Kết nối dịch vụ để khai thác tiềm năng du lịch y tế Việt Nam

Ngày 30/9, báo Dân trí tổ chức tọa đàm “Khơi thông ‘mỏ vàng’ du lịch y tế”, với sự tham gia của đại diện Sở Du lịch TP Hồ Chí Minh và các chuyên gia y tế. Tại đây, các chuyên gia y tế đã đánh giá về tiềm năng cũng như điểm nghẽn trong y tế du lịch.

Theo số liệu thống kê của Bộ y tế, mỗi năm ước tính hơn 300.000 khách nước ngoài đến Việt Nam du lịch kết hợp sử dụng dịch vụ y tế. Tổng chi tiêu khoảng 1 - 2 tỷ USD, bao gồm khám chữa bệnh, lưu trú, đi lại và dịch vụ đi kèm.

Riêng tại TP Hồ Chí Minh, TS điều dưỡng Huỳnh Thị Phượng, nguyên Điều dưỡng trưởng Sở Y tế TP Hồ Chí Minh cho biết, thành phố có lợi thế và tiềm năng để khai thác du lịch y tế nhờ hệ thống bệnh viện công lập, tư nhân chất lượng cao, cùng mạng lưới hơn 11.000 phòng khám đa khoa, chuyên khoa.

Đáng chú ý, các lĩnh vực tim mạch, hỗ trợ sinh sản, phục hồi chức năng, y học cổ truyền kết hợp y học hiện đại đều có tiềm năng lớn. Trong đó, hỗ trợ sinh sản có lợi thế về năng lực chuyên môn ngày càng nâng cao và chi phí cạnh tranh với một số thị trường trong khu vực. Phục hồi chức năng, chăm sóc người cao tuổi phù hợp với mô hình điều trị kết hợp nghỉ dưỡng dài ngày.

Dưới góc độ quản lý, bà Vương Đình Nguyên Hằng, Phó trưởng phòng Quản lý cơ sở lưu trú, Sở Du lịch TP Hồ Chí Minh, cho rằng điểm nghẽn hiện nay là dịch vụ còn rời rạc, thiếu một hành trình hoàn chỉnh cho khách.

Theo bà Nguyên Hằng, Thành phố đã xây dựng cẩm nang du lịch y tế, các video giới thiệu sản phẩm, tổ chức chương trình kết nối giữa ngành du lịch và cơ sở y tế. Thành phố cũng phối hợp doanh nghiệp xây dựng hơn 30 chương trình du lịch y tế. Những hoạt động này từng bước kết nối dịch vụ chăm sóc sức khỏe với các chương trình du lịch, giúp khách tiếp cận thông tin và lựa chọn sản phẩm.

Tuy nhiên, nguồn nhân lực vừa có chuyên môn vừa đáp ứng yêu cầu ngoại ngữ còn hạn chế. Công tác truyền thông, quảng bá và một số vấn đề liên quan bảo hiểm cần tiếp tục tháo gỡ. Các khâu hỗ trợ phải được phối hợp để khách có hành trình thuận tiện từ tiếp cận thông tin đến sử dụng dịch vụ.

Theo bà Nguyên Hằng, một bệnh viện có dịch vụ tốt nhưng thiếu vận chuyển, lưu trú, lữ hành và hỗ trợ khách hàng vẫn chưa thể tạo ra sản phẩm hoàn chỉnh. Việc liên kết giữa các đơn vị lữ hành và bệnh viện sẽ giúp khách thuận tiện điều trị, trải nghiệm.

TS.BS Võ Tiến Huy, Giám đốc chuyên môn Bệnh viện Thẩm mỹ Kangnam cho biết, Việt Nam có cơ hội phát triển du lịch y tế, đặc biệt trong lĩnh vực thẩm mỹ. Chi phí cạnh tranh giúp thu hút khách, nhưng không thể bảo đảm sức hút lâu dài. Cơ sở y tế phải nâng chất lượng chuyên môn, hoàn thiện quy trình vận hành và chăm sóc sau điều trị. Thống kê cho thấy, lượng kiều bào trở về Việt Nam làm thẩm mỹ, nha khoa khá đáng kể. Ngoài chi phí, khách quan tâm tay nghề bác sĩ, sự phù hợp với đặc điểm người Việt và mức độ an toàn.

Theo ông Võ Tiến Huy, quy trình chăm sóc cần bắt đầu trước khi khách đến Việt Nam. Cơ sở y tế phải tư vấn từ xa, hướng dẫn chuẩn bị xét nghiệm, thăm khám kỹ, lựa chọn dịch vụ phù hợp và tổ chức theo dõi sau điều trị. Khách cần được hỗ trợ toàn diện. Khách quốc tế cần được chăm sóc vì chưa hiểu nhiều về Việt Nam.

Trong khi đó, theo bà Phượng, Việt Nam không nên phát triển du lịch y tế theo hướng giá rẻ mà tập trung vào thu hút dòng khách cao cấp. Để tiếp cận khách cao cấp, cơ sở y tế cần nâng cấp hạ tầng, không gian điều trị, dịch vụ và đội ngũ chăm sóc viên. Đối với các bệnh viện, thông tin về chất lượng chuyên môn, mức độ an toàn và chi phí cũng phải minh bạch để khách hàng dễ dàng chọn lựa.

Ngoài ra, an toàn, hiệu quả điều trị và kiểm soát nhiễm khuẩn là nền tảng tạo niềm tin. Các cơ sở tham gia cần đáp ứng đầy đủ tiêu chí chất lượng trong nước, đồng thời hướng tới chứng nhận quốc tế uy tín như JCI, ISO.

Về thủ tục nhập cảnh, bà Nguyên Hằng cho biết chính sách visa đã có nhiều cải tiến, cho phép khách quốc tế lưu trú tới 90 ngày. Tuy nhiên, khách du lịch y tế có nhu cầu khác khách thông thường. Theo bà Hằng, chưa nhất thiết xây dựng loại visa riêng nhưng trước mắt cần phối hợp ngành du lịch, y tế, xuất nhập cảnh và ngoại giao để tạo quy trình thông suốt từ xin visa, nhập cảnh đến điều trị, nghỉ dưỡng.

Ngoài ra, cũng cần thành lập “Liên minh du lịch y tế” để kết nối bệnh viện, phòng khám với hãng hàng không, khách sạn, doanh nghiệp lữ hành và dịch vụ hỗ trợ. Bởi ngành du lịch có tính liên kết cao và các mắt xích cũng cần phối hợp để hình thành hành trình đáp ứng nhu cầu của khách.

Còn theo ông Huy, xây dựng hệ sinh thái du lịch y tế là cần thiết. Người bệnh có thể nghỉ dưỡng, tham quan phù hợp trong thời gian nghỉ hậu phẫu hoặc chờ điều trị. Sự phối hợp giữa bệnh viện, lữ hành và cơ sở lưu trú giúp khách có trải nghiệm trọn vẹn hơn. Ông Huy cũng đề nghị chuẩn hóa tiêu chí người hành nghề phục vụ khách quốc tế. Việc đánh giá cần dựa trên năng lực chuyên môn và khả năng cập nhật kiến thức, không chỉ căn cứ bằng cấp.

Theo Sở Du lịch TP Hồ Chí Minh, tổ chức một chuỗi dịch vụ thống nhất, trong đó cơ sở y tế bảo đảm chuyên môn và chăm sóc người bệnh, còn các đơn vị du lịch hỗ trợ vận chuyển, lưu trú, nghỉ dưỡng. Việc phối hợp cần đáp ứng đặc thù của khách sử dụng dịch vụ y tế, đồng thời bảo đảm hoạt động tham quan phù hợp với quá trình điều trị, phục hồi. Khi chất lượng, nhân lực và dịch vụ được chuẩn hóa, du lịch y tế mới có thể khai thác tiềm năng theo hướng bền vững.