Theo báo cáo của Ủy ban nhân dân xã Đồng Xuân, ngày 13/10, trong quá trình hoạt động tại khu vực Núi Một - Triều Sơn, Công ty Trách nhiệm hữu hạn Khoáng sản và Tổng hợp Đoàn Hân phát hiện một hiện vật có hình dáng thuyền độc mộc ở độ sâu khoảng 10 m dưới lòng sông Kỳ Lộ. Hiện vật có chiều dài 8,66 m, chiều rộng 49 cm, chiều cao 75 cm, thành dày khoảng 6 cm và còn nguyên vẹn.
Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch giao Bảo tàng Phú Yên chủ trì, phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan và Ủy ban nhân dân xã Đồng Xuân tổ chức kiểm tra, nghiên cứu, xác định đặc điểm, tính chất, niên đại và giá trị của hiện vật có hình dáng thuyền độc mộc; hoàn thiện hồ sơ theo quy định hiện hành. Trên cơ sở kết quả kiểm tra, các cơ quan liên quan nghiên cứu, hướng dẫn Ủy ban nhân dân xã phương án và quy trình xử lý, bảo quản, lưu giữ hiện vật phù hợp với tính chất, tình trạng của hiện vật và quy định pháp luật.
Ông Nguyễn Hữu An, Giám đốc Bảo tàng Phú Yên cho biết, đơn vị đã phối hợp với các cơ quan chức năng thành lập hội đồng khảo sát, giám định hiện vật nghi là thuyền độc mộc. Các bước đang được thực hiện theo quy định, hiện vẫn chưa xác định được niên đại của hiện vật. Việc xác định niên đại không thể chỉ dựa vào quan sát bằng mắt thường mà phải sử dụng các phương pháp khoa học, trong đó có phương pháp phân tích đồng vị phóng xạ. Hiện tại, Bảo tàng Phú Yên có hiện vật thuyền độc mộc, tuy nhiên, loại hình này khác với hiện vật vừa được phát hiện tại xã Đồng Xuân.
Phòng Văn hóa - Xã hội và Trung tâm Cung ứng dịch vụ sự nghiệp công xã Đồng Xuân đã phối hợp với Bảo tàng Phú Yên đến hiện trường làm việc với Công ty Trách nhiệm hữu hạn Khoáng sản và Tổng hợp Đoàn Hân. Hiện vật được đưa về Nhà thi đấu đa năng Đồng Xuân để vệ sinh, bảo quản tạm thời trong thời gian chờ cơ quan chuyên môn xác định chất liệu, niên đại, giá trị lịch sử, văn hóa và phân loại theo quy định của pháp luật về di sản văn hóa.
Ủy ban nhân dân xã Đồng Xuân đã đề nghị Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch chỉ đạo cơ quan chuyên môn phối hợp với xã kiểm tra, ghi nhận tình trạng thực tế và các đặc điểm nhận dạng của hiện vật; hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ về quá trình phát hiện, di chuyển, tiếp nhận và bảo quản hiện vật; đồng thời bổ sung các tài liệu, hình ảnh liên quan làm cơ sở phục vụ công tác giám định và xử lý theo quy định.
Ngoài ra, xã Đồng Xuân mong muốn hiện vật được xem xét lưu giữ tại địa phương nhằm góp phần tìm hiểu, bảo tồn những dấu tích có thể phản ánh đời sống, sinh kế và quá trình hình thành, phát triển của địa phương gắn với dòng sông Kỳ Lộ. Việc lưu giữ hiện vật tại địa phương nếu đáp ứng các điều kiện theo quy định, sẽ góp phần phục vụ công tác nghiên cứu, tìm hiểu lịch sử địa phương, giáo dục truyền thống và phát huy các giá trị lịch sử, văn hóa sau khi được cơ quan chuyên môn xác định.
