng văn hóa. Việt Nam mong muốn trở thành điểm đến, nơi hội tụ các nền văn hóa và văn minh thế giới.
Việc tổ chức Lễ hội không chỉ tạo cơ hội để người dân Việt Nam tiếp cận, thưởng thức tinh hoa văn hóa thế giới, mà còn mở ra điều kiện để các nghệ sĩ Việt Nam giao lưu, tìm kiếm cảm hứng sáng tạo, hướng tới những chương trình, dự án hợp tác và sản phẩm nghệ thuật mới. Ở chiều ngược lại, bạn bè quốc tế cũng có cơ hội đến Việt Nam để trải nghiệm, khám phá văn hóa và con người Việt Nam.
Là những người làm công tác hợp tác quốc tế, chúng tôi cảm nhận rõ niềm vui và sự hào hứng của các đoàn nghệ thuật khi nhận được lời mời đến Việt Nam. Lễ hội năm nay có sự tham gia của những quốc gia ở rất xa Việt Nam như Peru, Mexico, cũng như những quốc gia đang gặp nhiều khó khăn như Iran. Việc các nước cử đoàn nghệ thuật tham dự cho thấy sức hút của Hà Nội và sức hấp dẫn của Việt Nam đối với bạn bè quốc tế, cũng như mong muốn được đến thăm, trải nghiệm và tìm hiểu đất nước, con người Việt Nam.
Lễ hội năm nay có nhiều hoạt động trải nghiệm đa dạng, từ nghệ thuật, âm nhạc, điện ảnh, ẩm thực đến các trò chơi dân gian và trò chơi điện tử. Theo bà, những trải nghiệm văn hóa trực tiếp này có ý nghĩa như thế nào trong việc đưa các nền văn hóa đến gần nhau hơn, tăng cường sự hiểu biết và kết nối giữa người dân các quốc gia?
Nghệ thuật có sức mạnh chạm đến trái tim mỗi người. Ngay cả khi không hiểu ngôn ngữ của nhau, thông qua âm nhạc và những điệu múa, mọi người vẫn có thể cảm nhận được vẻ đẹp, những giá trị nhân văn của các nền văn hóa. Đây chính là sức mạnh của nghệ thuật trong việc thu hẹp khoảng cách, tăng cường sự thấu hiểu và kết nối giữa các quốc gia, dân tộc.
Tại Lễ hội Văn hóa thế giới lần này, bên cạnh các chương trình nghệ thuật, không gian ẩm thực với 35 gian hàng cũng mang đến những sắc màu đặc sắc, giới thiệu sự đa dạng của văn hóa ẩm thực năm châu từ ẩm thực Châu Á nổi tiếng như: Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc…, đến Khu vực Mỹ La tinh, khu vực Trung Đông. Đây là cơ hội trải nghiệm hiếm có dành cho du khách. Năm nay, Nhật Bản còn đem đến một chương trình ẩm thực rất đặc biệt, trình diễn cá ngừ 200kg, đây tiếp tục là điểm nhấn thú vị với công chúng và du khách Việt Nam và quốc tế.
Các hoạt động của Lễ hội được thiết kế phong phú, hướng tới việc đánh thức nhiều giác quan của du khách. Công chúng có thể thưởng thức những điệu múa, làn điệu âm nhạc, xem phim, khám phá ẩm thực, trải nghiệm các trò chơi dân gian và trò chơi điện tử. Thông qua những trải nghiệm trực tiếp và đa dạng đó, Lễ hội tạo điều kiện để công chúng tiếp cận, khám phá các nền văn hóa, qua đó thúc đẩy giao lưu, tăng cường sự hiểu biết và gắn kết giữa người dân các quốc gia.
Thông qua các hoạt động diễu hành đường phố, hòa nhạc Năm Châu, chiếu phim miễn phí…, bà mong muốn điều gì sẽ còn đọng lại trong lòng người dân và du khách sau Lễ hội, thưa bà?
Trong bối cảnh thế giới vẫn còn nhiều bất đồng, việc Lễ hội Văn hóa thế giới tại Hà Nội quy tụ hơn 50 quốc gia tham gia, trong đó có những quốc gia và khu vực vẫn đang là điểm nóng của xung đột, mang một ý nghĩa đặc biệt. Dù khác biệt về văn hóa, ngôn ngữ hay hoàn cảnh, các quốc gia vẫn đến với Hà Nội, cùng hội tụ, giao lưu và tôn vinh sự đa dạng văn hóa, hướng tới hòa bình.
Ở đây, văn hóa đã trở thành cầu nối gắn kết các dân tộc, đồng thời góp phần tôn vinh và lan tỏa những giá trị của hòa bình trong khu vực và trên thế giới.
Chúng tôi mong muốn Lễ hội Văn hóa thế giới sẽ mang đến niềm vui, hạnh phúc cho mỗi người tham dự. Thông qua văn hóa, chúng ta có thể gắn kết con người, tăng cường sự hiểu biết và tình hữu nghị giữa các dân tộc. Đồng thời, văn hóa, nghệ thuật cũng có thể trở thành nguồn cảm hứng cho những sáng tạo và ý tưởng mới, từ đó mở ra những dự án hợp tác mới để cùng phát triển…
Trân trọng cảm ơn bà!
