Bộ Tài chính cho biết, ngày 31/1/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 50/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Nghị quyết số 254/2025/QH15 của Quốc hội về các cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Đất đai liên quan đến tiền sử dụng đất, tiền thuê đất. Một trong những nội dung quan trọng của Nghị định là quy định việc tính hoặc tính lại, thu và nộp tiền sử dụng đất đối với trường hợp hộ gia đình, cá nhân được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép chuyển mục đích sử dụng đất từ đất vườn, ao hoặc đất nông nghiệp trong cùng thửa đất có đất ở sang đất ở.
Nhưng thời gian qua, Bộ Tài chính nhận được nhiều phản ánh về những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện. Theo phản ánh, một trong những nguyên nhân dẫn đến chậm trễ là do một số địa phương chưa ban hành hoặc chưa hoàn thiện các thủ tục hành chính cần thiết để thực hiện việc tính và thu tiền sử dụng đất theo quy định mới.
Bộ Tài chính khẳng định, hệ thống pháp luật hiện hành đã quy định đầy đủ cơ sở pháp lý để thực hiện việc tính, tính lại và thu nộp tiền sử dụng đất đối với các trường hợp nêu trên, bao gồm cả các quy định xử lý chuyển tiếp.
Theo đó, Nghị quyết số 254/2025/QH15 đã quy định cơ chế xử lý đối với các trường hợp hộ gia đình, cá nhân đã được cơ quan có thẩm quyền cho phép chuyển mục đích sử dụng đất trước đó. Đối với trường hợp chưa nộp tiền sử dụng đất theo thông báo của cơ quan thuế, cơ quan thuế có trách nhiệm tính lại số tiền phải nộp theo quy định mới và điều chỉnh thông báo nghĩa vụ tài chính. Đối với trường hợp đã nộp tiền sử dụng đất, người sử dụng đất được quyền đề nghị cơ quan thuế tính lại số tiền phải nộp. Nếu số tiền sau khi tính lại thấp hơn số đã nộp thì phần chênh lệch được hoàn trả hoặc bù trừ theo quy định của pháp luật về quản lý thuế và ngân sách nhà nước.
Nghị quyết cũng quy định mức thu tiền sử dụng đất ưu đãi đối với trường hợp chuyển mục đích sử dụng từ đất vườn, ao, đất nông nghiệp trong cùng thửa đất có đất ở sang đất ở. Theo đó, người sử dụng đất chỉ phải nộp 30% phần chênh lệch giữa tiền sử dụng đất tính theo giá đất ở và giá đất nông nghiệp đối với diện tích trong hạn mức giao đất ở; 50% đối với phần diện tích vượt hạn mức nhưng không quá một lần hạn mức giao đất ở; và 100% đối với phần diện tích vượt quá một lần hạn mức giao đất ở. Chính sách này chỉ được áp dụng một lần đối với mỗi hộ gia đình, cá nhân trên một thửa đất.
Để hướng dẫn thực hiện các quy định nêu trên, Chính phủ đã quy định chi tiết tại Điều 6 và khoản 2 Điều 12 của Nghị định số 50/2026/NĐ-CP. Đồng thời, ngay từ tháng 2/2026, Bộ Tài chính đã có văn bản đề nghị các địa phương triển khai đầy đủ các nhiệm vụ được giao, trong đó yêu cầu xây dựng quy trình luân chuyển hồ sơ xác định nghĩa vụ tài chính về đất đai và ban hành các quy định về trình tự, thủ tục hành chính phù hợp với quy định pháp luật cũng như điều kiện thực tế của từng địa phương.
Ngày 28/4/2026, Bộ Tài chính đã ban hành Quyết định số 1037/QĐ-BTC công bố thủ tục hành chính mới về trình tự, thủ tục tính hoặc tính lại tiền sử dụng đất theo các quy định tại Nghị định số 50/2026/NĐ-CP.
Bộ Tài chính đề nghị UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương khẩn trương rà soát, xây dựng và ban hành đầy đủ quy định về quy trình luân chuyển hồ sơ xác định nghĩa vụ tài chính về đất đai cũng như các thủ tục hành chính liên quan. Đối với những địa phương đã ban hành quy định nhưng chưa bao quát hết các trường hợp phát sinh trong thực tế thì cần tiếp tục rà soát, bổ sung để bảo đảm có đầy đủ cơ sở pháp lý cho việc tổ chức thực hiện.
Ngoài ra, các địa phương cần chỉ đạo quyết liệt các cơ quan chức năng đẩy nhanh việc tính, thu và nộp tiền sử dụng đất, đặc biệt là việc tính hoặc tính lại tiền sử dụng đất đối với các trường hợp chuyển mục đích sử dụng từ đất vườn, ao, đất nông nghiệp trong cùng thửa đất có đất ở sang đất ở theo đúng quy định của Nghị quyết số 254/2025/QH15 và Nghị định số 50/2026/NĐ-CP.
Theo Bộ Tài chính việc triển khai kịp thời, đầy đủ các quy định mới không chỉ góp phần tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện Luật Đất đai mà còn bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về đất đai và nghĩa vụ tài chính liên quan đến đất đai trên địa bàn các địa phương.
