Tỉnh Cà Mau đã tạo ra sự chuyển biến tích cực trong thực hiện IUU thông qua việc truyền thông. Đầu năm đến nay, đã có khoảng 8.000 lượt tin, bài, phóng sự, tin nhắn được triển khai; cùng với việc hơn 1.200 ngư dân ký cam kết không vi phạm ý thức tuân thủ pháp luật đã được nâng lên rõ rệt.
Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ và Bộ Nông nghiệp và Môi trường về tăng cường chống khai thác IUU, thời gian qua, Cà Mau đã triển khai đồng bộ nhiều biện pháp nhằm kiểm soát chặt chẽ đội tàu, truy vết và xử lý nghiêm vi phạm. Cùng đó, tỉnh Cà Mau cũng thực hiện tốt các quy chế phối hợp đã ký kết với các tỉnh ven biển và lực lượng chức năng để quản lý, kiểm soát tàu cá hoạt động ngoài tỉnh và tàu cá của tỉnh khác hoạt động trên địa bàn tỉnh; thành lập kênh chia sẻ, trao đổi thông tin giữa địa phương có liên quan để kịp thời ngăn chặn, xử lý trường hợp vi phạm khai thác IUU; thường xuyên tổ chức kiểm tra công tác chống khai thác IUU tại địa phương trọng điểm nghề cá.
Ông Lê Văn Sử, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau, cho biết, đến ngày 30/10/2025, toàn tỉnh có 5.230 tàu cá đang hoạt động; trong đó, 1.942 tàu có chiều dài lớn nhất từ 15 mét trở lên - nhóm phải bắt buộc lắp đặt thiết bị giám sát hành trình (VMS). Đáng chú ý, 100% tàu thuộc diện phải lắp đặt đã hoàn thành. Các trường hợp mất tín hiệu đều được cập nhật, truy vết và xử lý theo quy trình số hóa.
Ba cảng cá loại II (Sông Đốc, Rạch Gốc, Gành Hào) và một cảng loại III (Cái Đôi Vàm) được chỉ định phục vụ xác nhận, chứng nhận nguồn gốc thủy sản khai thác. Việc kiểm soát tàu ra, vào cảng được thực hiện 100%, kết nối dữ liệu qua phần mềm liên thông, giúp đối soát chính xác hoạt động xuất - nhập bến, hạn chế sai sót, gian lận.
Song song đó, việc tuyên truyền, phổ biến quy định pháp luật về chống khai thác IUU được đẩy mạnh, lan tỏa đến từng ngư dân, chủ tàu. Hơn 8.200 tin, bài và tin nhắn, 24 phóng sự truyền hình, 5.000 tờ gấp, 10.000 áp phích đã được phát hành. Hệ thống truyền thanh cơ sở phát đều đặn 2 lần/ngày các nội dung chống khai thác IUU. Các hình thức truyền thông phong phú đã góp phần nâng cao nhận thức, giúp ngư dân hiểu rõ trách nhiệm và hệ quả của hành vi vi phạm.
Ngư dân Bùi Văn Dũng ở xã Đất Mũi, một trong những người đã ký cam kết chia sẻ: "Mỗi khi tàu ra khơi, phải có giấy tờ đầy đủ, mình tuân thủ các yêu cầu của ngành chức năng để chung tay cùng cả nước gỡ thẻ vàng. Có như vậy ngư dân mới yên tâm sống với nghề biển”.
Ông Đặng Quốc Thùy, chủ một tàu cá ở xã Gành Hào (tỉnh Cà Mau) cho biết, bà con ngư dân hiện nay nhận thức rất rõ việc khai thác thủy sản ở vùng biển nước ngoài là vi phạm pháp luật, ảnh hưởng xấu đến ngành thủy sản cả nước.
Theo ông Đặng Quốc Thùy, việc các cơ quan chức năng đẩy mạnh tuyên truyền, lắp đặt pano, áp phích, phát tờ gấp pháp luật, giúp các chủ tàu cá, ngư dân đánh bắt thủy sản trên biển hiểu sâu hơn về những quy định của pháp luật, từ đó cùng nhau hướng đến mục tiêu tháo gỡ, cảnh báo thẻ vàng đối với lĩnh vực khai thác thủy sản Việt Nam.
Tại các cảng cá trên địa bàn tỉnh Cà Mau, lực lượng chức năng tổ chức trực 24/24 giờ để kiểm soát chặt chẽ tàu ra vào, đối chiếu danh sách thuyền viên và theo dõi thiết bị VMS trước khi tàu xuất bến. Những tàu chưa cập nhật đầy đủ dữ liệu khai thác hoặc mất kết nối VMS đều bị yêu cầu khắc phục ngay.
Tỉnh ưu tiên xử lý dứt điểm các trường hợp vi phạm cũ, đồng thời nâng cao công tác hậu kiểm trong chứng nhận nguồn gốc thủy sản - yêu cầu quan trọng khi xuất khẩu vào EU.
Theo ông Lê Văn Sử, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau thì Cà Mau đã phát hiện và xử lý hơn 470 vụ vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản với tổng số tiền hơn 10 tỷ đồng, trong đó có 43 vụ vi phạm ngắt kết nối VMS. Toàn bộ vụ việc được cập nhật vào phần mềm quản lý để đảm bảo theo dõi minh bạch.
Việc truy xuất nguồn gốc thủy sản cũng được thực hiện hiệu quả. 100% tàu từ 15 m trở lên đều khai báo điện tử trên hệ thống eCDT khi rời và cập cảng. Các hồ sơ xác nhận (SC) và chứng nhận (CC) nguồn gốc thủy sản đều được cấp đúng quy định, không có sai sót phải giải trình; trong đó, 805 giấy CC đã được cấp với tổng khối lượng hơn 11.400 tấn, riêng xuất khẩu sang EU chiếm hơn 7.880 tấn.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Lê Văn Sử khẳng định, tỉnh Cà Mau xác định công tác chống khai thác IUU là nhiệm vụ chính trị quan trọng, lâu dài. Sắp tới, tỉnh Cà Mau tiếp tục tập trung rà soát, truy vết, xử lý, số hóa toàn bộ tàu cá vi phạm, tàu cá nguy cơ cao, tàu cá sang bán tỉnh ngoài chưa làm thủ tục, đảm bảo có kết quả truy vết cuối cùng; hướng dẫn, hỗ trợ gia hạn giấy phép, thực hiện sang bán theo đúng quy định; hoàn thành cập nhật thông tin định danh các tàu cá còn lại; cập nhật đầy đủ, chính xác dữ liệu thông tin tàu cá vào Cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia (VNFishbase) và cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư VneID; chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, dữ liệu, minh chứng để làm việc với Đoàn thanh tra EC lần thứ 5…
Mới đây, tại buổi làm việc với Đảng ủy, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh để nghe báo cáo về tình hình hoạt động sau khi thành lập Ban Chỉ huy trực thuộc Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh và công tác phối hợp trong phòng, chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo, không theo quy định (IUU), Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Hồ Hải yêu cầu tuyệt đối không để xảy ra vi phạm khai thác IUU.
Bí thư Tỉnh ủy Cà Mau Nguyễn Hồ Hải yêu cầu tuyệt đối không để xảy ra vi phạm khai thác IUU, đặc biệt trên vùng biển nước ngoài, đồng thời phối hợp cùng các lực lượng quyết liệt tháo gỡ “thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu.
Với tinh thần chủ động và sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, sự đồng lòng của ngư dân và doanh nghiệp, Cà Mau đang từng bước củng cố niềm tin với EC, hướng tới mục tiêu sớm gỡ "thẻ vàng", giúp cho ngư dân bám trụ với nghề, làm giàu từ nghề và xây dựng hình ảnh nghề cá Việt Nam hiện đại, có trách nhiệm và bền vững.
