Theo Thanh tra Chính phủ, công tác quản lý Nhà nước về phòng, chống lãng phí trong quản lý, sử dụng cơ sở nhà, đất còn một số tồn tại, hạn chế. Một số cơ sở nhà, đất chưa hoàn thiện hồ sơ pháp lý; một số xã chưa hoàn thiện hồ sơ địa chính để quản lý đất công ích. Có địa phương chưa thực hiện đăng ký vào hồ sơ địa chính đối với đất chưa sử dụng theo quy định.
Đáng chú ý, UBND tỉnh Quảng Ngãi trước sắp xếp và UBND tỉnh Kon Tum chưa cập nhật đầy đủ dữ liệu về các cơ sở nhà, đất vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về tài sản công theo quy định.
Trong quản lý, vận hành nhà thuộc sở hữu Nhà nước, tình trạng nợ đọng tiền thuê nhà kéo dài nhiều năm vẫn xảy ra. Một số cơ sở nhà thuộc sở hữu Nhà nước chưa có hợp đồng cho thuê; có hợp đồng đã hết hạn nhưng chưa được gia hạn; người thuê chưa trả lại nhà hoặc chưa thanh toán đầy đủ tiền thuê.
Kết luận thanh tra cũng chỉ rõ những hạn chế trong việc sắp xếp lại, xử lý cơ sở nhà, đất khi thực hiện sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy. Một số cơ sở nhà, đất chưa được cơ quan, tổ chức, đơn vị quản lý, sử dụng thực hiện kê khai, báo cáo để cơ quan có thẩm quyền kiểm tra, lập và phê duyệt phương án sắp xếp, xử lý. Có cơ sở được sắp xếp theo hình thức điều chuyển nhưng chậm ban hành quyết định điều chuyển. Một số cơ sở được xác định thu hồi nhưng chậm hoàn thành thủ tục thu hồi.
Đáng chú ý, một số cơ sở đã được phê duyệt phương án đấu giá tài sản trên đất, chuyển nhượng quyền sử dụng đất nhưng chậm triển khai. Có địa phương quản lý đất quy hoạch là đất thương mại, dịch vụ nhưng chưa đưa đất vào sử dụng hiệu quả; một số cơ sở nhà, đất chậm đưa vào sử dụng theo phương án sắp xếp đã được phê duyệt.
Thanh tra Chính phủ còn chỉ ra tình trạng một số trường học cũ bị bỏ trống, không sử dụng nhưng chậm được xử lý; một số trụ sở làm việc, cơ sở hoạt động sự nghiệp mới chưa được đưa vào sử dụng.
Tại thành phố Kon Tum (cũ), UBND thành phố còn chậm xử lý theo thẩm quyền, chậm báo cáo cơ quan Nhà nước có thẩm quyền đối với một số cơ sở nhà, đất gặp khó khăn, vướng mắc, có nguy cơ chậm tiến độ.
27 cơ sở nhà, đất bỏ trống
Đối với 12 cơ quan, tổ chức, đơn vị được thanh tra trực tiếp, Thanh tra Chính phủ xác định một số cơ sở nhà, đất chưa hoàn thiện hồ sơ pháp lý. Đáng chú ý, có 27 cơ sở nhà, đất bỏ trống. Trong đó, nhiều cơ sở giáo dục, trụ sở, cơ sở sự nghiệp không còn nhu cầu sử dụng.
Kết luận thanh tra xác định việc này vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản công và đất đai.
Ngoài ra, có 6 cơ sở nhà, đất đã được phê duyệt phương án sắp xếp lại, xử lý theo phương án thu hồi nhưng chưa hoàn thành thủ tục thu hồi; 1 cơ sở được phê duyệt phương án điều chuyển nhưng chưa hoàn thành thủ tục. Có 4 cơ sở nhà, đất đã được phê duyệt phương án đấu giá tài sản trên đất, chuyển nhượng quyền sử dụng đất nhưng chậm triển khai thực hiện.
Kiến nghị rà soát, xử lý việc miễn tiền thuê đất không đúng quy định
Trong công tác xác định nghĩa vụ tài chính, Thanh tra Chính phủ xác định UBND tỉnh Quảng Ngãi ban hành Quyết định số 547/QĐ-UBND ngày 30/6/2025 miễn tiền thuê đất cho Công ty Cổ phần Lọc hóa dầu Bình Sơn đối với diện tích 367.969 m² để thực hiện Dự án Nâng cấp, mở rộng Nhà máy lọc dầu Dung Quất. Tuy nhiên, theo kết luận thanh tra, dự án không đủ điều kiện miễn tiền thuê đất theo quy định.
Ban Quản lý các cảng cá chưa nộp tiền thuê đất vào ngân sách Nhà nước số tiền 7,527 tỷ đồng và 972,5 triệu đồng tiền phạt chậm nộp, tính từ năm 2017 đến thời điểm thanh tra.
Thanh tra Chính phủ kiến nghị rà soát, xử lý việc miễn tiền thuê đất không đúng quy định đối với Dự án Nâng cấp, mở rộng Nhà máy lọc dầu Dung Quất; đồng thời xử lý dứt điểm số tiền thuê đất và tiền phạt chậm nộp nêu trên, bảo đảm thu đúng, thu đủ, không để thất thoát ngân sách Nhà nước.
Kiến nghị xử lý dứt điểm các cơ sở bỏ trống, sử dụng kém hiệu quả
Qua kết luận, Tổng Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo UBND tỉnh, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi tổ chức kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm để xử lý hoặc kiến nghị xử lý theo quy định đối với các cơ quan, tổ chức, đơn vị, tập thể, cá nhân liên quan. Đồng thời, rà soát, lập và hoàn thiện phương án sắp xếp, xử lý các cơ sở nhà, đất thuộc phạm vi quản lý; xử lý dứt điểm các cơ sở bỏ trống, sử dụng kém hiệu quả, không đúng mục đích; tăng cường thanh tra, kiểm tra việc quản lý, sử dụng các cơ sở nhà, đất công, tránh thất thoát, lãng phí.
Đối với các cơ sở nhà, đất bỏ trống, không được sử dụng trong thời gian dài, Thanh tra Chính phủ yêu cầu xác định rõ nguyên nhân, trách nhiệm, hậu quả; xử lý nghiêm vi phạm, sai phạm theo quy định pháp luật, đồng thời có phương án, biện pháp sớm đưa cơ sở nhà, đất vào khai thác, sử dụng.
Đối với các khoản thu, Thanh tra Chính phủ yêu cầu rà soát, xử lý việc miễn tiền thuê đất không đúng quy định đối với Dự án Nâng cấp, mở rộng Nhà máy lọc dầu Dung Quất; đồng thời xử lý dứt điểm số tiền 7,527 tỷ đồng tiền thuê đất chưa nộp và 972,5 triệu đồng tiền phạt chậm nộp của Ban Quản lý các cảng cá tỉnh Quảng Ngãi, bảo đảm thu đúng, thu đủ, không để thất thoát ngân sách Nhà nước.
Thanh tra Chính phủ cũng yêu cầu các cơ quan có thẩm quyền rà soát từng hành vi vi phạm đã được chỉ ra trong Kết luận thanh tra, xác định rõ thời điểm vi phạm, chủ thể vi phạm và quy định pháp luật để xem xét xử phạt vi phạm hành chính, áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định.
Trường hợp trong quá trình thực hiện Kết luận thanh tra phát hiện có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự thì chuyển cơ quan chức năng xem xét, xử lý theo quy định.
