Phân cấp, ủy quyền đúng quy định
Theo Bộ Nội vụ, tại thời điểm kiểm tra, Thành phố Hồ Chí Minh có 183 doanh nghiệp được cấp giấy phép hoạt động cho thuê lại lao động còn hiệu lực, thuộc trách nhiệm quản lý nhà nước của Sở Nội vụ. Theo báo cáo năm 2025 của 146 doanh nghiệp đang hoạt động, tổng số lao động làm việc tại các doanh nghiệp này là 126.587 người, trong đó 73.739 lao động được cho thuê lại; 114.424 người đã tham gia bảo hiểm xã hội và bảo hiểm thất nghiệp.
Đánh giá chung của Đoàn kiểm tra cho thấy, thời gian qua, UBND Thành phố Hồ Chí Minh đã kịp thời chỉ đạo các cơ quan chuyên môn ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, điều hành và triển khai các kế hoạch liên quan đến hoạt động cho thuê lại lao động cũng như đăng ký nội quy lao động, phù hợp với quy định của pháp luật và thực tiễn địa phương. Việc phân cấp, ủy quyền trong cấp giấy phép hoạt động cho thuê lại lao động được thực hiện đúng quy định, bảo đảm thống nhất, đúng thẩm quyền và phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của từng cơ quan.
Cùng với đó, việc phân cấp, ủy quyền trong tiếp nhận đăng ký nội quy lao động và thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước về lao động được triển khai tương đối đồng bộ, góp phần tạo thuận lợi cho doanh nghiệp thực hiện thủ tục hành chính ngay tại cơ sở. Các thủ tục hành chính trong lĩnh vực cấp giấy phép hoạt động cho thuê lại lao động và tiếp nhận đăng ký nội quy lao động đều đã được cung cấp dưới hình thức dịch vụ công trực tuyến toàn trình, đồng thời được niêm yết công khai tại Trung tâm Phục vụ hành chính công và trên trang thông tin điện tử của cơ quan. Đáng chú ý, Thành phố Hồ Chí Minh đã cắt giảm khoảng 30% thời gian giải quyết đối với 6 thủ tục hành chính, trong đó có lĩnh vực việc làm và an toàn, vệ sinh lao động.
Đoàn kiểm tra cũng ghi nhận thành phố đã đầu tư, nâng cấp cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ thông tin phục vụ việc tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính trên môi trường điện tử. Công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động cho thuê lại lao động được triển khai tương đối đồng bộ. Danh sách doanh nghiệp được cấp, gia hạn, cấp lại hoặc thu hồi giấy phép trên môi trường điện tử được công khai đầy đủ, kịp thời góp phần tăng tính minh bạch và hỗ trợ doanh nghiệp, người lao động thuận lợi trong việc tra cứu thông tin.
Phần lớn doanh nghiệp hoạt động cho thuê lại lao động thực hiện đúng các quy định về ký quỹ, chế độ báo cáo, danh mục công việc được phép cho thuê lại lao động, thời hạn cho thuê lại lao động cũng như các nghĩa vụ đối với người lao động như tiền lương, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp và các chế độ, chính sách liên quan.
Còn nhiều tồn tại
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, Đoàn kiểm tra cũng phát hiện nhiều tồn tại trong công tác quản lý nhà nước và việc chấp hành pháp luật của một số cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp. Qua kiểm tra ngẫu nhiên 33 hồ sơ liên quan đến cấp, cấp lại, gia hạn, thu hồi giấy phép và rút tiền ký quỹ, có 10 hồ sơ chưa bảo đảm thời gian giải quyết theo quy định. Một số hồ sơ kéo dài từ 8 đến 16 ngày làm việc, vượt thời hạn quy định của pháp luật.
Ngoài ra, Đoàn kiểm tra phát hiện Công ty Cổ phần Phát triển nhân lực Khang An Phát đã được rút tiền ký quỹ để chi trả chế độ cho người lao động nhưng quá thời hạn vẫn chưa nộp bổ sung tiền ký quỹ theo quy định. Tuy nhiên, việc kiểm tra, thu thập hồ sơ để tham mưu thu hồi giấy phép của cơ quan chức năng chưa được thực hiện kịp thời; đồng thời Ngân hàng thương mại cổ phần Nam Á chi nhánh Bình Dương nhận ký quỹ cũng chưa thực hiện đầy đủ trách nhiệm thông báo theo quy định của pháp luật.
Đoàn kiểm tra cũng chỉ ra một số hạn chế trong công tác quản lý hoạt động cho thuê lại lao động. Cụ thể, việc thực hiện chế độ tổng hợp, báo cáo định kỳ và đột xuất còn chậm so với quy định; năm 2025 chỉ có 146 trong tổng số 183 doanh nghiệp gửi báo cáo định kỳ đến Sở Nội vụ, đồng nghĩa với 37 doanh nghiệp không thực hiện chế độ báo cáo theo quy định. Bên cạnh đó, một doanh nghiệp hoạt động trong khu công nghiệp chưa gửi báo cáo Ban Quản lý theo quy định.
Trong lĩnh vực đăng ký nội quy lao động, việc theo dõi, cập nhật và quản lý dữ liệu tại các cơ quan chuyên môn chưa được thực hiện đầy đủ. Tại thời điểm kiểm tra, Đoàn kiểm tra không ghi nhận được số liệu đầy đủ về số cơ quan, doanh nghiệp thuộc diện phải đăng ký nội quy lao động cũng như số đơn vị đã thực hiện đăng ký.
Mặc dù đã được cơ quan chức năng thẩm định, một số nội quy lao động vẫn chưa đầy đủ các nội dung theo quy định hoặc có nội dung chưa phù hợp với quy định của pháp luật lao động. Ngoài ra, vẫn còn một số cơ quan, doanh nghiệp chưa thực hiện đăng ký nội quy lao động hoặc không đăng ký lại sau khi được yêu cầu sửa đổi, bổ sung.
Đối với hoạt động cấp phép cho thuê lại lao động, Đoàn kiểm tra xác định trách nhiệm của UBND Thành phố Hồ Chí Minh trong việc để xảy ra tình trạng một số hồ sơ giải quyết quá thời hạn quy định.
Trách nhiệm đối với việc chậm thực hiện chế độ báo cáo được xác định thuộc Sở Nội vụ; trách nhiệm trong việc không thực hiện chế độ thông báo liên quan đến tiền ký quỹ thuộc Ngân hàng Nam Á - Chi nhánh Bình Dương; trong khi việc không thực hiện chế độ báo cáo định kỳ thuộc trách nhiệm của các doanh nghiệp hoạt động cho thuê lại lao động.
Đối với các tồn tại trong công tác đăng ký nội quy lao động, trách nhiệm được xác định thuộc Sở Nội vụ, Ban Quản lý các Khu chế xuất và công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh, UBND phường Sài Gòn, UBND phường Tân Sơn Hòa và các doanh nghiệp liên quan.
Đáng lưu ý, Bộ Nội vụ cũng xác định trách nhiệm trực tiếp của Trưởng đoàn và các thành viên Đoàn giám sát của Sở Nội vụ cũng như Trưởng đoàn, thành viên Đoàn kiểm tra của Ban Quản lý các Khu chế xuất và công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh do phát hiện doanh nghiệp vi phạm nhưng không lập biên bản vi phạm hành chính để chuyển cơ quan có thẩm quyền xử lý theo quy định.
Bộ Nội vụ đã kiến nghị nhiều giải pháp nhằm khắc phục những hạn chế và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực lao động. Đối với Sở Nội vụ Thành phố Hồ Chí Minh, Bộ yêu cầu đôn đốc các doanh nghiệp thực hiện đầy đủ chế độ báo cáo định kỳ và đột xuất về hoạt động cho thuê lại lao động; đồng thời có biện pháp xử lý nghiêm đối với 37 doanh nghiệp không thực hiện báo cáo theo quy định trong năm 2025.
Sở cũng được yêu cầu tăng cường kiểm tra các doanh nghiệp chưa đăng ký nội quy lao động hoặc chưa thực hiện đăng ký lại sau khi có yêu cầu sửa đổi, bổ sung; kiểm tra trách nhiệm của Ngân hàng Nam Á - Chi nhánh Bình Dương trong việc không thực hiện chế độ thông báo theo quy định; đồng thời yêu cầu các trưởng đoàn, thành viên đoàn giám sát nghiêm túc rút kinh nghiệm trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.
Đối với Ban Quản lý các Khu chế xuất và công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh, Bộ Nội vụ yêu cầu tăng cường công tác kiểm tra, hoàn thiện việc quản lý dữ liệu về đăng ký nội quy lao động, yêu cầu doanh nghiệp thực hiện đúng chế độ báo cáo và nghiêm túc rút kinh nghiệm đối với các đoàn kiểm tra chưa thực hiện đầy đủ quy trình xử lý vi phạm hành chính.
UBND các phường Sài Gòn và Tân Sơn Hòa được yêu cầu rà soát, yêu cầu các doanh nghiệp sửa đổi, bổ sung và đăng ký lại nội quy lao động theo đúng quy định; đồng thời tăng cường kiểm tra, cập nhật và quản lý dữ liệu các doanh nghiệp thuộc diện phải đăng ký nội quy lao động trên địa bàn.
Bộ Nội vụ cũng kiến nghị Chủ tịch UBND Thành phố Hồ Chí Minh tiếp tục chỉ đạo tăng cường công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động cho thuê lại lao động và đăng ký nội quy lao động; nâng cao chất lượng công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật lao động đến doanh nghiệp và người lao động; bảo đảm việc giải quyết các thủ tục cấp, cấp lại, gia hạn, thu hồi giấy phép hoạt động cho thuê lại lao động đúng thời hạn theo quy định; đồng thời chỉ đạo các cơ quan, đơn vị liên quan nghiêm túc thực hiện đầy đủ các kiến nghị của Đoàn kiểm tra.
