Tháng 8 vừa qua, Bộ Nông nghiệp, Thủy sản và Lâm nghiệp Australia đã cử đoàn chuyên gia sang Việt Nam kiểm tra, đánh giá một số vùng trồng và cơ sở đóng gói bưởi đã được cấp mã số xuất khẩu sang thị trường này tại Thành phố Hồ Chí Minh, Vĩnh Long và Cần Thơ.
Qua kiểm tra, bên cạnh những kết quả đạt được, đoàn chuyên gia Australia đã chỉ ra một số tồn tại cần khẩn trương khắc phục. Tại các vùng trồng, một số hộ nông dân chưa thực hiện đầy đủ các yêu cầu đối với bưởi tươi xuất khẩu, chưa nắm vững các điều kiện kiểm soát sinh vật gây hại theo yêu cầu của thị trường Australia. Đoàn chuyên gia cũng ghi nhận một số hạn chế trong công tác kiểm tra, giám sát và truy xuất nguồn gốc.
Theo ông Nghiêm Quang Tuấn, để khẩn trương khắc phục các tồn tại, bảo đảm thực hiện đầy đủ yêu cầu của Australia và tạo cơ sở khôi phục hoạt động xuất khẩu bưởi tươi, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật đã yêu cầu các địa phương triển khai ngay nhiều nhiệm vụ.
Các địa phương phải rà soát toàn bộ vùng trồng, cơ sở đóng gói bưởi đã được cấp mã số xuất khẩu sang Australia; tổ chức kiểm tra, đánh giá từng vùng trồng, cơ sở đóng gói theo đầy đủ các yêu cầu trong điều kiện nhập khẩu của Australia.
Cán bộ thực hiện kiểm tra, đánh giá phải có chuyên môn và nắm vững yêu cầu của thị trường Australia cũng như các biện pháp quản lý. Việc kiểm tra cần tập trung đánh giá thực tế khả năng duy trì điều kiện tại vùng trồng, cơ sở đóng gói, bảo đảm kết quả phản ánh đầy đủ, chính xác mức độ tuân thủ.
Cục cũng yêu cầu chủ mã số xây dựng và thực hiện biện pháp khắc phục đối với những nội dung chưa đáp ứng yêu cầu; tổ chức kiểm tra, đánh giá lại sau khi hoàn thành khắc phục. Chỉ xác nhận vùng trồng, cơ sở đóng gói đáp ứng yêu cầu sau khi các tồn tại được khắc phục đầy đủ.
Đối với các mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói không đáp ứng yêu cầu của thị trường Australia, địa phương phải chủ động tạm dừng hoạt động xuất khẩu theo quy định tại Điều 11 Nghị định số 38/2026/NĐ-CP ngày 24/1/2026.
Cùng với việc rà soát, khắc phục, các địa phương được yêu cầu tăng cường tập huấn, hướng dẫn cho cán bộ kỹ thuật, chủ vùng trồng, cơ sở đóng gói và các tổ chức, cá nhân liên quan về yêu cầu của Australia.
Các nội dung cần đặc biệt lưu ý gồm quản lý, giám sát sinh vật gây hại; phương pháp đặt bẫy, mật độ bẫy, thời gian thay bẫy và tần suất kiểm tra; ghi chép, lưu trữ hồ sơ; truy xuất nguồn gốc; lựa chọn, loại bỏ quả có triệu chứng sâu bệnh; quy trình sơ chế, đóng gói và xử lý bằng chlorine.
Việc sử dụng biểu mẫu kiểm tra, giám sát, nhật ký sản xuất, theo dõi sinh vật gây hại và hồ sơ truy xuất nguồn gốc cũng cần được rà soát, thống nhất. Thông tin phải đầy đủ, chính xác, có sự liên kết và nhất quán giữa vùng trồng, cơ sở đóng gói và lô hàng xuất khẩu.
Các Chi cục Kiểm dịch thực vật vùng được yêu cầu tăng cường kiểm tra chặt chẽ nguồn gốc, mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói và tình trạng lô hàng, đặc biệt đối với các dấu hiệu, triệu chứng sinh vật gây hại mà phía Australia quan tâm.
Các Trung tâm Bảo vệ thực vật, Trung tâm Kiểm dịch thực vật sau nhập khẩu phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường và cơ quan chuyên môn tại địa phương hỗ trợ kỹ thuật, hướng dẫn vùng trồng, cơ sở đóng gói rà soát, khắc phục các tồn tại được đoàn chuyên gia Australia ghi nhận.
Các đơn vị này đồng thời tổ chức tập huấn, hướng dẫn về quản lý, giám sát sinh vật gây hại, truy xuất nguồn gốc, sơ chế, xử lý và đóng gói bưởi xuất khẩu, bảo đảm đáp ứng đầy đủ yêu cầu trong điều kiện nhập khẩu của Australia.
Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật cũng yêu cầu tăng cường tuyên truyền, phổ biến các quy định của Australia và yêu cầu về kiểm dịch thực vật, truy xuất nguồn gốc đối với bưởi tươi xuất khẩu sang thị trường này. Qua đó, từng bước hoàn thiện các điều kiện cần thiết, tạo cơ sở cho việc khôi phục hoạt động xuất khẩu bưởi Việt Nam sang Australia.
