Trong một cuộc phỏng vấn với đài truyền hình nhà nước Iran (IRIB) hôm 23/9, ông Mohsen Rezaei, Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran cho rằng: "Eo biển Hormuz là một công cụ để nhân dân Iran bảo đảm các quyền lợi của mình”, và Mỹ có 5 ngày để đáp ứng các điều kiện của Iran trước khi nước này mở lại eo biển Hormuz.
Ông Rezaei nói thêm rằng: “Chúng tôi sẽ buộc Mỹ phải tôn trọng các quyền của dân tộc Iran và hành động theo những điều kiện đã được chuyển tới phía Mỹ; nếu không, eo biển Hormuz sẽ không được mở lại. Đàm phán đủ rồi; giờ là lúc hành động".
Ông Rezaei tiếp tục đưa ra tuyên bố dứt khoát về tình trạng của eo biển Hormuz, tuyến hàng hải huyết mạch quan trọng bậc nhất đối với năng lượng toàn cầu: "Cho đến khi các điều kiện của chúng tôi được đáp ứng, eo biển Hormuz sẽ không được mở lại và chúng tôi sẽ không đàm phán”.
Đề cập tình trạng bế tắc ngoại giao hiện nay, theo hãng thông tấn bán chính thức của Iran, trong cuộc phỏng vấn với IRIB, ông Rezaei cho biết Tehran đã đạt tới một vị thế chiến lược mới và sẽ không quay trở lại thời kỳ đàm phán như trước chiến tranh.
Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran tuyên bố: "Chúng tôi có một đường lối ngoại giao mới, được triển khai trên cơ sở sức mạnh. Chúng tôi sẽ buộc Mỹ phải giành lại lòng tin của người dân Iran, và họ phải là bên hành động trước”.
Theo ông Rezaei, Iran đã chính thức soạn thảo bảy điều kiện để giải quyết cuộc xung đột.
Ông Rezaei nói: "Pakistan, Qatar và Iraq đã hỏi các điều kiện của chúng tôi là gì. Phía Mỹ cũng hỏi, và chúng tôi đã viết các điều kiện đó ra. Hiện nay, các điều kiện của Iran đang nằm trong tay Pakistan và Qatar”.
Sau cuộc họp cấp cao với Tổng thống Masoud Pezeshkian và Ngoại trưởng Abbas Araghchi, Iran đã quyết định chính thức chuyển các điều kiện này tới Washington.
Dù chưa được công bố chính thức, nhưng theo Al Jazeera, loạt điều kiện mới nhất của Iran có những điểm tương đồng với các yêu cầu trong bản ghi nhớ được ký kết vào tháng 6.
Thỏa thuận đó bao gồm việc chấm dứt chiến tranh trên mọi mặt trận, trong đó có Liban; tôn trọng chủ quyền của mỗi bên và không can thiệp vào công việc nội bộ; chấm dứt lệnh phong tỏa hải quân từ cả hai phía; cũng như giải phóng các khoản tiền bị phong tỏa của Iran.
Bản ghi nhớ cũng đề xuất kế hoạch tái thiết trị giá 300 tỷ USD do Mỹ hậu thuẫn, đồng thời hai bên thống nhất rằng Iran sẽ không mua sắm hay phát triển vũ khí hạt nhân và Tehran sẽ mở cửa eo biển Hormuz để đảm bảo tàu thuyền qua lại an toàn.
Ngoài ra, Bản ghi nhớ còn có nội dung yêu cầu Mỹ phải cấp giấy phép miễn trừ cho việc xuất khẩu dầu thô và các dịch vụ khác của Iran, không áp đặt thêm lệnh trừng phạt mới đối với Iran, cũng như không triển khai thêm lực lượng Mỹ trong khu vực.
Trong cuộc phỏng vấn với IRIB, đề cập tình hình khu vực và lời đe dọa của Mỹ về việc áp đặt trừng phạt đối với các hãng hàng không Iran, ông Rezaei đưa ra lời cảnh báo mạnh mẽ đối với các quốc gia láng giềng.
Ông Rezaei cho biết: "Chúng tôi đề nghị tất cả các nước trong khu vực không tham gia vào hành động phiêu lưu của Mỹ. Nếu họ không cho phép máy bay Iran hoạt động, thì các sân bay của họ cũng sẽ không thể có các chuyến bay. Các bạn là bạn của chúng tôi, nhưng các bạn không được đứng vào hàng ngũ của Mỹ. Các bạn phải ngăn chặn chiến tranh lan rộng”.
Ông Rezaei cũng đề cập vấn đề Yemen, tái khẳng định sự ủng hộ của Iran đối với quyền tự quyết của người dân Yemen.
Ông Rezaei nói: "Người Yemen có quyền tự quyết và chúng tôi không muốn xảy ra chiến tranh giữa Saudi Arabia và Yemen. Chúng tôi không phải là những kẻ hiếu chiến”.
Ông Rezaei nhấn mạnh Iran mong muốn duy trì ổn định khu vực, nhưng vẫn hoàn toàn sẵn sàng bảo vệ chủ quyền của mình trước bất kỳ hành động gây hấn nào từ bên ngoài.
Trước đó vào hôm 21/9, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết tất cả các hãng hàng không Iran sẽ buộc phải ngừng hoạt động vào ngày 23/9 do nguy cơ các nhà cung cấp dịch vụ hàng không bị áp đặt các biện pháp trừng phạt thứ cấp.
