Theo trang tin Turkiye Today, tại một khu cộng đồng dân cư nhỏ ở ngoại ô thành phố Hudiksvall (Thụy Điển), các cư dân khi trở về nhà thường cắm xe điện vào bộ sạc. Tuy nhiên, mục đích không phải để nạp điện cho xe mà là cung cấp điện cho chính ngôi nhà của họ. Hệ thống truyền tải điện hai chiều đang được triển khai tại khu dân cư gồm tám hộ dân này giúp giảm đáng kể chi phí điện sinh hoạt. Các xe điện được kết nối với trạm sạc đặt gần gara của những căn hộ nằm trong các dãy nhà gỗ màu đỏ đặc trưng của Thụy Điển.
Ông Filip Kiltorp, 33 tuổi, cho biết gia đình ông sử dụng nguồn điện từ pin xe vào những thời điểm nhu cầu tiêu thụ điện tăng cao. Theo ông, chi phí điện tại khu dân cư này thấp hơn đáng kể so với nhiều gia đình khác dù mức sử dụng điện tương đương.
Thông thường, xe điện khi không vận hành vẫn còn lượng điện đáng kể được lưu trữ trong pin. Với công nghệ sạc hai chiều, nguồn điện này có thể được truyền ngược trở lại hệ thống điện của khu dân cư để vận hành các thiết bị gia dụng và các nhu cầu khác.
Phần mềm điều khiển sẽ tự động sạc đầy pin xe trong những khung giờ thấp điểm khi nhu cầu điện thấp. Đến giờ cao điểm hoặc khi xảy ra sự cố mất điện, hệ thống sẽ chuyển hướng dòng điện từ pin xe trở lại lưới điện của nhà.
Ông Klas Boman, người phụ trách dự án, cho biết giải pháp này không chỉ giúp ổn định lưới điện mà còn giảm chi phí năng lượng cho các hộ dân. Ngoài việc sử dụng xe điện như nguồn lưu trữ năng lượng di động, khu dân cư còn được trang bị máy bơm nhiệt dùng chung, hệ thống pin Mặt Trời trên mái nhà và các bộ lưu trữ điện cố định để tích trữ lượng điện dư thừa từ năng lượng tái tạo.
Theo ông Kiltorp, nhờ kết hợp nhiều giải pháp, khu dân cư hiện gần như có thể tự chủ về năng lượng.
Dự án thí điểm là sự hợp tác giữa hiệp hội nhà ở BRF Stenberg, hãng sản xuất ô tô Volkswagen và công ty năng lượng Vattenfall của Thụy Điển. Mục tiêu là chứng minh tính khả thi của công nghệ xe nối lưới điện (Vehicle-to-Grid - V2G), cho phép xe điện đang đỗ có thể xả điện trở lại hệ thống điện.
Ông Boman cho biết nhóm thực hiện kỳ vọng dự án sẽ trở thành mô hình tham khảo cho các cộng đồng dân cư khác.
Không chỉ được thử nghiệm tại các khu dân cư, công nghệ V2G hiện cũng đang được triển khai tại các trường đại học, tòa nhà lớn và doanh nghiệp tại Thụy Điển.
Tại Đại học Gavle ở miền Trung Thụy Điển, các nhà nghiên cứu từng mô phỏng một sự cố mất điện ngay trong lúc diễn ra bài phát biểu của Bộ trưởng Giáo dục để minh họa khả năng vận hành của công nghệ này. Một chiếc xe điện được kết nối với hệ thống và đã cung cấp đủ điện để duy trì hoạt động của toàn bộ khuôn viên trường trong nhiều giờ.
Ông Nicholas Etherden, giảng viên và nhà nghiên cứu về hệ thống năng lượng tại trường, gọi xe điện là những “cục pin di động”. Theo ông, ô tô chỉ hoạt động khoảng 5% thời gian, còn lại phần lớn thời gian đỗ trong bãi xe. Nếu được kết nối với lưới điện, hàng triệu xe điện có thể trở thành nguồn năng lượng dự phòng đáng kể, góp phần đáp ứng nhu cầu điện trong những giờ cao điểm.
Theo các chuyên gia, pin của một chiếc xe điện trung bình có thể đáp ứng nhu cầu điện của một gia đình trong khoảng từ 5 đến 7 ngày. Điều này cho thấy tiềm năng lớn của công nghệ V2G trong việc hỗ trợ hệ thống điện và tăng cường sử dụng năng lượng tái tạo.
Tuy nhiên, việc triển khai rộng rãi công nghệ này vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Một trong những điều kiện tiên quyết là tỷ lệ xe điện trong tổng số phương tiện giao thông phải đủ lớn. Hiện Thụy Điển vẫn chưa đạt mức phổ cập xe điện như các nước láng giềng Na Uy hay Đan Mạch.
Giáo sư Lina Bertling Tjernberg thuộc Viện Công nghệ Hoàng gia Stockholm cho rằng các thủ tục hành chính phức tạp cùng sự thận trọng của ngành công nghiệp ô tô đang làm chậm quá trình mở rộng công nghệ này, dù giải pháp đã sẵn sàng từ nhiều năm nay.
Theo bà, bước đi quan trọng tiếp theo là trang bị khả năng sạc hai chiều cho tất cả các mẫu xe điện mới. Bà cũng cho rằng các chính sách khuyến khích phát triển công nghệ này cần được duy trì ổn định hơn để tạo động lực cho doanh nghiệp và người tiêu dùng.
Một số chuyên gia và người sử dụng vẫn bày tỏ lo ngại về khả năng pin xe bị hao mòn nhanh hơn khi thường xuyên tham gia cung cấp điện cho lưới điện. Tuy nhiên, bà Bertling Tjernberg cho biết vấn đề này cần được nghiên cứu thêm và những dữ liệu hiện có cho thấy tuổi thọ pin xe điện đang cao hơn dự đoán trước đây.
| Mô hình V2G tại Thụy Điển cho thấy giá trị của xe điện có thể được mở rộng khi phương tiện, hạ tầng sạc và hệ thống điện được kết nối thành một hệ thống thống nhất. Với Việt Nam, khi số lượng xe điện tiếp tục tăng, đây là một hướng tham khảo cho việc nghiên cứu, ứng dụng các công nghệ quản lý năng lượng và hạ tầng sạc thông minh, qua đó nâng cao hiệu quả sử dụng điện và khai thác tốt hơn các nguồn năng lượng tái tạo. Theo tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW và Thông báo 24-TB/CQTTBCĐ, việc thúc đẩy khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo cần gắn với nhu cầu thực tiễn, phát huy vai trò của doanh nghiệp và tăng cường liên kết giữa các chủ thể trong nghiên cứu, ứng dụng và phát triển sản phẩm công nghệ. Trong lĩnh vực xe điện, cách tiếp cận này có thể tạo điều kiện để doanh nghiệp sản xuất phương tiện, đơn vị năng lượng và các nhà phát triển hạ tầng cùng nghiên cứu, thử nghiệm và hoàn thiện các giải pháp phù hợp với điều kiện Việt Nam. |
