Theo hãng thông tấn Anadolu (Thổ Nhĩ Kỳ) ngày 12/10, phát biểu tại cuộc họp báo thường kỳ, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei cho biết Pakistan và Qatar tiếp tục đóng vai trò trung gian trong việc trao đổi thông điệp giữa Tehran và Washington
Ông Baghaei khẳng định: “Việc trao đổi thông điệp giữa Iran và Mỹ thông qua các bên trung gian vẫn đang tiếp diễn”.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran cho biết thêm: “Chúng tôi đang xem xét các đề xuất đàm phán của phía Mỹ. Các điều kiện tiên quyết của Iran phải được tuân thủ trong bất kỳ cuộc đàm phán nào”.
Theo ông Baghaei, Nga cũng tiếp tục đóng vai trò “mang tính xây dựng” đối với hồ sơ hạt nhân Iran, đồng thời nhắc đến sự tham gia của Moskva trong thỏa thuận hạt nhân năm 2015.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran cho rằng quan hệ giữa Iran và Nga dựa trên sự tin cậy lẫn nhau, và Tehran hoan nghênh những nỗ lực hỗ trợ từ các quốc gia hữu nghị.
Tuy nhiên, ông Baghaei nhấn mạnh rằng nếu xét về vai trò trung gian trực tiếp, vai trò trung gian giữa Iran và Mỹ vẫn do các quốc gia như Pakistan và Qatar đảm nhiệm.
Reuters ngày 12/10 cho biết thêm sau khi thỏa thuận ngừng bắn tạm thời hồi tháng 6 đổ vỡ và các cuộc tấn công tiếp tục diễn ra từng đợt, Iran đã đưa ra đề xuất của mình vào giữa tháng 9 và sau đó xác nhận đã nhận được phản hồi từ Mỹ.
Tuy nhiên, tiến trình này kể từ đó đã rơi vào bế tắc. Hôm 11/10, người đứng đầu cơ quan an ninh Iran cho rằng phản hồi của Washington chưa đáp ứng đầy đủ bảy điều kiện của Tehran để mở lại eo biển Hormuz và nối lại đàm phán.
Một trong những bất đồng trọng tâm là việc Washington kiên quyết yêu cầu đưa chương trình hạt nhân của Iran vào nội dung đàm phán ngay từ đầu.
Trong khi đó, Tehran cho rằng các cuộc đàm phán trước hết cần tập trung vào việc mở lại eo biển Hormuz và khôi phục an ninh tại tuyến hàng hải này. Trước chiến tranh, khoảng một phần năm lượng dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) được giao dịch trên toàn cầu đi qua eo biển Hormuz.
Đề cập đến tình hình eo biển Hormuz, theo Anadolu, ông Baghaei cho rằng những diễn biến tại đây là hệ quả trực tiếp từ các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran, đồng thời bác bỏ ý kiến cho rằng các hành động của Tehran nhằm tạo lợi thế trong đàm phán.
Ông Baghaei tuyên bố: “Những gì chúng ta chứng kiến tại eo biển Hormuz kể từ ngày 28/2 là kết quả trực tiếp từ cuộc tấn công của Mỹ và chính quyền Israel nhằm vào Iran”, đồng thời cho biết thêm rằng: “Với cách tiếp cận hiện nay của Mỹ, an ninh sẽ không thể được khôi phục”.
Ông Baghaei cũng bác bỏ những tuyên bố từ phía Mỹ cho rằng Iran đã đánh mất các đòn bẩy của mình, đồng thời nhấn mạnh rằng những nhận định như vậy không phản ánh đúng thực tế trên thực địa.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran khẳng định: “Họ có thể nói rằng Iran đã mất đi các đòn bẩy, nhưng chúng tôi vẫn đang thực hiện công việc của mình”, và lập luận rằng thị trường năng lượng không phản ứng theo những tuyên bố của Washington.
Liên quan đến căng thẳng trên bán đảo Arab, ông Baghaei bày tỏ “quan ngại sâu sắc” về tình hình giữa Saudi Arabia và lực lượng Houthi tại Yemen, đồng thời cho biết Tehran sẵn sàng hỗ trợ thúc đẩy đối thoại giữa hai bên.
Ông Baghaei nhấn mạnh: “Chúng tôi không muốn chiến tranh và các hành động thù địch tiếp tục diễn ra giữa hai quốc gia Hồi giáo”.
Người phát ngôn cho biết Iran vẫn đang tiến hành tham vấn với các quốc gia trong khu vực và Tehran đã nhiều lần đề nghị hỗ trợ thúc đẩy đối thoại cũng như tìm kiếm một giải pháp hòa bình.
Việc Iran tiếp tục xem xét các đề xuất của Mỹ cho thấy kênh liên lạc gián tiếp giữa hai bên vẫn được duy trì. Tuy nhiên, những bất đồng về điều kiện nối lại đàm phán, chương trình hạt nhân của Tehran và việc khôi phục hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz vẫn là những trở ngại lớn đối với tiến trình ngoại giao. Trong bối cảnh đó, Pakistan và Qatar tiếp tục đóng vai trò trung gian giữa Washington và Tehran.
