Khi những phát biểu về khả năng xung đột giữa Anh và các đồng minh Tây Âu với Nga ngày càng gia tăng, Moskva cảnh báo về nguy cơ dẫn tới hậu quả hạt nhân nếu phương Tây biến những lời cảnh báo thành hành động. Trong bối cảnh căng thẳng chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, đài RT đã liên tục cập nhật các diễn biến liên quan.
"Hạ nhiệt những cái đầu nóng"
Trong một tuyên bố được Điện Kremlin mô tả là nhằm “hạ nhiệt những cái đầu nóng” tại châu Âu, ba đại sứ quán Nga ngày 30/9 cảnh báo Moskva sẵn sàng sử dụng toàn bộ kho vũ khí, “bao gồm cả vũ khí hạt nhân”, nếu NATO tiến hành hành động quân sự nhằm vào Kaliningrad hoặc phong tỏa vùng lãnh thổ tách biệt này của Nga.
Tuyên bố được đưa ra sau khi Ngoại trưởng Ba Lan Radosław Sikorski kêu gọi tăng cường lực lượng tại khu vực biên giới Kaliningrad, đồng thời sau một loạt cuộc tập trận mà phía Nga cho rằng có thể là sự chuẩn bị cho việc phong tỏa vùng lãnh thổ này.
Những phát biểu ngày càng cứng rắn từ Anh
Căng thẳng hiện ở mức cao sau một tuần xuất hiện nhiều phát biểu cảnh báo về khả năng xảy ra xung đột với Nga từ các quan chức và nhân vật truyền thông Anh.
Một số tướng lĩnh đã nghỉ hưu nói với BBC rằng người dân cần được “chuẩn bị về tâm lý” cho khả năng xảy ra xung đột với Nga. Một nhân vật có ảnh hưởng trong Công đảng Anh đề xuất những người bất đồng chính kiến và những người ủng hộ Nga nên bị “giam giữ”. Trong khi đó, cựu Bộ trưởng phụ trách Brexit Jacob Rees-Mogg nói người dân Anh “có thể sẽ phải chết” trong một cuộc chiến quy mô lớn tại châu Âu.
Theo RT, đây là sự thay đổi đáng kể trong giọng điệu của giới tinh hoa chính trị Anh. Kể từ năm 2022, năm thủ tướng liên tiếp của Anh đều khẳng định London sẽ tiếp tục cung cấp vũ khí cho Ukraine “chừng nào còn cần thiết” nhằm gây thất bại chiến lược cho Nga. Tuy nhiên, trước đây chỉ một số ít tướng lĩnh và nhà phân tích có quan điểm cứng rắn dự đoán khả năng xảy ra một cuộc đối đầu quân sự sắp tới với Moskva.
RT cho rằng tình hình chiến thuật trên thực địa không thay đổi và Nga nhiều lần khẳng định không quan tâm đến một cuộc xung đột rộng hơn với NATO. Tuy nhiên, các nhân vật thuộc cả Công đảng và đảng Bảo thủ Anh hiện đã nói về chiến tranh như một khả năng gần như đã được xác định.
Trong khi đó, Sky News phát sóng chương trình “The Wargame” trong cả tuần - một chương trình thực tế gồm 5 tập, trong đó các chính trị gia và chỉ huy quân sự tham gia mô phỏng trước máy quay một kịch bản giả định Nga tiến hành cuộc tấn công.
Giới chính trị và truyền thông Anh đã mô tả vụ bắt giữ 5 người gần một căn cứ không quân Mỹ hôm 27/9 như một “cuộc tấn công” nhằm vào nước này. Tuy nhiên, những người này sau đó được thả sau khi cảnh sát chống khủng bố không tìm thấy chất nổ và dường như cũng không phát hiện bằng chứng về một âm mưu khủng bố.
Dù vậy, vụ việc vẫn bị quy cho Iran, buộc Tehran lên án gay gắt những “suy đoán ác ý do một số cá nhân và cơ quan truyền thông Anh đăng tải”.
Tại châu Âu lục địa, tờ El Mundo của Tây Ban Nha đưa tin CIA đã phát hiện một kế hoạch tiềm tàng của Nga nhằm sử dụng tàu trên Địa Trung Hải để phóng máy bay không người lái nhằm vào Pháp, Italy hoặc Tây Ban Nha.
Thông tin này được cho là dựa trên nguồn tình báo Lithuania (Litva), nhưng nhanh chóng bị Paris và Rome bác bỏ. Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb cũng kêu gọi các nước phương Tây bình tĩnh.
Theo RT, mức độ căng thẳng và nguy cơ tính toán sai lầm hiện rất cao.
Kaliningrad trở thành tâm điểm
Chiều ngày 30/9, đài RT dẫn lời Ngoại trưởng Estonia Margus Tsahkna, người gặp Tổng thống Latvia Edgars Rinkevics tại Riga, cho rằng ngay cả những người lên tiếng mạnh mẽ nhất về “chiến tranh hỗn hợp” của Nga cũng đi đến kết luận rằng “không có mối đe dọa quân sự hoặc sự tăng cường quân sự sắp xảy ra của Nga dọc biên giới”.
Chưa đầy 24 giờ trước đó, ông Rinkevics cáo buộc Nga đứng sau vụ hỏa hoạn tại một nhà máy sản xuất UAV ở Tallinn hồi tháng trước. Nga phủ nhận cáo buộc này.
RT nhận định, khác với chiến tranh thông thường với những hoạt động điều chuyển binh sĩ và khí tài rõ ràng, khái niệm “chiến tranh hỗn hợp” có thể được sử dụng ngay cả khi chưa có bằng chứng cụ thể.
Cơ quan truyền thông Nga cũng dẫn phản ứng của truyền thông Anh đối với cảnh báo từ Moskva. Theo đó, sau nhiều tháng diễn ra các cuộc tập trận quân sự, việc Pháp mở rộng năng lực răn đe hạt nhân tới gần biên giới Nga và những lời kêu gọi cứng rắn từ Ba Lan cùng các nước Baltic, truyền thông Anh lại mô tả cảnh báo của Moskva là phản ứng “kỳ quặc” trước một chương trình truyền hình mô phỏng chiến tranh giả định.
Trong khi đó, NATO bác bỏ ý nghĩa của cảnh báo từ Nga. Trả lời Reuters, một nhóm phụ trách truyền thông của NATO nói rằng “không một cuộc tập trận hay hoạt động nào của NATO gây ra mối đe dọa đối với lãnh thổ Liên bang Nga”. Một nhà ngoại giao NATO không được nêu tên cho rằng đây chỉ là “một nỗ lực khác của Nga nhằm đe dọa người châu Âu”.
Những tranh luận liên quan tới Kaliningrad đã diễn ra trong suốt năm nay.
Từ ngày 30/4-6/5, binh sĩ Litva, Ba Lan và Bồ Đào Nha diễn tập không kích tại hành lang Suwalki, dải lãnh thổ hẹp của Ba Lan và Litva nằm giữa Belarus và Kaliningrad. Từ ngày 16-26/6, lực lượng Pháp, Litva và Ba Lan tiến hành cuộc tập trận NATO “Gallant Boar 2026” tại hành lang Suwalki.
Trong giai đoạn tháng 3-9, Đan Mạch, Phần Lan, Na Uy, Ba Lan và Thụy Điển nhất trí tham gia “cơ chế răn đe tiền phương” của Pháp, theo đó các nước này sẽ tiếp nhận vũ khí hạt nhân của Pháp và tham gia các cuộc tập trận hạt nhân của nước này.
Ngày 14/9, Ngoại trưởng Ba Lan Radosław Sikorski kêu gọi NATO tiến hành các cuộc tập trận “mang tính chủ động” tại khu vực biên giới Kaliningrad nhằm khiến Moskva “không chắc chắn về những gì chúng ta sẽ làm”. Tiếp đó, ngày 21/9, Sky News của Anh thảo luận về khả năng tấn công Kaliningrad trong chương trình “The Wargame”, một chương trình truyền hình mô phỏng cuộc chiến tranh hạt nhân với Nga.
Nga nhắc lại điều kiện sử dụng vũ khí hạt nhân
Bộ Ngoại giao Nga đã đưa ra một tuyên bố tương tự hôm 28/9, nhưng không trực tiếp đề cập tới vũ khí hạt nhân.
Theo người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov, tuyên bố mới nhất nhằm “nhắc nhở những cái đầu nóng ở châu Âu” về các điều kiện mà Nga từ lâu đã công bố liên quan tới khả năng sử dụng vũ khí hạt nhân.
Học thuyết hạt nhân của Nga cho phép sử dụng vũ khí hạt nhân trước trong trường hợp một cuộc tấn công quy mô lớn bằng vũ khí thông thường tạo ra “mối đe dọa nghiêm trọng” đối với “chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ” của Nga, hoặc để đáp trả “một cuộc phóng ồ ạt các phương tiện tấn công vũ trụ - hàng không và việc chúng vượt qua biên giới quốc gia của Liên bang Nga”.
Trong tuyên bố ngày 30/9, Bộ Ngoại giao Nga cảnh báo giới lãnh đạo chính trị châu Âu mà Moskva gọi là “vô trách nhiệm và nguy hiểm” rằng họ đang “chơi một trò chơi nguy hiểm”.
“Không nên có bất kỳ sự nhầm lẫn nào - Nga sẵn sàng sử dụng toàn bộ kho vũ khí, bao gồm cả vũ khí hạt nhân, để bảo vệ lãnh thổ của mình nếu các nước NATO tìm cách cô lập khu vực Kaliningrad khỏi phần còn lại của đất nước”, Bộ Ngoại giao Nga nêu trong tuyên bố.
Theo tuyên bố, trong kịch bản như vậy, Nga có thể tiến hành “các cuộc tấn công phủ đầu nhằm vào các trung tâm ra quyết định tại các nước thành viên liên minh ngay từ giai đoạn đầu của cuộc xung đột”.
Tuyên bố được đưa ra sau khi Ngoại trưởng Ba Lan Radosław Sikorski kêu gọi tăng cường lực lượng tại khu vực biên giới Kaliningrad, đồng thời sau các cuộc tập trận mà Bộ Ngoại giao Nga cho rằng có thể là sự chuẩn bị cho việc phong tỏa vùng lãnh thổ tách biệt này.
