Phát biểu trong cuộc phỏng vấn với hãng thông tấn Kyodo, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi khẳng định Tehran chưa đóng cửa eo biển Hormuz và tuyến hàng hải này vẫn đang được duy trì hoạt động. Ông cho biết các cuộc tham vấn với phía Nhật Bản liên quan đến việc cho phép các tàu có liên quan đến nước này đi qua eo biển đã được khởi động, song không nêu chi tiết cụ thể.
Trước đó, giới chức Iran từng tuyên bố sẽ không cho phép các lô hàng dầu mỏ có liên quan đến Mỹ và các đồng minh đi qua tuyến đường chiến lược này, động thái làm dấy lên lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu.
Nhật Bản từ lâu duy trì quan hệ hữu nghị với Iran, song chính phủ nước này thường tránh đưa ra đánh giá trực tiếp về các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran. Lập trường chính thức của Tokyo tập trung vào việc ngăn chặn Iran phát triển vũ khí hạt nhân, đồng thời kêu gọi giải quyết căng thẳng thông qua biện pháp ngoại giao. Tuy nhiên, các nhà lãnh đạo Nhật Bản cũng đã lên tiếng chỉ trích các cuộc tấn công trả đũa của Iran nhằm vào các quốc gia vùng Vịnh.
Eo biển Hormuz có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với Nhật Bản khi khoảng 95% lượng dầu nhập khẩu của nước này đến từ Trung Đông và phần lớn được vận chuyển qua tuyến đường này. Việc đảm bảo lưu thông an toàn tại eo biển vì vậy có ý nghĩa sống còn đối với an ninh năng lượng của Tokyo.
Trong bối cảnh xung đột kéo dài sang tuần thứ tư tính đến ngày 21/3, giá dầu thế giới đã tăng mạnh, buộc Nhật Bản và một số quốc gia khác phải sử dụng nguồn dự trữ dầu chiến lược nhằm ổn định thị trường trong nước.
Liên quan đến nỗ lực quốc tế nhằm bảo đảm an ninh hàng hải, ngày 18/3, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã có cuộc gặp với Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi tại Washington, trong đó kêu gọi Tokyo tăng cường hỗ trợ, bao gồm khả năng tham gia bảo vệ tuyến hàng hải tại Eo biển Hormuz.
Sau cuộc gặp, bà Takaichi cho biết đã trao đổi với phía Mỹ về phạm vi hỗ trợ mà Nhật Bản có thể cung cấp theo khuôn khổ pháp lý hiện hành. Theo Hiến pháp hòa bình sau Chiến tranh thế giới thứ hai, vai trò quân sự của Nhật Bản ở nước ngoài bị hạn chế, song luật an ninh năm 2015 cho phép nước này sử dụng vũ lực trong trường hợp an ninh quốc gia bị đe dọa nghiêm trọng.
Ngoại trưởng Abbas Araghchi, người từng giữ cương vị đại sứ Iran tại Nhật Bản, bày tỏ kỳ vọng Tokyo có thể đóng vai trò tích cực trong việc thúc đẩy chấm dứt xung đột. Ông cho rằng Iran mong muốn chấm dứt chiến tranh trên cơ sở đạt được cam kết không tiếp tục bị tấn công, đồng thời nhận định Mỹ hiện chưa sẵn sàng nối lại các cuộc đàm phán.
