Phát biểu khai mạc lễ hội, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà chia sẻ, tại Thủ đô Hà Nội văn hiến và anh hùng, thành phố vì Hòa bình, chúng ta vui mừng khai mạc Lễ hội Văn hóa thế giới lần thứ 2, lễ hội của sự gặp gỡ, kết nối các nền văn hóa, lan tỏa tinh thần hữu nghị, sáng tạo, đối thoại vì hòa bình và phát triển. Sự kiện càng có ý nghĩa đặc biệt hơn khi được tổ chức đúng dịp Kỷ niệm 50 năm Việt Nam gia nhập UNESCO...
Theo Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà, di sản là ký ức của mỗi dân tộc, là kết tinh của trí tuệ, lao động và sáng tạo qua hàng nghìn năm lịch sử. Nhưng di sản không chỉ thuộc về quá khứ. Các giá trị di sản hiện diện trong hiện tại và là nguồn lực quan trọng để kiến tạo tương lai. Mỗi quốc gia, mỗi dân tộc đều có những di sản riêng; nhưng khi cùng hội tụ sẽ hòa quyện, tạo nên sự đa dạng về các giá trị biểu đạt văn hóa, làm giàu thêm kho tàng văn minh nhân loại.
Từ những làn điệu dân ca, những điệu múa, âm nhạc, nghệ thuật trình diễn dân gian; từ trang phục, ẩm thực, nghề thủ công truyền thống; đến những di tích, danh thắng, lễ hội và tri thức dân gian… tất cả đều kể những câu chuyện về con người, về văn hóa, quê hương, về khát vọng sống và những giá trị mà các thế hệ muốn trao truyền cho tương lai. Bởi vậy, hội tụ di sản chính là hội tụ con người; hội tụ văn hóa chính là hội tụ những giá trị chung của nhân loại.
Hà Nội hôm nay chính là một không gian như thế. Một Hà Nội nghìn năm văn hiến nhưng luôn vận động, đổi mới; một Hà Nội lưu giữ, lắng đọng chiều sâu lịch sử nhưng không ngừng mở rộng cánh cửa hội nhập; một Hà Nội truyền thống nhưng cũng là một thủ đô văn hiến, năng động, sáng tạo đầy khát vọng hướng tới tương lai, vươn tầm thời đại.
Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh, thế giới ngày nay đang không ngừng biến đổi. Công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, những phương thức giao tiếp mới đang làm thay đổi mạnh mẽ cách con người sáng tạo, tiếp nhận và lan tỏa các giá trị văn hóa, làm cho di sản tiếp tục sống, được trao truyền, sáng tạo và trở thành nguồn lực cho phát triển bền vững.
“Việt Nam xác định văn hóa vừa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, động lực và nguồn lực quan trọng của đất nước. Chúng tôi không ngừng xây dựng và phát huy nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; chủ động tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại, tăng cường giao lưu, hợp tác quốc tế để giá trị văn hóa được chuyển hóa thành sức mạnh nội sinh, thúc đẩy đất nước phát triển nhanh và bền vững. Trong hành trình đó, bảo tồn phải gắn với phát huy; truyền thống phải gắn với sáng tạo; di sản phải gắn với đời sống đương đại; văn hóa phải gắn với con người và phát triển; đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ và trí tuệ nhân tạo để số hóa, bảo tồn, phục dựng và quảng bá di sản, làm cho những giá trị văn hóa chân chính đến gần hơn với cộng đồng, đặc biệt là thế hệ trẻ”, Phó Thủ tướng Chính phủ bày tỏ.
Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà mong muốn Lễ hội không chỉ để lại những ấn tượng đẹp, mà quan trọng hơn, lan tỏa những giá trị bền vững và truyền đi 3 thông điệp: Một là, hội tụ để cùng nhau thấu hiểu, kết nối để cùng nhau phát triển. Hai là, trân trọng gìn giữ di sản để trao truyền; sáng tạo để làm giàu thêm giá trị di sản mỗi quốc gia và toàn cầu. Ba là, từ Lễ hội kiến tạo một không gian văn hóa quốc tế - nơi thế giới đến với Việt Nam và Việt Nam đến gần hơn với thế giới; để cùng nhau kết nối văn hóa, hiểu nhau hơn và trên tất cả là cùng nhau xây dựng một thế giới hòa bình, nhân văn, thịnh vượng và phát triển bền vững.
“Chúng tôi mong muốn Lễ hội sẽ trở thành điểm hẹn thường xuyên của văn hóa thế giới; một không gian đối thoại, sáng tạo và hợp tác văn hóa quốc tế; nơi các giá trị di sản được hội tụ, lan tỏa và cùng nhau kiến tạo tương lai. Tôi tin tưởng rằng, với sự tham gia của các quốc gia, các tổ chức quốc tế, các nghệ sĩ, nghệ nhân, nhà nghiên cứu và cộng đồng, Lễ hội năm nay sẽ thành công tốt đẹp, để lại những dấu ấn sâu sắc, những trải nghiệm đáng nhớ; lan tỏa những giá trị bản sắc, sức sống và sức mạnh của văn hóa Việt Nam; đưa văn hóa Việt Nam đến gần hơn với thế giới và thế giới đến gần hơn với Việt Nam”, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà tin tưởng.
Nhân Kỷ niệm 50 năm Việt Nam gia nhập UNESCO, ông Lazare Eloundou Assomo, Giám đốc Trung tâm Di sản Thế giới chia sẻ, chủ đề của Lễ hội là “Hội tụ Di sản - Định hình Tương lai” đã nói lên trực tiếp niềm tin sâu sắc nhất của UNESCO, vốn bắt nguồn từ sứ mệnh nền tảng là xây dựng hòa bình trong tâm trí của mỗi người. Đó là sự đa dạng văn hóa chính là nguồn cảm hứng cho sự sáng tạo, đối thoại và thấu hiểu lẫn nhau mà thế giới đang rất cần, đặc biệt là trong giai đoạn đầy biến động bị bủa vây bởi chiến tranh và biến đổi khí hậu như hiện nay. Việc hơn 50 quốc gia cùng hội tụ tại đây, mang đến những nét tinh túy nhất trong bản sắc và biểu đạt văn hóa của mình, cùng chia sẻ niềm vui chung trong hòa bình, chính là một hành động đầy ý nghĩa để phụng sự cho sứ mệnh đó.
Trong bốn ngày tới, 45 không gian văn hóa, 35 truyền thống ẩm thực, 20 đoàn nghệ thuật biểu diễn quốc tế, cùng các chương trình chiếu phim và trình diễn thời trang từ khắp nơi trên thế giới sẽ thổi hồn vào khu di tích cổ kính này theo cách mà những người đặt nền móng kiến tạo nên nó chưa bao giờ hình dung tới. Tôn vinh văn hóa thế giới ngay tại nơi đại diện cho hành trình sáng tạo bền bỉ của một nền văn minh chính là một tuyên ngôn mạnh mẽ về ý nghĩa của di sản.
Năm nay cũng đánh dấu kỷ niệm 50 năm Việt Nam gia nhập UNESCO. Trong suốt năm thập kỷ qua, mối quan hệ hợp tác giữa Việt Nam và UNESCO đã chứng minh văn hóa và di sản có thể nối liền những khoảng cách và xây dựng niềm tin giữa các dân tộc như thế nào. Mới đây, việc thông qua sáng kiến Thập kỷ Quốc tế về Văn hóa vì sự Phát triển Bền vững do Việt Nam khởi xướng, mỗi quốc gia càng nhận thức rõ ràng văn hóa không phải là một điều xa xỉ. Văn hoá đóng vai trò thiết yếu đối với sự phát triển của xã hội, cách các cộng đồng xây dựng năng lực tự cường cũng như cách các quốc gia tìm kiếm tiếng nói chung.
Tôi hy vọng rằng trong những ngày tới, Lễ hội sẽ mang lại cho tất cả chúng ta - từ các đại biểu, nghệ sĩ cho đến khán giả - cơ hội khám phá những điều bất ngờ, tạo dựng những kết nối mới và mang về nhà không chỉ là những kỷ niệm đẹp, mà cả sự thấu hiểu mới về những giá trị chung mà chúng ta cùng chia sẻ”, ông Lazare Eloundou Assomo kỳ vọng.
Lễ hội Văn hóa thế giới tại Hà Nội lần thứ hai với chủ đề “Hội tụ di sản - Kiến tạo tương lai” diễn ra từ ngày 1 - 4/10, mang đến nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật, ẩm thực, điện ảnh, thời trang và công nghiệp sáng tạo ấn tượng phục vụ công chúng.
Lễ hội Văn hóa Thế giới lần thứ hai với sự tham gia của 50 quốc gia và tổ chức quốc tế với quy mô, nội dung và hình thức trải nghiệm phong phú: 45 không gian văn hóa, 35 gian ẩm thực, 18 quốc gia đăng ký chiếu phim, 19 đoàn nghệ thuật quốc tế với 220 nghệ sĩ thuộc 5 châu lục; đây là nhịp cầu vun đắp tình hữu nghị, sự thấu hiểu và lòng tin giữa các dân tộc để cùng nhau kiến tạo một thế giới hòa bình, nhân văn và phát triển bền vững của nhân loại; với sức mạnh kỳ diệu của văn hóa, kết nối con người với con người, vượt qua mọi khoảng cách và khác biệt để không một đường biên giới nào có thể ngăn cách sự đồng cảm chia sẻ và khát vọng hòa bình.
